دست رد فرانسه به اصغر فرهادی
به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، فرانسه فهرست اولیه شامل پنج فیلم را برای نمایندگی این کشور در رقابت اسکار بهترین فیلم بینالمللی معرفی کرد. در میان فیلمهایی که به این فهرست راه یافتهاند، میتوان به «مینوتور»، ساخته آندری زویاگینتسف و برنده جایزه بزرگ جشنواره کن، و «نبرد دوگل: عصر آهن»، ساخته آنتونن بودری که داستان آن در دوران جنگ جهانی دوم میگذرد، اشاره کرد.
هیئت ملی فیلم فرانسه روز پنجشنبه این فهرست اولیه متنوع را اعلام کرد. این فهرست همچنین شامل «ناشناخته»، ساخته آرتور هاراری با بازی لئا سیدو و نیلز اشنایدر؛ انیمیشن «پسر آهنی»، اثر لویی کلیشی؛ و «لا گرادیوا» به کارگردانی مارین آتلان است.
«مینوتور» که تصویری گزنده از فساد در روسیه ارائه میدهد، زویاگینتسف—فیلمساز سرشناس روس و کارگردان «لویاتان» و «بیعشق»—را پشت دوربین خود دارد. او اکنون با وضعیت پناهندگی در فرانسه زندگی میکند و در سخنرانی هنگام دریافت جایزه خود از رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواست به جنگ با اوکراین پایان دهد. کمپانی موبی (Mubi) پخش این فیلم در آمریکا را بر عهده دارد.
اگرچه «مینوتور» از نظر اعتبار هنری و سابقه جشنوارهای در جایگاه برجستهتری قرار دارد، اما در این رقابت با طیف گستردهای از رقبای قدرتمند روبهروست. «نبرد دوگل» محصول کمپانی پته (Pathé Films) است و بخشی از حماسه سینمایی این فیلمساز درباره ظهور شارل دوگل بهعنوان رهبر جنبش آزاد فرانسه را تشکیل میدهد. نخستین قسمت این مجموعه در بخش خارج از مسابقه جشنواره کن به نمایش درآمد و نقدهای بسیار مثبتی دریافت کرد. این دو فیلم تاکنون در فرانسه در مجموع بیش از پنج میلیون بلیت فروختهاند.
در همین حال، «ناشناخته» ساخته هاراری، بازگشت این فیلمساز به پشت دوربین پس از «اونودا: ۱۰ هزار شب در جنگل» محسوب میشود. این درام در بخش مسابقه جشنواره کن حضور داشت و شرکت نئون (Neon) پخش آن را بر عهده دارد. هاراری همچنین پس از همکاری در فیلم «آناتومی یک سقوط» ساخته ژوستین تریه، که برنده نخل طلای کن شد، وارد این پروژه شده است؛ فیلمی که هاراری و تریه برای آن جایزه اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی را بهطور مشترک دریافت کردند.
«لا گرادیوا» نیز با پشتوانه کسب جایزه بزرگ بخش هفته منتقدان جشنواره کن، وارد این رقابت شده است و نمایندگی بینالمللی آن بر عهده شرکت امکی ۲ فیلمز (MK2 Films) است.
پنجمین و آخرین فیلم فهرست اولیه، «پسر آهنی» است؛ انیمیشنی که کمپانی سونی پیکچرز کلاسیکز (Sony Pictures Classics) پس از نخستین نمایش آن در بخش «نوعی نگاه» جشنواره کن خریداریاش کرد. این فیلم در این فستیوال موفق به دریافت جایزه ویژه هیئت داوران شد و سپس در جشنواره انسی نیز سه جایزه به دست آورد. کلیشی، فیلمساز حوزه انیمیشن که «آستریکس» از جمله آثار اوست، با این فیلم یک گزینه قدرتمند برای فرانسه فراهم کرده است؛ گزینهای که در ادامه مسیر «فلو»، نماینده لتونی، قرار میگیرد—اثری که در سال ۲۰۲۵ برنده اسکار بهترین فیلم انیمیشن شد و همچنین در بخش بهترین فیلم بینالمللی نامزد اسکار بود.
کمیته انتخاب فیلم فرانسه برای اسکار، که ترکیب اعضای آن اکنون محرمانه نگه داشته میشود، در تاریخ ۱۶ سپتامبر بار دیگر تشکیل جلسه خواهد داد تا ادلههای تهیهکنندگان و مدیران فروش بینالمللی هر یک از فیلمهای راهیافته به فهرست اولیه، و همچنین توزیعکنندگان آمریکایی آنها را بشنود. انتظار میرود بحث و بررسی اعضای کمیته داغ باشد، زیرا گفته میشود برخی اعضای کمیته تمایلی ندارند یک کارگردان خارجی را انتخاب کنند که فیلمش به زبان فرانسوی نیست.
تصمیم سال گذشته برای انتخاب جعفر پناهی، فیلمساز ایرانی، و فیلم «یک تصادف ساده» که برنده نخل طلای کن شده بود، به جای «موج نو» ساخته ریچارد لینکلیتر که اثری فرانسویزبان است، با واکنشها و انتقادهایی روبهرو شده بود. «یک تصادف ساده» در نهایت نامزد اسکار بهترین فیلم بینالمللی و بهترین فیلمنامه غیراقتباسی شد.
فرانسه یکی از قویترین سوابق تاریخی را در بخش بهترین فیلم بینالمللی اسکار دارد، اما از زمانی که «ایندوچین» ساخته رژی وارنیه در سال ۱۹۹۳ این جایزه را به دست آورد، دیگر موفق به کسب جایزه در این بخش نشده است.
درحالیکه تقریباً تمامی فیلمهای موفق فرهادی در داخل ایران ساخته شدهاند، این فیلمساز اخیرا با «داستانهای موازی» در جشنواره کن حضور داشت اما نتوانست موفقیت چشمگیری کسب کند. ایزابل هوپر (اِل)، ویرژینی افیرا (بندتا)، ونسان کسل (قوی سیاه)، پیر نینی (کنت مونتکریستو) و آدم بسا (رد شبح) در «داستانهای موازی» به ایفای نقش پرداختهاند. همچنین کاترین دونو (زیبای روز و تریستانا)، بازیگر افسانهای سینمای فرانسه، نیز در این فیلم هنرنمایی کرده است.
این فیلم فرانسویزبان داستان رماننویسی رو به افول را روایت میکند که برای یافتن الهام برای کتاب بعدیاش، شروع به زیر نظر گرفتن همسایههایش در آن سوی خیابان میکند.
فرهادی تاکنون دو بار برای فیلمهای «جدایی» و «فروشنده» که در ایران تولید شدهاند، موفق به دریافت اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسیزبان شده است. «جدایی»، موفقترین فیلم او تا به امروز، علاوه بر دریافت جایزه گلدنگلوب بهترین فیلم بینالمللی، نامزد کسب اسکار بهترین فیلمنامه اورجینال نیز گشته است که اتفاقی مهم در تاریخ سینمای ایران محسوب میشود.
این فیلم همچنین در جشنواره برلین موفق به دریافت خرس طلایی (بهترین فیلم) شد و گروه بازیگران این اثر نیز (پیمان معادی، لیلا حاتمی، شهاب حسینی، ساره بیات، سارینا فرهادی و علیاصغر شهبازی) خرس نقرهای را به خانه بردند.
«فروشنده» نیز تور جهانی موفقی داشت و علاوه بر ستایشهایی که در جشنواره کن نثارش شد، جایزه بهترین بازیگر مرد این فستیوال را نیز برای حسینی و بهترین فیلمنامه را برای خود فرهادی به همراه داشت.
از دیگر آثار مهم فرهادی که نام او را در خارج از ایران بر سر زبانها انداخت «درباره الی» است که حضور جهانی پرافتخاری داشت و خرس نقرهای برلین (بهترین کارگردان) را برای وی به ارمغان آورد.