همفکری علمای بلاد؛ سرآغاز تحول فرهنگی کلاننگر
یک فرزند فیضیه، محبوب قلبها
مدرسه علمیه فیضیه نماد حوزه علمیه قم است. اگرچه اکنون مدارس علمیه متعددی در شهر قم تاسیس شده است که در زمینه آموزشی شهرت زیادی کسب کرده اند، اما هیچ یک از اینها نتوانسته است در جایگاه تاریخی و معنوی مدرسه فیضیه که سابقه حضور بسیاری از مراجع و بزرگان حوزه های علمیه را درخود دارد، خللی وارد کند. آیت الله سید احمد خاتمی در جلسه ای ویژه طلاب ساکن مدرسه فیضیه و دارالشفاء با ذکر خاطراتی از گذشته این مدرسه و بزرگانی که سابقه حضور درآن را داشتند،طلاب را به توجه به دروس اخلاق و تهذیب دعوت کرده و انتخاب استاد را نیز از جمله امور مهم برای آنها دانسته و به آنها توصیه کرد: در انتخاب استاد، اخلاق و خط سیاسی را مد نظر قرار دهید. این استاد درس خارج حوزه علمیه قم همچنین با ذکر خاطره ای از مقام معظم رهبری فرزند فیضیه بودن را موجب افتخار رهبر انقلاب دانست و بر جایگاه مدرسه فیضیه و روحانیت در میان مردم تاکید کرد.
ماهواره، دین، هویت
امروزه ماهواره به عنوان یکی از وسایل ارتباط جمعی در بسیاری از خانهها نفوذ کرده و حتی کسانی که از آن در منزل استفاده نمیکنند دوستان و آشنایان فراوانی دارند که ناگزیر به ارتباط با آنها هستند و در هنگام این دید و بازدیدها، شاید خود و خانوادهشان برنامههای شبکههای مختلف ماهواره را ببینند، هر چند که مدتی است نیروی انتظامی با جمعآوری بشقابهای ماهواره از روی پشت بامها میکوشد تا با این پدیده مبارزه سختافزاری کند لیکن پیش از آن مبارزه نرمافزاری و بیان آثار مخرب آن برای مردم میتواند اثر بهتری داشته باشد و در این میان به نظر میرسد نقش مبلغان حوزوی نادیده گرفته شده است.
فرهنگسازی در جامعه امر مشکل و زمانبری است که یک نهاد یا دستگاه به تنهایی نمیتواند آن را ساماندهی کند، برای حفظ هویت دینی خانوادهها که امروزه در آستانه تهدید از سوی شبکههای ماهوارهای است بهتر است تا چندین نهاد از جمله وزارت ارشاد، صدا و سیما، حوزههای علمیه ، نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات با هم اندیشی و ارائه یک برنامه درست، دقیق و منسجم به مبارزه با این مساله بپردازند چرا که در بسیاری از موارد تک بعدی عمل کردن دستگاهها، تلاشهای نهادهای دیگر را بر باد میدهد چنانچه در بسیاری از موارد مبلغان حوزوی معتقدند برخی برنامههای صدا و سیما اثر تبلیغ آنان را خنثی میکند.
علامه مجلسی و تکنولوژی
در هفته گذشته و به گفته حداد عادل در عصر دائرةالمعارفها، حوزه علمیه شاهد رونمایی از دانشنامه قرآن و حدیث بود، عنوان این اثر، «موسوعه معارف الکتاب و السنه» است که مهم ترین اثر پژوهشی و علمی موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث از ابتدای تاسیس تاکنون به شمار میرود. این دانشنامه در بردارنده حرف الف و ب احادیث این دانشنامه است و در 10 جلد عربی و 16جلد عربی ـ فارسی تدوین و آماده شده است و پیش بینی می شود که تعداد مجلدات آن به صد جلد برسد.
در مراسم رونمایی این دانشنامه حداد عادل به رشد تکنولوژی و آثار آن پژوهش اشاره کرد و گفت: «اگر علامه مجلسی زنده بود از امکانات رایانهای برای سهولت دسترسی به منابع استفاده میکرد.» چیزی که امروز مسؤولیت طلاب را در فراگیری و بسط علوم دینی دو چندان میکند و نیز برنامهریزی مسؤولان حوزههای علمیه را برای استفاده از روشهای نو در آموزش و پژوهش با حفظ سنتهای اصیل حوزوی طلب میکند.
ارتباط محتوایی رسانه ملی با حوزههای علمیه، از حرف تا عمل
چندی است بحث ارتباط حوزه با رسانه ملی به شدت بالا گرفته، از طرفی حوزویان به برخی برنامههای رسانه ملی به شدت انتقاد دارند و آنها را با فرهنگ اسلامی، ایرانی ما ناسازگار میدانند و از سوی دیگر برنامهسازان، کارگردانان و تهیه کنندگان صدا و سیما فریادشان بلند است که حوزه محتوا بدهد تا ما بسازیم. از طرف دیگر برخی برای حل مشکل درصدد آن برآمده اند که به طلاب تهیه کنندگی و فیلم نامه نویسی و کارگردانی یاد دهند تا شاید با ورود طلاب به عرصه فیلم سازی و کارهای رسانهای این مشکل برطرف شود. اما به نظر می رسد این مشکل را باید فراتر از این بررسی کرد. چه آن که با برگزاری دوره های کوتاه نه طلاب فیلم ساز می شوند و نه هنرمندان، متخصص علوم دینی می شود. شاید در کوتاه مدت تشکیل کارگروه های تخصصی با حضور طرفین موثرتر باشد.
از دم خروس تا قسم حضرت عباس؛ بیبیسی باز هم شکست خورد
پس از فتنه سال 88 و ناکامی روبهصفتان داخلی و خارجی، نوک حملات دشمنان علمدار کشور و شخص ولی فقیه را نشانه رفته است تا آنجا که از هر مناسبتی برای تخریب شخصیت رهبر معظم انقلاب استفاده میکنند، در همین راستا به تازگی بنگاه خبرفراکنی بیبیسی با ساخت مستندی بی پایه سعی کرده تا اتهاماتی را متوجه شخص اول مملکت کند. در بخشی از این فیلم بنی صدر مدعی میشود که در دوران دفاع مقدس حضرت آیت الله خامنهای هرگز در خط مقدم جبهه حاضر نشد این در حالی است که شاهدان و رزمندگانی که خود در این مناطق جانفشانی میکردند چیزی خلاف این را میگویند و بلکه برعکس از ژستهای تبلیغاتی بنیصدر در پشت جبهه و حضور رهبر انقلاب نه تنها در خطوط مقدم که در برخی موارد در فراتر از خطوط مقدم سخن گفتهاند. گویا دروغپردازان از شدت خودبینی هزاران نفر را که در جبههها نه برای خیانت که برای خدمت و جانفشانی حاضر بودند را ندیدند و هنوز هم نمیبینند.
همفکری علمای بلاد؛ سرآغاز تحول فرهنگی کلاننگر
قم، مرکز علم شیعی جهان و مرکز تربیت عالمان این مکتب پویا است. ادعای پویایی و بالندگی را می توان در پیشینه این مدینه علم و اجتهاد به وضوح تماشا کرد. آنچه که امروز درباره مکتب قم می توان به عنوان مؤلفه تأثیرگذار نام برد تربیت عالمانی است که برای تحول و پیگیری مسائل جامعه و اطراف خود پای در حوزه گذاشته اند. علمای بزرگی بوده و هستند که در قبل و بعد از انقلاب اسلامی با حضور در مناطق خود رسالت شیعی خود را به انجام رسانده اند و حتی تاپای جان در برابر انحرافات و بدعتها قد علم کرده اند. اجلاس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در استان یزد یادآور پویا بودن مهاجرت پذیری علمای قم است و همچنین تأکید بر این که علمای بلاد می توانند در سطح کلان به جامعه ایرانی ـ اسلامی کمک کنند. حجت الاسلام عرب پور مدیرکل تبلیغات اسلامی استان کرمان نیز در گفت و گو با رسا هم اندیشی علمای بلاد را در ارتقای فرهنگ عمومی جامعه تأثیرگذار دانست. از این رو در این جا به دو نکته می توان توجه داشت نخست آن که حضور عالمان بصیرتبخش در نقاط مختلف ایران اسلامی ضروری است و دیگر، هماندیشی و وحدت علمای هر منطقه در جهت پیشبرد کلان مسائل فرهنگی جامعه است که ضروری و حیاتیتر از نکته نخست مینماید.