آیت الله شاهرودی در اندیشه نجف

یک سفر پر برکت
سفر رهبر معظم انقلاب اسلامی به استان کرمانشاه برای مردم این شهر نعمتی بزرگ و واقعه ای به یادماندنی و خاطره انگیز است. این را می توان از شور و شوق استقبال از رهبر معظم انقلاب از روزها قبل از این سفر و از استقبال با شکوه در روز ورود ایشان مشاهده کرد. حضرت آیت الله خامنه ای در عصر روز اول ورود خود به استان کرمانشاه در دیدار با علما، روحانیان و طلاب شیعه و سنی حوزه های علمیه کرمانشاه به ارائه توصیه هایی به آنان پرداختند و تجهیز به سلاح معنویت و علم را برای روحانیت اسلام ضروری دانستند. مد نظر قرار دادن اهداف بزرگ در تبلیغ دین و انجام وظیفه از سوی روحانیت، کسب آمادگی های معنوی و علمی برای ورود به عرصه های جدید، آمادگی برای مقابله با شیوه های تهاجم مخالفان دین اسلام، برگزاری جلسات مشترک میان علمای شیعه و سنی و مراقبت از توطئه های تفرقه افکنانه دشمنان، اشاره به موج سوم گرایش به اسلام با بیداری اسلامی در منطقه از جمله دیگر توصیه های رهبر معظم انقلاب به حوزویان کرمانشاه و علمای جهان اسلام بود. امید است این سفر پر خیر و برکت گره از بسیاری مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هموطنان خوب کرمانشاهی بگشاید و خاطره ای ماندگار برای آنها به جای گذارد.

هفته پرکار یک مرجع تقلید
مراجع تقلید به جز دروس روزانه خود برای طلاب و فضلای حوزه علمیه قم، دیدارهای معمولی نیز با مسئولان و اقشار مختلف مردم دارند. هفته گذشته هفته ای پرکار برای حضرت آیت الله صافی گلپایگانی بود. این مرجع تقلید 95 ساله در شب میلاد امام رضا (ع) در مراسمی، شماری از طلاب حوزه علمیه را به پوشیدن لباس مقدس روحانیت مشرف کرد و آنها را معمم نمود. انتشار پاسخ سوالی پیرامون تاثیر تربیت دینی در کاهش رنج ها خبر دیگری بود که از فعالیت های این مرجع تقلید منتشر شد. این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در دیدار با مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی قم، به انتقاد از عملکرد این دانشگاه پرداخت و از نقصان دانشگاه آزاد اسلامی در رسیدن به اهداف اولیه اش سخن گفت. حضرت آیت الله صافی گلپایگانی در دیدار شهردار جدید شهر قم موضوعات متعددی را مورد اشاره قرار داد و با انتقاد از مطرح شدن الگوهای نامناسب از زنان شهر قم، خانه داری را اشرف مشاغل خواند و در کنار تاکید بر لزوم ورزش برای همه اقشار، مسئولان را از افتادن به دام تبلیغات نادرست غرب، بر حذر داشت. این مرجع تقلید در دیدار جمعی از فرماندهان نیروی انتظامی قم نیز بر ضرورت برخورد با بی حجابی تاکید کرد و گفت: هیچ کس نمی‌تواند نیروی انتظامی را از مبارزه با پدیده بدحجابی منع کند، زیرا کسی که سخنانش خلاف موازین شرعی باشد، اطاعتش واجب نیست. البته این پایان فعالیت های غیر درسی این استاد حوزه علمیه نبود و ملاقات با مفتی اعظم کرواسی و تاکید به برگزاری با شکوه تر جشن های عید غدیر امسال در دیدار با اعضای ستاد برگزاری همایش غدیر شناسی مشهد مقدس از دیگر برنامه های وی بود. این همه توان و انرژی در این سنین بالا را می توان حاصل نشاط از فعالیت های دینی و علمی دانست.

پایان نامه‌های حوزوی؛ ز دست دیده و دل هر دو فریاد 
از زمانی که پایان نامه نویسی در حوزه علمیه برای اخذ مدارج علمی به تصویب رسید سالها می‌گذرد، در سال‌های نخست یکی از شروط، نوشتن پایان نامه‌ها به زبان عربی بود در حالی که آموزش ادبیات عرب در حوزه با وجود غنای فراوان، طلبه را مستعد نوشتن و سخن گفتن با این زبان نمی‌کند این بود که پس از چندی این شرط حذف شد و هر سال روند پایان نامه‌نویسی تسهیل شد، اما هنوز مشکلات فراوانی وجود دارد. کمبود استاد راهنما، آشنا نبودن طلاب با شیوه‌های نوشتن، انجام تحقیقات و ویراستاری علمی، بنیادی بودن بسیاری از تحقیقات، نبود بانک اطلاعات جامع پژوهش‌های دینی و نبود مرکزی برای ارائه موضوعات کاربردی به محققان بخشی از این مشکلات است. به نظر می‌رسد تجدید نظر حوزه نسبت به اساتید راهنما و موسع کردن دایره اساتید راهنما در رشته های مختلف یا واگذاری امر پایان نامه مراکز تخصصی به خود این مراکز می‌تواند کمک شایانی به سرعت و دقت طلاب در نوشتن پایان نامه باشد.   

مخاطب متخصص و تبلیغ تخصصی
حدود 14 سال پیش بود که مرحوم حجت‌الاسلام دشتی در یکی از سخنرانی‌های خود در ابن بابویه قم از لزوم تخصصی شدن تبلیغ و بالا رفتن آگاهی روحانیان و بهره آنان از علوم روز سخن گفت و گفت: با توجه به وضعیت کنونی جذب دانشجو در دانشگاه‌ها، نسل‌های آینده مبلغان باید برای مردمی سخنرانی کنند که متوسط سطح سوادشان در حد لیسانس است. امروز آن پیش بینی به تحقق پیوسته و با این که سطح آگاهی مردم در علوم مختلف بالا رفته به همان میزان از مسائل دینی بی اطلاعند تا جایی که یکی از مبلغان از جر و بحثش با یک مخاطب برای اثبات حرام نبودن گوشت خروس تعریف می‌کرد و مبلغی دیگر از خرافه‌هایی که در برخی مناطق به اسم دین به خورد مردم داده شده است و مشکل اینجاست که این مخاطبان تحصیل کرده دیگر به سادگی گذشته حرف مبلغان را نمی‌پذیرند مگر این که مبتنی بر منطق و استدلال قوی باشد. این است که از چند سال پیش نهادهای تبلیغی هم به فکر تخصصی کردن تبلیغ افتاده‌اند و رییس دفتر تبلیغات اسلامی به تازگی از سازماندهی شش هزار مبلغ برای تبلیغ تخصصی در همین راستا خبر داده است.

آیت الله شاهرودی در اندیشه نجف
آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی که خود زاده نجف و تحصیل کرده در این حوزه کهن اسلامی است و فعالیت علمی و سیاسی خود را از این حوزه مبارکه آغاز کرده، مجددا درصدد توجه به نجف است. در هفته گذشته خبر تاسیس دفتر وی در نجف بار دیگر نوید احیای حوزه علمیه نجف را داد. حوزه ای که در طول تاریخ تشیع یکی از بزرگترین خدمات را به اسلام کرد و اینک اما پس از دهها سال رکود مجددا طعم درس های مدرسان و مباحثه طلاب و شور و نشاط علمی را می چشد.

مرجعیت بیدار خاری در چشم دشمنان
با قطع ارتباط مستقیم شیعیان با امام زمان(ع) این علما و مراجع تقلید بودند که به سفارش ائمه معصومین (ع) ملجا مردم بوده و هدایت جامعه اسلامی را در دست گرفتند و در این میان ارتباط میان مردم و مراجع باعث حفظ کیان اسلام و تشیع و ترویج مکتب اهل بیت(ع) بود. پس دشمنان اسلام از همه فرصت ها برای ضربه زدن به مراجع آگاه و بصیر سود می جویند. ترور نماینده آیت الله سیستانی در کربلا را نیز باید در همین چارچوب بررسی کرد. حجت الاسلام شیخ مهند المعمار که پس از اقامه نماز مغرب و عشا در حال بازگشت به سمت خانه بود به دست افراد مسلحی ناشناس ترور و به شهادت رسید. پیکر این روحانی شهید روز بعد در کربلا تشییع شد.

قرن 14؛ عصر بیداری‌ اسلامی در بهره‌مندی از قرآن
شاید بتوان تأسیس حوزه علمیه به دست امام باقر و امام صادق علیهما السلام را مرحله‌ای دیگر از حضور عملیاتی و کاربردی دین در جامعه علمی برشمرد، از آن دوران تا کنون چرخه تحول علم دینی بر مبنای کشف و استنباط احکام فردی و اجتماعی از دل نورانی قرآن کریم به صورت جدی کلید خورده است؛ تربیت عالمان نامدار در این مکتب و ظهور آثار ارزشمند‌ در جهت تبیین احکام و معارف اصیل اسلامی گواه محکمی بر این مدعاست که در این جا می‌توان به تفسیر نفیس و روان  از قرآن که به تازگی با عنوان «بلاغ» منتشر شد اشاره کرد،  اما آنچه‌ باید در این تحول عظیم به دست فراموشی سپرده نشود حرکت علمی پویا و به روز در این مسیر است.  تفسیر قرآن و اخلاق در گذشته همواره مورد تأکید و سفارش بزرگان دین بوده است؛ و این سفارش و تأکید را نادیده گرفتن نشاید که اصلی شدن دروس مرتبط با این دو مقوله در حوزه های علمیه ضرورتی انکارناپذیر است. حضرت آیت الله سبحانی در هفته ای که گذشت پرداختن جهش‌وار به تفسیر قرآن‌ در قرن 14 هجری را نوعی بیداری اسلامی برشمرد و برخلاف دوره‌های گذشته که به اجماع، حدیث و شهرت بیشتر استناد می‌کردند قرآن را در این عصر تکیه‌گاه علمی مباحث حوزوی دانست. در این میان می توان به برگزاری 130 کرسی تفسیر قرآن کریم در سال تحصیلی جدید حوزه‌ قم اشاره کرد که امیدواریم با تلاش‌های علمی و پویای حوزه علمیه قم حق قرآن در جامعه به شکلی ارزنده ادا شود.