جرم مطبوعاتی منتشر شد
به گزارش خبرگزاری رسا، نزدیک به دو سده از انتشار اولین روزنامه ایرانی و بیش از یک سده از تصویب نخستین قانون مطبوعات به منزله یکی از نخستین اقدامات مجلس قانونگذاری ایران میگذرد، اما حقوق مطبوعات هنوز دغدغهای زنده و مهم به شمار میرود. تغییر و تحول پیدرپی در ساختار و محتوای قوانین از سویی و بیتوجهی زمامداران و ارباب جراید به اجرای دقیق و صحیح آنها از سوی دیگر، موجب شده است که حقوق مطبوعات ایران به رغم سابقهای صد ساله همچنان ناتمام و ناکارآمد بماند.
جرم مطبوعاتی به عنوان مفهومی عام که گروهی از جرائم را دربر میگیرد و نظامی ویژه در مسئولیت و دادرسی را در پی دارد از حساسترین و برجستهترین مباحث حقوق مطبوعات است. زیرا جرم مطبوعاتی حدود کیفری آزادی بیان را مشخص میکند و هر ابهام یا توسعهای در آن میتواند ابهام یا تحدیدی در حوزه آزادی بیان قلمداد شود. این اثر جرم مطبوعاتی را از منظر حقوق کیفری ایران بررسی کرده، گاه به مناسبت از حقوق کشورهای دیگر ـ بهویژه انگلستان ـ یاد میکند. با توجه به اهداف حقوق کیفری، تبیین مفهوم؛ بررسی ارکان تشکیلدهنده؛ احصای مصادیق؛ طبقهبندی مصادیق؛ شناسایی مسئول کیفری؛ بررسی مجازاتهای آن و همچنین شیوه خاص دادرسی در قلمرو جرم مطبوعاتی مورد توجه این نوشتار بوده است.
جرم مطبوعاتی نقطه تلاقی حقوق مطبوعات و حقوق کیفری است، این ویژگی سبب شده است که مباحث مربوط بدان از دو سلسله قواعد حقوقی تبعیت کند و گاه از سنت حقوق کیفری فاصله بگیرد. فصل یکم کتاب با عنایت به همین نکته به بررسی نظام حقوقی مطبوعات اختصاص یافته است. این فصل با بررسی مفهوم مطبوعات آغاز میشود و در ادامه به شناسایی منابع حقوق مطبوعات میپردازد و در آخر با تبیین مفهوم بینالمللی و داخلی آزادی مطبوعات، زمینههای حقوق مطبوعات را مورد اشاره قرار میدهد.
فصل دوم به بررسی مفهوم جرم مطبوعاتی و عناصر اصلی شناسایی آن اختصاص یافته است. این فصل با بررسی ارکان شکلدهنده جرم مطبوعاتی، طبقهبندی مصادیق این جرم را نیز مورد مطالعه قرار داده است.
فصل سوم نیز پاسخگویی به مجرمان مطبوعاتی را از دو منظر به بحث میگذارد. ابتدا مسئولیت ناشی از جرائم مطبوعاتی و کیفیت توزیع آن در میان افراد دخیل در تحقق جرم را بررسی میکند و سپس به احصای مجازاتهای متداول در حوزه جرائم مطبوعاتی و چگونگی تعدیل آنها میپردازد.
فصل چهارم و پایانی نیز کیفیت رسیدگی به جرائم مطبوعاتی را به عنوان ویژگی ممتاز این جرائم در حقوق ایران مورد توجه قرار میدهد.
بررسی جرم مطبوعاتی به مثابه عنوانی عام که نوعی از جرمها را پوشش میدهد موجب میشود که ویژگیهای مصادیق آن کمتر مورد توجه این اثر باشد. همچنین پیشبرد بحث در فضای حقوق کیفری، نویسنده را بر آن داشته است تا با صرف نظر از مباحث غیرضرور تاریخی، همت خود را بیشتر بر دریافت وضعیت فعلی جرم مطبوعاتی در نظام حقوقی کشور معطوف سازد. همچنین نظر به اینکه این کتاب تنها برای دانشجویان و پژوهشگران رشته حقوق نوشته نشده است، تلاش بر این بوده است تا مباحث به گونهای تدوین شود که خوانندگان غیرحقوقی بهویژه دانشجویان ارتباطات، نیازمند مراجعه گسترده به منابع حقوقی نباشند.
پیوستهایی به متن افزوده شده است که به صورت نمودار یا جدول مطالبی مهم را که شرح تفصیلیشان با حجم و مقتضای این کتاب سازگار نمینمود، ارائه میدهد.
کتاب حاضر برای دانشجویان رشته حقوق در مقطع کارشناسی به عنوان منبع کمکی درس «حقوق ارتباطات» و در مقطع کارشناسی ارشد رشته حقوق کیفری و حقوق ارتباطات به عنوان کتاب درس «حقوق کیفری اختصاصی» و درس «جرائم مطبوعاتی و آیین دادرسی آنها» هر کدام به ارزش 2 واحد تدوین شده است. امید است که علاوه بر جامعه دانشگاهی، سایر علاقهمندان نیز از آن بهرهمند شوند.
کتاب جرم مطبوعاتی در 196 صفحه و مبلغ 2650 تومان منتشر و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است./916/د102/ع