درآمدی بر آگاهی روی پیشخوان رفت
به گزارش خبرگزاری رسا، فلسفه ذهن حوزهاى از فلسفه است که با توجه به یافته هاى جدید علوم شناختى، به ویژه علوم اعصاب، ماهیت ذهن و رابطه آن با مغز را بررسی می کند. از جمله مسائل مورد بررسی فلسفه ذهن ماهیت آگاهى است. علوم شناختى، در سالهاى اخیر، رازهاى بیشترى را درباره نحوه کار مغز کشف کرده و نظریه هایى را برای تبیین نقش مغز در شناخت و آگاهى ارائه داده است. هر یک از مکاتب مختلف فلسفى، بر اساس مبانى خود، ماهیت آگاهى را بررسی کرده اند.
مادیون یگانه انگار آن را پدیده اى صرفاً مادى مى انگارند، ولى از آنجا که قادر نیستند آگاهی را صرفاً بر اساس مبانی مادی خود توضیح دهند به نظریه هایی چون کارکردگرایی، پدیدارگرایی، و شبه پدیدارگرایی متوسل شده اند تا به نحوی ناتوانی خود را در تبیین مادی پدیده آگاهی توجیه کنند. از سوى دیگر، دوگانه انگاران به دوگانگى مغز و ذهن معتقد هستند. آنها ذهن و آگاهى را پدیده اى غیر مادى و مغز را موجودیتى مادى مى دانند. دوگانه انگاران نیز با سؤالات زیادى درباره ماهیت ذهن غیر مادى و نحوه تعامل آن با مغز مادى روبه رو هستند. نحوه پاسخگویى آنها به این سؤالات موجب شده است تا نحله هاى مختلفى در تاریخ فلسفه پدید آید. جالب آنکه، عده اى از فلاسفه نیز فقط به ذهن غیر مادى معتقدند، به طورى که واقعیت مادى خارجى را صرفاً ساخته ذهن غیرمادى مى دانند، بنابراین، آنها را نیز باید در زمره یگانه انگاران دانست. در این میان، عده اى نیز معتقدند که سیستم شناختى ما قادر به درک ماهیت آگاهى نیست، بنابراین، آن را باید جزء اسرار دانست. این عده خود را از تلاش براى تبیین ماهیت ذهن و آگاهى و رابطه آن با مغز رها مى سازند، زیرا دستیابى به چنین شناختى را ناممکن مى دانند. این عده اسرارانگار نام دارند، ولى آنها نیز همچنان با این سؤال روبه رو هستند که ذهن چیست، ماهیت آگاهى چیست و چه رابطه ای با مغز دارد. به هر صورت، فلاسفه مسلمان ذهن و آگاهى را از تجلیات روح آدمى و پدیده ای غیر مادى مى دانند و دوگانه انگارند. از سوى دیگر، صدرالمتألهین ماهیت نفس را براساس نظریه حرکت جوهرى خود به گونه اى تبیین کرده است که قرابت خاصى با دیدگاه نوخاسته گرایى «جسمانیة الحدوث و روحانیة البقاء¬» در فلسفه ذهن معاصر دارد. صدرالمتألهین روح را مى داند، به نحوى که در مسیر حرکت جوهرى ماده ظهور مى یابد. بدین ترتیب، براساس حکمت متعالیه صدرالمتألهین، مى توان ذهن و آگاهى را غیر مادى ولى برخاسته از مغز مادى دانست که در سیر جوهرى آن پدیدار مى گردد و ماهیتى مستقل از مغز مادى می یابد. کتاب حاضر مرورى اجمالى بر دیدگاههاى فلسفى مختلف درباره آگاهى است و براى خوانندگانى نوشته شده است که حوزه تخصصى آنها فلسفه نیست، ولى علاقه مندند از نظریه هاى مختلفى که در فلسفه ذهن درباره ماهیت آگاهى ارائه شده است اطلاع یابند،
نویسنده کتاب، دیوید پاپینیو، استاد فلسفه در کینگزکالج لندن و از چهره هاى شناخته شده در این حوزه است و بر موضوع مورد بحث کتاب تسلط کامل دارد. تصاویر کتاب از هوارد سلینا است.
سبک نگارش کتاب و مصور بودن آن درک مسائل فلسفى را آسان تر کرده و کتاب را براى خوانندگان عمومى مطبوع ساخته است.
کتاب درآمدی بر آگاهی در 194 صفحه و مبلغ 2600 تومان منتشر و در اختیار دانشجویان و علاقهمندان قرار گرفته است./916/د102/ع