«تصویرنامه» به جمع فصلنامهها پیوست
به گزارش خبرگزاری رسا، نخستین شماره فصلنامه تخصصی ادبیات نمایشی با نام «تصویرنامه» به همت مدیریت پژوهش و نگارش فیلمنامه مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما منتشر شد.
در این شماره می خوانید: ویژگیهای فیلم تاریخ مقدس؛ بررسی موردی آثار داوود میرباقری، حاشیه در تاریخ و متن در ماجرا، فیلم تاریخی به عنوان تاریخ واقعی، از تاریخ تا درام؛ راهی که باید پیموده شود، اقتباس از متون کهن، سلمان فارسی؛ از حاشیه تا متن، فتنه بزرگ، مروری بر مجموعههای پخششده از تلویزیون درباره انقلاب اسلامی ایران و معرفی کتاب.
ویژگیهای فیلم تاریخ مقدس؛ بررسی موردی آثار داوود میرباقری
گفتوگو با: سید ناصر هاشمزاده
حاشیه در تاریخ و متن در ماجرا
سید محسن امامیان
چکیده:مقاله حاضر، رهآورد مصاحبهای است کوتاه، اما پر بار با منصور براهیمی ـ مدرس سینما و تئاتر ـ درباره شخصیتپردازی در آثار داوود میرباقری و اینکه در آثار ایشان، شخصیتهای حاشیهای تاریخی، محور و متن ماجرا قرار میگیرند. استاد درباره این پرسش، نگاهی کلیتر و خارج از آثار آقای میرباقری دارد. گفتههای استاد چنان شیواست که بهتر دیدیم پرسشها از متن حذف و مطالب به صورت متن گفتاری واحد از ایشان ارایه شود.
فیلم تاریخی به عنوان تاریخ واقعی
رابرت اِی. روزنستون
مترجم: امیر یزدیان
چکیده:سالیان متمادی است که فیلمهای تاریخی، اثرهای خاص خود را بر ما (منظور از «ما»، اشاره به مورخان حرفهای است که به طور جدّی فعالیت میکنند) بر جای گذاشتهاند. اکنون باید این مسئله را جدی بگیریم. به عبارت دیگر، باید فیلمها را با قواعد خاص خودشان بررسی کنیم؛ به عنوان روشی برای واکاوی برداشتی که امروزه از گذشته داریم.
به تدریج، شاهد آن هستیم که فیلمهای تاریخی جای خود را در مقالات، کتابها و نقد و بررسیها پیدا کردهاند. در این عرصه، دو رویکرد اساسی وجود دارد: صریح و تلویحی.
زمان آن فرا رسیده است که تاریخنگاران فیلمهای تاریخی، جریان اصلی را به عنوان نوع تازهای از تاریخ بپذیرند؛ تاریخی که به سان دیگر گونههای تاریخ در مرزهای مشخص خود عمل میکند. مطمئناً نمیتوان درباره فیلمهای تاریخی به عنوان تلاشی متمایز از تاریخ مکتوب، با همان معیارها داوری کرد. فیلم، دنیایی تاریخی میآفریند که در کنار تاریخ مکتوب و شفاهی قرار میگیرد. با وجود این، هنوز نمیتوان موقعیت دقیق شناخت و معنایی را تعیین کرد که این دنیا فراهم میآورد.
از تاریخ تا درام؛ راهی که باید پیموده شود
تقی ربانی
چکیده:بررسی تاریخ و درام با نگاه به متون مقدسی که بین ادیان آسمانی در زمان حال وجود دارد، آن هنگام که عنصر سینما در آن ورود پیدا کند، همواره گامهای سازندگان این ژانر را سنگین میکند. اگر غرضورزیهای کورکورانه را در این باره نادیده بگیریم و به سلامت عقل و روح نویسندگان این ژانر صحه بگذاریم، وارد مرحله جدیدی خواهیم شد که بدانیم تاریخ با درام چه میزان فاصله دارد و باید به این پرسشها پاسخ دهیم که چرا درام باید به تاریخ، وفادار باشد؟ چنانچه این وفاداری حتی در یک پلان رعایت نشود، چه پیآمدهای وخیمی ممکن است برای مخاطبان اینگونه از فیلمها و سریالها به وجود آورد؟ این موارد در کنار دیگر مواردی که به آنها اشاره خواهد شد، از مهمترین بحثهای این مقاله هستند.
اقتباس از متون کهن
فائزه کوشکباغی
چکیده:در عرصه سینما، ادبیات، ارزش ویژهای برای اقتباس دارد؛ به گونهای که نسبت به دیگر هنرها، جایگاه بیشتری را تسخیر کرده است. در بیشتر ملل، متون کهن مربوط به تاریخ و تمدن آنها ارزش والاتری برای اقتباس دارند و در سینما بهره زیادی از آنها برده میشود. در این زمینه، روشها و راهکارهای فراوانی برای یک اقتباس موفق از متون تاریخی وجود دارد. کتاب تاریخ بیهقی، یکی از این کتابهای کهن است که امکانات ویژهای برای اقتباس دارد.
داستان «حسنک وزیر» یکی از داستانهای پرمایه این کتاب است که از ظرفیت نمایشی بسیار بالایی برخوردار است و قابلیت خوبی برای اقتباس دارد. همچنین از نظر گونه نمایشی به ژانر ملودرام شکست تعلق میگیرد. با شناسایی عناصر، ساختار و ویژگیهای نمایشی این داستان میتوان راه اقتباس از این متن را سهل و داستان را به فیلمنامه تبدیل کرد. در این گام، بررسی شخصیتپردازی و صحنهآرایی برای رسیدن به اقتباس خوب، مؤثر مینماید. بسیاری از متون کهن دارای این قابلیتهای نمایشی هستند که با اندکی تأمل میتوان از آنها برای تبدیل کردنشان به فیلمنامه بهره برد.
سلمان فارسی؛ از حاشیه تا متن
محمدحسین پیشاهنگ
چکیده:داوود میرباقری با سریال امام علی(علیه السلام)، سطح توقع مخاطبان تلویزیون ایران را بالا برد و نشان داد که برای نوشتن فیلمنامه یک سریال میتوان بیش از یک سال وقت گذاشت و بیش از صد مرجع مختلف را دید. وی این بار میخواهد سریال سلمان فارسی را به پرده تلویزیون بیاورد که پژوهش و نگارش آن نزدیک به ده سال به طول انجامیده است. تسلط تکنیکی کارگردان, علاقه به پرداخت دقیق جزئیات و دیالوگهای حساب شده چیزهایی است که تاکنون در آثار میرباقری دیدهایم و انتظار میرود در سلمان فارسی نیز شاهد همین سبک باشیم.
فتنه بزرگ
محمدحسین پیشاهنگ
چکیده:متن حاضر با هدف توصیف, تحلیل و تبیین ابعاد مختلف سریال عربی الحسن و الحسین (علیهماالسلام) نوشته شده است که در طول ماه رمضان 1432 ه .ق (1390 خورشیدی) از شبکههای عربی پخش گردید. این سریال که تولید شرکت کویتی «مها»ست, حاصل همکاری بسیاری از کشورهای عربی است که بخش بزرگی از سرمایه مورد نیاز آن را خاندان آل سعود عربستان تأمین کرده است. این اثر یکی از اقدامات دشمنان وحدت و یکپارچگی جهان اسلام است که برای ایجاد فتنهای مذهبی میان مسلمانان میکوشند.
مروری بر مجموعههای پخششده از تلویزیون درباره انقلاب اسلامی ایران
سمیه آشتیانی
چکیده:گزارش حاضر بر آن است تا با مروری اجمالی, نگاهی داشته باشد به مجموعههای نمایشی و فیلمهای داستانی تلویزیون که با موضوع انقلاب اسلامی ایران روی آنتن رفتهاند. شاید در این رهگذر، دریافتی از سیر حرکت و فراز و فرودهای این ژانر تلویزیونی ـ اگر بتوان نامش را ژانر گذاشت ـ یا مقوله موضوعی نمایشی به دست آید. این تحولات از شرایط مدیریتی حاکم بر رسانه ملی و البته آمد و شد هنرمندان و نویسندگان متعهد کشورمان اثر پذیرفته و همچنین بر آنان اثرگذار بوده است.
معرفی کتاب
فائزه کوشکباغی
راهگشای فیلمنامهنویسی، نویسنده: سید فیلد، ترجمه: سید جلیل شاهری لنگرودی، انتشارات: دستان ـ تهران
فصلنامه تصویرنامه از مقالات متخصصین و صاحب نظران این حوزه استقبال می نماید. علاقمندان می توانند مقاله های خود را با توجه به محورهای زیر به دفتر نشریه ارسال کنند:
-روایت، داستان و خلق رویدادها در فیلمنامه دینی
-فرایند خلق فیلمنامه دینی
-تعریف فیلمنامه دینی
-نقد و تحلیل فیلمنامه دینی
-الگوهای بازنمایی در فیلمنامه دینی
-مدیریت فیلمنامه نویسی دینی از ایده تا تولید
-جایگاه پژوهش و تحقیق در فیلمنامه نویسی دینی
-نسبت ژانر و مفاهیم معنوی در فیلمنامه دینی
-اقتباس در فیلمنامه دینی
-نقش عنصر خیال در فیلمنامه دینی
-ایدئولوژی و خلق فضای دینی در فیلمنامه
-عناصر ماورایی در فیلمنامه دینی
مقالات ارائه شده فقط با رویکرد ترکیبی فیلمنامه و مفاهیم دینی قابل پذیرش است.
رعایت شیوه نامه نگارش مقاله که در ابتدای فصلنامه آمده، ضروری است.
نشانی: قم، بلوار امین، مرکز پژوهش های صدا و سیما، اداره کل خدمات رسانه ای، مدیریت پژوهش و نگارش فیلمنامه، فصلنامه تصویرنامه صندوق پستی: 8111-37165 تلفن:2902222-0251 آدرس الکترونیکی: scenario@irc.ir
اولین شماره فصلنامه تخصصی «تصویرنامه» در پرتال مرکز پژوهشهای اسلامی صداوسیما به آدرس http://pajuhesh.irc.ir/book/index/list/+62121/type/magazine#/book/index/show/id/1821/type/magazine/k//+7479 بارگزاری شده است.
گفتنی است اولین شماره فصلنامه تصویرنامه به مدیر مسئولی غلامرضا غلامرضایی و سردبیری احمد پهلوانیان از سوی مرکز پژوهشهای اسلامی صداوسیما منتشر شده است./913/ن603/ق