مقایسه شخصیت شناسانه موعود مسیحی با موعود اسلام از دیدگاه شیعه
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، پایان نامه «مقایسه شخصیت شناسانه موعود مسیحی با موعود اسلام از دیدگاه شیعه» به نگارش حجت الاسلام موسی جوانشیر به بررسی این مسأله پرداخته است.
بر اساس این گزارش در این پایان نامه سعی نگارنده بر این بوده که مقایسههای شخصیت شناسانه بین منجی مسیحی، حضرت عیسی، و منجی موعود شیعه، حضرت مهدی، را بررسی کند.
چکیده
در این تحقیق هر یک از دو منجی، از سه نظر مورد بررسی و مقایسه قرارگرفته است.در بخش تبار شناسی به مقایسه دو منجی از نظر ولادت، آباء و اجداد، القاب، اسماء و کنیه آنها، بشارتهای ظهور حضرت مهدی، و حضرت عیسی، پیش از تولد پرداخته شده و وجوه تفاوت و تشابه این دو بررسی شده است.
در بخشی دیگر به ویژگیها و خصوصیات و نقش و جایگاه این دو منجی موعود میپردازد و در انتها با هم مقایسه و بررسی میگردد. در اینجا با ادله کافی ثابت میشود که مصداق واقعی منجی یک شخص است و آن هم بر منجی موعود اسلامی تطبیق دارد. هرچند بازگشت عیسی مسیح، در آخرالزمان قابل انکار نیست ولی نه به عنوان منجی، بلکه به عنوان مددکار حضرت مهدی (عج) در آخرالزمان میآید و او را یاری میدهد.
از دیدگاه اسلام و مسیحیت، کارکردهای مختلفی برای دو منجی بیان شده که به دو قسمت کارکردهای قبل از ظهور و بعد از ظهور تقسیم میشود. در قسمت کارکردهای بعد از ظهور، اول مراحل ظهور هر یک از دو منجی بنا به عقیده پیروانشان بیان شده است.
سپس کارکردهای دو منجی در زمان حضورشان بررسی شده وبا هم ارزیابی میگردد.در این بخش از رساله آشکار میشود که کارکردهای حضرت مهدی (عج)نسبت به کارکردهای حضرت عیسی (ع) به عنوان منجی جهانی بسیار عقل پسندیدهتر، مناسبتر و سازگارتر است.
نتیجه گیری
این موضوع طی چهار بخش طراحی و تحقیق شد که حاصل آن چنین است:
دیدگاه مسیحیت
اشاره شد که دین مسیحیت تنها دینی است که از دل دینی دیگر،به نام(یهود) شکل گرفته است.
لذا آموزههای آن دین هنوز از مسیحیت جدا نگردیده است به ویژه آموزه(مسیح باوری)که میراث یهود بوده و مسیحیان موعود گرایی خود را از آنان اقتباس کردهاند. بر این اساس باید پیشینه موعود گرایی در مسیحیت را به زمانی قبل از آمدن حضرت عیسی، و همان دین (یهود ) دانست. چرا که مسیحیان معاصر عیسی همان یهودیانی بودند که ابتدا عیسی، را(ماشیح) و منجی و موعود خود میپنداشتند ولی بعد از مصلوب شدن عیسی، و محقق نشدن آرمانهای آنان، از عقیده خود برگشتند و عیسی را منکر شدند. ولی مریدان و پیروان عیسی همچنان به منجی بودن عیسای مصلوب اعتقاد داشتند و مدعی شدند که او به آسمان رفته و در بازگشت شکوهمند خویش کار ناتمام خود را به اتمام خواهد رساند (و ملکوت الهی) را محقق خواهد ساخت .
با مراجعه به(کتاب مقدس) و آثار بزرگ مسیحیت، گزارشات ناقصی از شخصیت، خصوصیات، عملکرد و برنامههای حضرت عیسی به دست میآید که چندان راه گشا نیست علاوه بر این وجود اختلاف نظراتی که بین سه فرقه کاتولیک، ارتودوکس و پروتستان و بین بزرگان مسیحیت و ارباب کلیسا در این مسئله به چشم میخورد، بر ابهام این آموزه افزوده است.
بحث الوهیت عیسی مسیح، یکی از این موارد اختلافی است که هرچند اکثریت مسیحیان آن را پذیرفتهاند ولی این نظر مخالفانی هم دارد و یا چگونگی تحقق (ملکوت الهی)که آیا زمینی است و یا در آسمان تشکیل میشود؟از دیگر موارد اختلافی است. مهمتر اینکه، موضوع تشکیل حکومت و مراحل تشکیل آن هم اصلاً بیان نشده است فقط به برخی کارکردهها و اقدامات عیسی آن هم بسیار محدود و جزئی پرداخته شده است که همان کارکردههای بیان شده برای عیسی نیز، ابداً کارکردههای یک منجی جهانی و فراملی، همخوانی و مطابقت ندارد.
دیدگاه شیعه
منجی شیعه دارای امتیازات منحصر به فردی است که در سایر انواع موعودها، کمتر میتوان سراغ گرفت و یا حتی شبیه و نظیر آن یافت.
تاریخچه منجی گرایی در بین شیعیان قدمت و پیشینهای همسان طول عمر اسلام دارد که مؤید این امر، آیاتی از قرآن کریم است که به این موضوع اشاره کرده است.علاوه بر این، گفتار و احادیث متواتری که از لسان پیامبر اسلام نقل شده است. مؤید دیگری بر این مدعا است.متون دینی شیعه، منجی موعود را بسیار شفاف و روشن معرفی کرده است.کیفیت ولادت، معرفی آباء و اجداد، بیان حسب و نسب، القاب و اسماء، جایگاه ، ویژگیها و خصوصیات آن حضرت به گونهای بیان شده است که او را از غیرش ممتاز میکند.
در روایات اسلامی مراحل تشکیل حکومت، کارگزاران، کارکردهها و برنامههای حکومتی آن حضرت به همراه اهداف و پیامدهای اقداماتش به وضوح و روشنی ترسیم .بنابراین و با استناد به دلائل و شواهد ارائه شده در این رساله به این نتایج میرسیم.
1) منجی عالم بشریت، حضرت مهدی، فرزند امام حسن عسکری از اولاد پیامبر اسلام و نرجس خاتون از نوادگان داوود است که در آخرالزمان هنگامی که شرائط جهانی آماده است، برای تحقق وعده حتمی الهی و فراگیر شدن دین اسلام ظهور خواهد کرد.
2) منجی شیعه از نظر گونه شناسی شخصی، متعین، فراملی وجهانی، با کارکرد کیهانی، همراه با نجات بخشی معنوی و اجتماعی است.
3) حضرت مهدی برای تحقق اهداف وعده داده شده حکومتی فراگیر و جهان شمول تشکیل میدهد و به کارگزاران و مجریان لایق و شایسته مسؤولیت خواهد داد که برنامههای او را اجرا کنند.
4) برنامههای حضرت مهدی در سه بعد سیاسی، فرهنگی، اقتصادی به اجرا در میآیید تا همه ابعاد زندگی انسان را پوشش دهد و در نتیجه سعادت دنیا و آخرت بشر را پس از ظهور تأمین کند .این کارکردهها نسبت به کارکردههای حضرت عیسی درخشان تر، عقل پسندیدهتر، وبا حکومت پایانی سازگارتر است.
5) حضرت عیسی پیامبر اولوالعزم و عظیمالشأن مسیحیان از مادری باکره و پاکدامن به نام مریم از نوادگان داوود پیغمبر به اذن و قدرت الهی بدون پدر متولد شد.در سن حدود سی سالگی خداوند او را به جانب خود به آسمان عروج داد تا دست تبهکاران به او نرسد و حجتی باشد برای آیندگان.
6) نزول عیسی بن مریم در آخرالزمان حتمی است ولی نه به عنوان منجی موعود، که خود آن حضرت هم چنین ادعایی نکرده و فقط خود را مژده دهنده برپایی حکومت الهی میداند.آن هم حکومتی که متعلق به کسی دیگر است.
7) با توجه به متون روایی شیعه میتوان دریافت که حضرت عیسی، حضرت مهدی، را در تحقق آرمانها و برنامههایش کمک و همراهی میکند.طبق روایات اسلامی، حضرت عیسی و زیری امین، داوری عادل، و فرماندهی کاردان برای امام مهدی خواهد بود.
8) با توجه به وجوه شباهت موجود بین این دو منجی، در باب آخرالزمان و تشکیل حکومت الهی این آموزه میتواند موضوع مناسبی باشد برای گفتگوهای بین ادیان ، خصوصاً بین دو دین ابراهیمی مسیحیت و اسلام، در جهت تقریب و نظرات دیدگاههای پیروان آن دو منجی موعود تا بدین وسیله بتوانند همدیگر را در دفاع از این آموزه مشترک یاری و کمک کنند.
9) یک وجه مشترک مهم این است که، هر دو ادبیات مسیحی و شیعی، سبب حیات و پویایی دین و امتداد دین داری بوده است، لذا بحث مهمی است که نیازمند توجه بیشتر و تحقیق عمیق تراست.
شایان ذکر است پایاننامه «مقایسه شخصیت شناسانه موعود مسیحی با موعود اسلام از دیدگاه شیعه» به نگارش حجتالاسلام موسی جوانشیر و با راهنمایی حجت الاسلام محراب صادقنیا، مشاوره حجت الاسلام رحیم کارگر برای اخذ مدرک سطح سه حوزه علمیه قم نوشته شده و در سال 1390دفاع شده است.
علاقهمندان به مطالعه این پایاننامه میتوانند به کتابخانه آیتالله حائری در «مدرسه عالی فیضیه» مراجعه کنند./905/پ202/ن