انتقاد بیژن عبدالکریمی از انفعال روشنفکران؛ «چرا در خانه ها خزیده اند؟»

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، بیژن عبدالکریمی، استاد فلسفه و پژوهشگر حوزه اندیشه، در واکنش به حضور گسترده مردم در صحنه، به نقد تند عملکرد نخبگان و مدعیان فکری پرداخت و با زیر سوال بردن انزوای روشنفکران، غیبت آنان را در لحظات حساس تاریخی، نشانه‌ای از گسست میان مدعیان رهبری فکری و متن جامعه دانست.

نخبگان؛ غایبان بزرگ صحنه

عبدالکریمی با طرح پرسشی صریح خطاب به کسانی که خود را پیشروان فکری جامعه می‌دانند، اظهار داشت: من دوست دارم از همه روشنفکران، از همه دانشگاهیان و از همه کسانی که مدعی رهبری فکری و اجتماعی جامعه ما هستند بپرسم که الان کجا هستند؟

وی با ابراز تاسف از غیبت این جریان‌ها در میان مردم، تاکید کرد: ای کاش این افراد در صحنه حضور پیدا می‌کردند تا از نزدیک شاهد عظمت و ابعاد حضور مردمی باشند.

این استاد دانشگاه با اشاره به شعارها و آرمان‌های جریان‌های روشنفکری، تضاد میان ادعا و عمل آنان را به چالش کشید و خاطرنشان کرد: کسانی که همواره به دنبال آرمان دموکراسی هستند، اکنون در برابر یک واقعیت عینی قرار گرفته‌اند و آن یک «رفراندوم وسیع» است.

واقعیت گریزی روشنفکران

عبدالکریمی، نادیده گرفتن این حضور را به معنای چشم‌پوشی بر «خودآگاهی عظیم ملی و تاریخی مردم» دانست و تاکید کرد: ذهنیت های روشنفکران، ذهنیت هایی است که در تغافل از اعماق هویت ملی مردم ایران ساخته شده و طبیعی است که نگاه های غیرواقعی، توان ارائه نسخه های واقعی برای ایران را ندارد.

عبدالکریمی با انتقاد از انزوای خودخواسته‌ نخبگان به جای حضور در متن حوادث، گفت: چرا نخبگان در خانه‌هایشان خزیده‌اند؟ تجویز های یک اندیشمند در مورد یک جامعه، تنها وقتی دارای اعتبار و ارزش است که از بستر یک «حضور اجتماعی» برخاسته باشد. بنابراین می‌توان گفت الگوی غالب روشنفکران که به اصلاح اجتماعی از دور و با انزوای از متن حوادث همراه است هیچگاه نمی‌تواند جامعه را به درستی شناخته و نبض حوادث را به دست بگیرد.

این فیلسوف اجتماعی بیان داشت: اظهارنظر درباره مسائل کلان کشور بدون برقراری ارتباط واقعی با توده‌های مردم و درک حس و حال عمومی، رویکردی غیرسازنده است که با واقعیت‌های میدانی و تاریخی ملت ایران همخوانی ندارد. بر این اساس شاید بتوان گفت که علت شکست روشنفکران در شکل‌‌دهی و هدایت اراده جامعه ایرانی در مقایسه با جریان روحانیت همین فرار خودخواسته روشنفکری از متن واقعیت جامعه بوده و هست.

دعوت به بازگشت به متن مردم

این تحلیلگر مسائل اجتماعی در ادامه گفت: از نظر من، زمانی که یک حرکت عظیم ملی و تاریخی شکل می‌گیرد، روشنفکر واقعی نمی‌تواند در کنج خانه‌ها بماند و بدون پیوند با این آگاهی جمعی، نسخه‌ای برای آینده کشور بپیچد.

وی این حضور را فرصتی برای درک واقعی اراده ملت دانست و خاطر نشان کرد: نخبگان نباید از این حرکت عظیم عقب بمانند بلکه نخبگان باید به دنبال خلق گفتمانی جدید از روشنفکری فعال باشند.