مرز شوخی و تمسخر از نگاه اسلام

به گزارش خبرگزاری رسا، حجت الاسلام والمسلمین سیدعلی قاضی عسکر، نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی در جلسه هفتگی کارکنان و کارمندان بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت با تبریک سالروز آغاز امامت امام زمان (عج) به سلسله مباحث سبک صحیح زندگی اسلامی و آسیب شناسی آن بر اساس آیات و روایات اشاره کرده و اظهار داشت: همان گونه که در جلسات قبل بیان شد یکی از رفتار های اجتماعی و اخلاقی که در جامعه اسلامی باید رعایت شود پرهیز از آزار و اذیت دیگران است.

وی شوخی های آزار دهنده را یکی دیگر از مصداق های بارز آزار و اذیت دانست و افزود: برخی افراد همواره در صدد هستند دیگران را دست انداخته و با مسخره کردن آنها شخصیت افراد را تحقیر کنند، چنین رفتارهایی ناپسند بوده و غیر دینی و غیر اسلامی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین قاضی عسکر خوشرویی و تبسم را از سنت های پسندیده در اسلام دانست و اظهار داشت: اسلام همواره خواهان جامعه ای شاد و سرزنده است و روایات متعددی نیز وجود دارند که بحث ادخال السرور فی قلوب المومنین را مطرح می کنند. یکی از کارهایی که دارای ثواب بسیار است شاد کردن دل مومن و زدودن غم از دل او است؛ از این‌رو این که انسان متبسم و خوشرو باشد و کاری کند که وقتی مردم او را می بینند احساس شادمانی و خوشحالی کنند؛ نعمتی بزرگ است.

وی در ادامه افزود: در احوالات پیامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) هم آمده است که هیچ گاه کسی پیامبر اسلام (ص) را عبوس ندید، آن حضرت همیشه متبسم بود و با خوشرویی با مردم برخورد می کرد.

سرپرست حجاج ایرانی، بحث مزاح آزار دهنده را به عنوان یکی از رذائل اخلاقی مطرح کرد و افزود: برخی شوخی ها انسان را آزار می دهند و متاسفانه یکی از آسیب های مبتلابه جامعه ما نیز محسوب می شود. گاهی علیه قومیت و یا ملیتی خاص جک درست کرده، باعث ایجاد آزار و ناراحتی در جامعه می شوند و این چیزی است که از سوی دشمنان همواره دامن زده شده است تا زمینه های اختلاف را در جامعه ایجاد کنند. تکنولوژی امروز نظیر تلفن همراه و ارسال پیامک نیز بر گسترش برخی از این شوخی های آزار دهنده در جامعه افزوده است و بدین ترتیب یک ملت و یا قومی که دارای ایمان و ارزش های اخلاقی هستند مورد استهزا قرار می گیرند؛ بنابراین اسلام با استهزا و مسخره کردن دیگران مخالف است.

وی افزود: بنابراین گاهی شوخی ها وسیله تحقیر فرد و گاهی نیز وسیله تحقیر اجتماع است. اسلام هر دوی این کار ها را نمی پسندد.

نماینده ولی فقیه در ادامه به روایتی از پیامبر (ص) در این زمینه استناد کرده و اظهار داشت: شخصی به نام عبد الرحمن ابی لیلی به نقل از یکی از اصحاب پیامبر بیان می کند روزی همراه با پیغمبر و اصحاب بودیم یکی از اصحاب خوابش برد و در این میان یکی از افراد برای ان که با او شوخی کند تیر و سلاح او را برداشت. وقتی که آن مرد از خواب بیدار شد و اطراف خود را نگاه کرد و دید سلاحش نیست، بسیار ناراحت و مضطرب شد و بقیه افراد به او خندیدند. پیامبر(ص) پرسید چه چیزی شما را به خنده وا داشته است؟ جواب دادند یا رسوالله این فرد هنگامی که خواب بود اسلحه اش را برداشتیم و اکنون ناراحت و مضطرب شده است. رسول خدا فرمود: حلال و روا نیست برای مسلمانی که برادر ایمانی و مسلمان خود را بترساند و ناراحت کند.

وی توجه و به کار بستن آیات و روایات در زندگی فردی و اجتماعی را یکی از راهکارهای مناسب برای مقابله با آسیب های اجتماعی در جامعه امروز معرفی کرد و اظهار داشت: مسخره کردن افراد در خیابان و اتوبوس و جاهای دیگر برای این که لحظه ای خود و یا دیگران را سر گرم کنیم کار درستی نیست و مذموم است. شخصی می گوید که نزد پیامبر بودم: یکی خواست بیرون برود و کفش خود را یادش رفت ببرد و شخص دیگری برای این که سربسر او بگذار کفش او را برداشته و پنهان کرد. وقتی آن شخص برگشت تا کفش خود را بردارد دید نیست، پرسید چه کسی کفش مرا برداشته است. همان فرد گفت من انها را برداشته ام. در این هنگام رسول خدا(ص) فرمود : ترساندن مومن کار درستی نیست و نباید این کار را می کردید.

حجت الاسلام والمسلمین قاضی عسکر شوخی های وقیح و بدور از نزاکت را یکی دیگر از رفتارهای ناپسند و آزار دهنده در جامعه دانست و اظهار داشت: برخی افراد به شوخی های وقیح عادت دارند. این گونه رفتارها افزون بر این که شخصیت طرف مقابل را خرد می کند باعث ترویج بی حرمتی در جامعه نیز می شود و این گونه رفتارها بسیار نکوهیده است. یکی از خصوصیات اخلاقی انسان مومن داشتن عفت کلام است و انسان مومن حق ندارد هر چیزی را بر زبان خود جاری کند.

وی یکی دیگر از مصادیق آزار و اذیت دیگران را نجوا و درگوشی صحبت کردن عنوان کرد و افزود: گاهی دو نفر که در کنار هم نشسته اند و با هم در گوشی صحبت می کنند و با نگاه‌ها و نحوه رفتار خود این برداشت و گمان را در ذهن طرف مقابلشان ایجاد می کنند که دارند در مورد او سخن می گویند با این عمل خود باعث آزار و اذیت دیگران می شوند. در این گونه موارد، فرد نه سیلی به کسی زده است نه مال او را برده و نه سخن ناپسندی به او گفته، فقط با نجوا و در گوشی صحبت کردن با دوستش سبب آزار و اذیت طرف مقابل شده است. پیامبر اسلام (ص)فرمود "با یکدیگر نجوا نکنید باعث ازار و اذیت مومن می شود و خدا هم دوست نمی دارد مومن اذیت و ازار ببیند."

وی آداب سخن گفتن در میان خانواده و اجتماع را دارای اهمیت دانست و افزود: نحوه سخن گفتن با دیگران بسیار مهم است، نباید به گونه ای صحبت کرد که سبب آزار طرف مقابل شود.گاهی نحوه بیان سخنان ما عادی است؛ ولی بعضی اوقات همین سخنان عادی به شکل بدی مطرح می شودکه باعث تحقیر و رنجش طرف مقابل می‌شود. در نحوه سخن گفتن با دیگران و حتی صدا زدن نام دوستان و اعضای خانواده باید بسیار مراقب باشیم تا مبادا با سخنان خود آنان را بیازاریم.

سرپرست حجاج ایرانی نحوه سخن گفتن با همسر و فرزندان و پرهیز از تحقیر آنان را یکی از آموزه ها و دستورات اکید اسلام عنوان کرد و اظهار داشت: اگر به فرزندان خود شخصیت بدهیم وقتی بزرگ شده و وارد اجتماع شوند از نظر روانی توانایی بیشتری در رویارویی با مشکلات و مسائل مختلف زندگی خواهد داشت؛ اما اگر آنها را تحقیر کنیم هنگامی که وارد اجتماع می شوند تبدیل به انسانی منزوی می شوند که توانایی رویارویی با مشکلات و مسائل را ندارد و همواره احساس حقارت می کند.

وی اسلام را دینی سرشار از آموزه های غنی و مفید دانست که به همه جوانب زندگی انسان توجه دارد و در این زمینه به روایتی از امام حسن عسکری (ع) استناد کرد و اظهار داشت: روزی امام حسن عسکری (ع)که خردسال بودند در کوچه ایستاده بودند شخصی به وی رسید و دید که چهره وی غمگین و متاثر است .آن شخص فکر کرد که مانند بچه های دیگر اگر چیزی به او بدهد می تواند او را سرگرم کند. اما امام فرمود چه می گویی؟خدا ما را برای بازی نیافریده است. آن فرد با تعجب از امام پرسید پس ما برای چه افریده شده ایم ؟ امام فرمود برای این که دانش بیاموزیم و پرستش خدا کنیم./917/د101/پ