کتاب رسانه های اجتماعی ابعاد و ظرفیت ها منتشر شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب رسانه های اجتماعی ابعاد و ظرفیتها به اهتمام حسین بصریان جهرمی از سوی دفتر و برنامهریزی رسانه ها با همکاری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات چاپ و روانه بازار نشر شد.
در این کتاب بعد از «یادداشت ناشر»، «سپاسگزاری» و « مقدمه» این مقالات را مطالعه میکنیم: «پیشینه، پیدایش و چشم انداز رسانه های اجتماعی»، «شبکههای اجتماعی مجازی در جامعه شبکهای: زمینهها، ویژگیها و کاربردها»، «دگردیسی مفهوم قدرت و نقش پادقدرت در رسانه های اجتماعی»، «رسانه های اجتماعی و مشارکت اجتماعی»، «تاثیر رسانه های اجتماعی بر خبرنگاری»، «هویت کاربران در شبکههای اجتماعی مجازی»، «شبکهنگاری شبکههای اجتماعی مجازی: رویهها و شیوهها»، «گونهسازی در حال ظهور سازی رسانه های شخصی»،«ارتباطات چهره به چهره و الکترونیکی به منظور حفظ شبکههای اجتماعی» و «شکلگیری اجتماعی وب معنایی».
پیشینه، پیدایش و چشم انداز رسانه های اجتماعی
حمیدرضا ضیایی پرور
چکیده: مفهوم رسانه اجتماعی در برابر رسانه هایی صنعتی قابل تعریف است. در حقیقت، پلتفرمهای جدید مبتنی بر وب 2 در برابر فناوریهای نسل اول وب رسانه های صنعتی، که به طور عمده متکی بر فناوریهای نشر چاپی یا انتشار امواج رادیو و تلویزونی یا ماهوارهایی بودهاند، متمایز میشوند. شبکههای اجتماعی متشکل از افراد یا سازمانها هستند که توسط یک یا چند نوع علاقه خاص به هم گره خوردهاند. وابستگیهایی مثل دوستی، خویشاوندی، منافع مشترک، تبادل مالی و علاقه خاص به یک موضوع یا باور مشترک.
امروزه صدها سایت با کارکرد شبکهسازی اجتماعی با محصولات متعددد تکنولوژیک از گستره وسیعی از منافع و کارها حمایت میکنند. شبکههای اجتماعی مجازی دارای ویژگیهایی خاصی هستند که آنها را از فناوریهای نسل اول وب و رسانه صنعتی تفکیک و متمایز میسازد؛ هویت در شبکههای اجتماعی به سمت واقعیتر شدن پیش میرود؛ زیرا کمتر کسی مایل است فرد ناشناسی را به لیست دوستان خودش اضافه کند. شبکههای اجتماعی مجازی قدرت بسیجکنندگی دارند؛ یعنی می تواند افراد را در یک زمان یا مکان در محیط واقعی گرد هم آورند یا در محیط مجازی به کمپین بپردازند. شبکههای اجتماعی قابلیت خبررسانی و اطلاع رسانی گستردهای دارند؛ مثلا رسانه های شهروندی و خبرنگاران شهروند در مواقع متعدد توانستهاند گوی سبقت از رسانه های صنعتی بربایند.
این مقاله مروری بر پییشنه رسانه های اجتماعی و با استناد به سایت الکسا،؛ که مسؤولپایش و رتبه بندی سایتهای اینترنتی است. پیشینه، پیدایش و آمار پربازدیدترین وب سایت ها جهان سایتهای اجتماعی در کنار تازهترین تحولات شبکه اجتماعی اخیر، گوکل پلاس، به بحث و بررسی گذاشته است.
شبکههای اجتماعی مجازی در جامعه شبکهای: زمینهها، ویژگیها و کاربردها
قدسی بیات
چکیده: امروزه شبکههای اجتماعی مجاز دارای اعضای میلیونی هستند و برای کاربران رو به افزایش اینترنت، داشتن یک پروفایل در سایت اجتماعی، بخشی از زندگی روزمره آنها را تشیکل میدهد؛ تا جایی که ترویج سازماندهی عمل اجتماعی در شبکهها مانوئل کاستلز، ساختار اجتماعی آن از شبکههایی تشکیل شده که منبع قدرت آنها فناوریها مبتنی بر میکروالکترونیک است. در این جامعه، انواع ارتباطات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در درون سازمان مییابد و لذا به طور روزافزونی توجه محققان و امکانانت این شبکه جلب میشود.
به جهت تازگی مقوله شبکه ها و فقدان ادبیات علمی غنی پیرامون آنها در جامعه ایران، مقاله حاضر ضمن تدفیق در ماهیت جامعه شبکهای، الزامات تحقق و روند تکامل آن، بازنگری مفهمومی وب 2 به عنوان زمینه شبکهسازی در فضای مجازی، مرور تاریخی ایجاد سایتهای شبکهای اجتماعی بر آن است ویژگیها، پتانسیلها، قابلیتها و کاربردهای مختلف شبکهای اجتماعی مجازی را به عنوان شکل نوین سازمان اجتماعی معرفی و تشریح کند.
دگردیسی مفهوم قدرت و نقش پادقدرت در سانههای اجتماعی
تاندونهای اجتماعی مجازی در کنشهای ارتباطی اینترنت
حسین بصیریان جهرمی
چکیده: قدرت به مثابه یک گفتمان اساسی در علوم انسانی، همواره و از جنبههای مختلف، در آرای اندیشمندان این حوزه با رویکردی تکاملی مورد توجه قرار گرفته است؛ اما در عصر حاضر، جایگاه قدرت در فضای مجازی به نحو پیچیده و شبکهای تعریف میشود. جوزف اس. نای، در کتاب آینده قدرت این استدلال را مطرح میکند که در دنیای اطلاعات، که مبتنی بر عدم امنیت در فضای سایبری است، توزیع قدرت در قیاس با انتقال میتواند تهدید برزگتری برای دولتها باشد. مانوئل کاستلز نیز بر اساس تعریف خود، پادقدرت را فرایندی میداند که در پیوند با جنبشهای اجتماعی و بسیج اجتماعی و غالبا از طریق شبکه جهان گستر اینترنت معنا مییابد.
مقاله پیش رو در آغاز به منظور ارائه تحلیل مفهومی از ماهیت قدرت و چگونگی بروز و اعمال آن در روابط اجتماعی، به مرور آثار صاحبنظران و متفکران این حوزه پرداخته است و در ادامه مصادیقی از وجوه مختلف قدرت در فضای سایبر و نمونههایی از انواع پادقدرت (سیاسی، اقتصادی، اجتماعی) را در شبکه اجتماعی مجازی و فضای بین الملل، با توجه به آرای نای، کاستلز و باختین توصیف و تحلیل کرده است.
رسانه های اجتماعی و مشارکت اجتماعی
منصور ساعی
جواد افتاده
چکیده: یکی از نقشهای اصلی رسانه ها توسعه مشارکت اجتماعی در فرایندهای گوناگون است و مشارکت در گستره اجتماعی به دنبال توانمندسازی مردم در تولید، توسعه و نقد فرایندها و تصمیمگیریهای گوناگون است. در رسانه های آفلاین، مانند رسانه های جمعی از جمله رادیو، تلویزون و مطبوعات نمود مشارکت اجتماعی یا توسعه همه جانبه آن بسیار کمرنگ و محدود است و عموم نمیتوانند در آن شرکت یا آن را لمس کنند، اما در فضای آنلاین، که رسانه های اجتماعی در آن ظهور کردهاند، مفهوم و ساختار مشارکت اجتماعی تحول یافته است.
رسانه های اجتماعی فرصتهایی را برای مشارکت فردی در گستره و باز تولید عمومی فراهم میکند؛ زیرا رسانه های اجتماعی، رسانه های شخصی هستند و الگوی اصلی آنها بر اساس مشارکت کاربران در روندهای مختلف، از جمله تولید محتواست. سوال این است که رسانه های اجتماعی چگونه باعث توسعه مشارکت اجتماعی میشوند؟
در این مقاله مفاهیمی همچون تعاریف، انواع و ویژگیهای رسانه های اجتماعی، مشارکت اجتماعی و کاربردهای رسانه ها برای آن و نقش دولتها بررسی میشود. همچنین، نتایج مطالعه موردی استفاده باراک اوباما از رسانه های اجتماعی انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 ارائه میشود.
تأثیر رسانه های اجتماعی بر خبرنگاران
امید جهانشاهی
چکیده: رسانهه ای اجتماعی تاثیرات زیادی بر شیوههای پوشش خبری گذاشتهاند و میزان دسترسی به اخبار را ارتقا دادهاند. این گروه از رسانه ها، مخاطبان مختلف را نیز صاحب صدایی ساختهاند و موقعیت مخاطب سنتی را در کسب و کار خبری کاملا دستخوش تحول کردهاند. برای توصیف این تحولات، به اختصار سه شکل نوظهور خبرنگاری در این مقاله تشریح شده است که عبارتاند از فراگیر، متغیر و شبکهای. بر مبنای این فرمهای جدید خبرنگاری، فضای حرفهای و فرهنگ خبرنگاری به یک فضای شبکهای تغییر کرده است. از آنجا که خبرنگاری شبکهای، تولید، توزیع و همچنین، فرهنگ مصرف خبری را تغییر داده است، لازم به نظر میرسد که سازمانهای خبری نیز رسانه های اجتماعی را در کسب و کار خبری خود لحاظ کنند. از این رو، برخی سازمانهای خبری پیشتاز، استراتژیهای موثری در این زمینه اتخاذ کردهاند که در متن پیش رو به برخی از آنها اشاره میشود.
این مقاله بر آن است تا با ارائه تصویری کلی از تأثیر رسانه های اجتماعی بر خبرنگاری و کسب و کار بنگاههای خبری، چشم اندازی از صنعت دستخوش دگرگونی خبر را ارائه دهد.
هویت کاربران در شبکههای اجتماعی مجازی؛ مرز اطمینان و نااطمینانی
قدسی بیات
حبیب الله حبیبی فهیم
چکیده: هدف مقاله حاضر، فهم این مطلب است که کنش متقابل مجازی در فضای شبکهها، هویت ایشان را از چه ویژگی برخودار میسازد؟ چه خصوصیتی از فضای شبکه های اجتماعی مجازی سبب ارائه خود غیرواقعی و هویتهای چندگانه کاربران میشود؟ و امکان خلق هویت یا هویت مجازی چه رهاوردی میتواند برای کنش متقابل مجازی در فضای شبکههای اجتماعی مجازی به همراه داشته باشد؟
این مقاله درمییابد که ویژگیهای فرد محوری جمعی و اقتدار بیبدیل کنشگر در فضای شبکهها، انعطافپذیری شبکه، همکوشی کاربران، امکان گمنامی از یک سو و پویایی مفهوم هویت از سوی دیگر، سبب میشود که همه فرایندها از طریق کنش آگاهانه افراد و ضمن تعاملات مجازی به طور مداوم در حال ساخت و بازتولید خود باشند. هویت به شبکهای افقی و هم سطح از انواع پاسخها لحظهای، به کیستی فرد از خود بدل شده و در صورتی چهل تکه، خودمختاری و ارادی تعریف میشود. از این منظر، شکلگیری هویتهای مجازی شبکهای در عین حال که تصور میشود تهدید برای از دست رفتن امنیت، اعتماد فرد و بلاتکلیفی وی خواهد بود، میتواند زمینه بسط اختیار و اقتدار کاربر و بستر شکلگیری اعتماد جدیدی نیز باشند.
شبکه نگاری شبکههای اجتماعی مجازی؛ رویهها و شیوهها
ابراهیم اسکندریپور
چکیده: در این مقاله تلاش میشود که با رویکرد روش شناختی، ابتدا شبکههای اجتماعی و اقتضائات آنها تشریح شود و شبکهنگاری (نتوگرافی) به عنوان یکی از روشهای جدید و مرسوم در مطالعات شبکههای اجتماعی مجازی مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور، ابتدا مبحث عمومیتر و پرسابقهتر مردمنگاری مجازی مطرح میگردد و سپس به نسبت آن به شبکهنگاری میپردازیم. همچنین، به مزایا و معایب شبکه نگاری به روشهای مشابه اشاره و در آنها ضمن نتیجهگیری روشهای ترکیبی و نحوه به کارگیری آنها به صورت پیشنهاد، ارائه میشود.
گونههای در حال ظهور رسانه های شخصی
نویسندگان: ماریکا لبدش، لبن ژرتیز و تربه راسموسن
ترجمه: سارا مهدوی
چکیده: در این مقاله در رابطه با مفهوم ژانر یا گونه بحث می کنیم که در نظر جامعهشناسی ـ به ویژه برای شناخت پیدایش شیوههای ارتباطی در قالب رسانه های شخصی و اجتماعی ـ کارکردی ارزشمند و انکار ناپذیر مییابد. گونهها، طیف وسیعی از اشکال قابل شناخت در ارتباطات را در برمیگیرند که نقشی حیاتی در تسلط یافتن و تسهیل بخشیدن به فرایندهای ارتباطاتی ایفا میکنند. کارکرد گونهها، در واقع توانمند ساختن فرایند ایجاد و درک ارتباطات از طریق ارائه چارچوبهای قابل تفسیر، قابل شناسایی و انعطافپذیر است.
بدین ترتیب، میتوان گفت گونههای خالق نوعی حس ثبات در جوامع پچیده امروزی هستند. بایستی گونههای سطح میانجی مابین سطوح گوناگون رسانه و متن دید، به طوری که از هردوی آنها نیز تاثیر میپذیرد و در واقع، گونهها به مثابه وجهی تعاملی مابین دوبعد وابسته به یکدیگر ـ یعنی عرف و انتظار عمل میکنند که هردوی آنها نیز از طریق رایانه و متون خاص مطرح میگردند. در مقاله حاضر، این روابط از طریق ارائه دو نمونه از موارد مربوط به گونهها در حال ظهور رسانه های شخصی به تصویر کشیده میشود«یکی دفتر(چه) خاطرات آنلاین و دیگری خویش ـ تصویرگری(به وسیله گوشی دوربیندار)
ارتباطات چهره به چهره و الکترونیکی به منظور حفظ شبکههای اجتماعی: تأثیر حاصل از فاصله جغرافیایی، فاصله ارتباطی و محتوای اطلاعات
نویسندگان: تید تلیما، ماتین دایست و تیم شوانن
مترجمان: زهره شاهرخ اسکویی و عادل فیضی
چکیده: با توجه به تحلیل داههای گردآوری شده از 724 پاسخگو، هدف این مقاله به دست آوردن بینش عمیقتر در مورد: 1- تعامل تماسهای چهره به چهره و الکترونیکی. 2- تأثیر محتوای اطلاعات و فاصله ارتباطی بر انتخاب شیوه/ خدمات ارتباطات 3. تأثیر فاصله ارتباطی و فاصله جغرافیایی و سایر عوامل مرتبط دیگر، بر فراوانی تماسهای چهره به چهره و الکترونکی با خویشاوندان و دوستان است.
ضمن اشاره به تأثیر مکمل بودن این نوع ارتباطات؛ نتایج حاصل نشان میدهد که فراوانی تماسهای چهره به چهره به طور مثبتی با ارتباطات الکترونیکی همبستگی دارد و با توجه به محتوای ارتباطات و فاصله ارتباطی، بر اساس تحلیلهای توصیفی دریافتیم که خدمات، شیوههای غیر همزمان (به خصوص پست الکترونیک) زمانی که فاصله ارتباطی افزایش مییابد، تاثیرگذار میشوند. در نهایت تحلیلهای آماری نشان میدهد، زمانی که فاصله ارتباطی نسبت به اعضای شبکه اجتماعی افزایش می یابد، میزان ارتباطات چهره به چهره و به تبع آن ارتباطات الکترونیکی کاهش مییابد.
شکلگیری اجتماعی وب معنایی
نوینده: ژاول نی کید
ترجمه عادله فیضی و ثریا خزاعلی
چکیده: موضوع مورد بررسی در این مقاله، شکلگیری اجتماعی وب معنایی در زمینه فراتر برنامههایی کاربردی است که فناوریهای اطلاعات و ارتباطات (ICT) و دیدگاه شکلگیری اجتماعی وابسته به فناوری را توسعه داده است. اهمیت پارادیمها و ارزشهای که به فناوریهای اطلاعات و ارتباطات فراتر از استفاده صرف از آن مثابه یک وسیله تفریحی بوده و منجر به مفهومی وب معنایی، به عنوان وسیلهای موثر برای جستوجوهای شبکهای است. با توجه و امکان خدمترسانی و وبمعنایی به دو هدف و مخاطب متفاوت، چگونگی رسیدن به این هدف بدون توسل به فرمول مفهومی ساده و آشکار وبمعنایی، به صورت A به B مدنظر است. رابطه دیدگاه کنونی شکلگیری شبکه اجتماعی تکنولوژی حائز اهمیت است. تفکرات جدید در مورد اینکه چه نیازهایی به منظور توسعه وبمعنایی، اساسی هستند در قالب فرمولهای هم A و هم B ارائه شده است. و نکته مهم، وجود یک رابطه هوشمند بین وبمعنایی و کاربرانی است که از آن استفاده میکنند. مسئله اساسی در نیل به این هدف، مفاهمیی همچون ارزش افراد، کنترل فناوری و عدم سودگرایی به عنوان یک اصل مسلط در طراحی است که سرلوحه کنش ارتباطی آن، عقیده به این مسئله است که هدف خاص خدمت نمیکنند.
کتاب رسانه های اجتماعی ابعاد و ظرفیتها به اهتمام حسین بصریان جهرمی در 296 صفحه، با شمارگان 1500 نسخه و با قیمت ده هزار تومان از سوی دفتر و برنامهریزی رسانه ها با همکاری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است./998/پ202/ق