کتاب «آیاتالاحکام تطبیقی» به انتشار رسید

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها، کتاب (قرآن) مهمترین، بلکه اصلیترین منبع اثبات و استنباط احکام الهی است و از آن جهت که «سنت» مبیّن و مفسّر کتاب الهی است و نه منبعی در عرض آن، تنها مصدر شریعت به شمار میرود و حتی روایات نیز با میزان قرآن سنجیده میشود. یعنی آن دسته از روایات که منطبق بر کتاب الهی باشد، پذیرفته و هر آنچه مخالف آن باشد، مورد عمل قرار نمیگیرد.
از این رو فقها در بحث اجتهاد و قضاء شناخت آیاتالاحکام را از شرایط اجتهاد دانسته (←فرهنگ فقه، 1/155) و در این زمینه کتابهایی به رشته تحریر درآوردهاند.
قرآن که دارای 114 سوره است، تعدادی از آنها مکی و دستهای مدنی و برخی مورد اختلاف است و از حدود 6000 آیه که بنا بر قول مشهور هم سورهها و هم آیات توقیفی هستند و توسط خود پیامبر ترتیب و محل آنها تعیین شده است، حدود 350 (بنابر قولی) و 500 (بنابر قول دیگر) آیه مربوط به احکام است که عمدتاً در کتابهای آیاتالاحکام به تفسیر آنها پرداخته شده است و حتی برخی از نویسندگان کتاب خود را بر این اساس نامگذاری کردهاند.
آیاتالاحکام از جهات گوناگون قابل تقسیم است .1) از جهت دلالت بر حکم، 2) از جهت شیوه بیان و 3) از جهت حکم مورد دلالت.
به طور کلی احکامی که قرآن بر آنها مشتمل است به دستههای گوناگون تقسیم میشود. استاد قبلهای در مقدمه این کتاب تعدادی از کتابهای آیاتالاحکام را معرفی کردهاند. ایشان در پایان معرفی کتابها چنین ذکر کردهاند: «در کتابهای مذکور روشهای مختلفی از سوی نویسندگان آنها اتخاذ شده است: بعضی از نویسندگان ترتیب آیات را در نظر گرفتهاند و از سوره بقره آغاز کرده و تا آخرین سورهای که در آن از احکام سخن به میان آمده است، ادامه دادهاند که برادران اهل سنت و جماعت اکثراً از این روش پیروی کردهاند.
بعضی دیگر ترتیب احکام را ملاک قرار دادهاند و از کتاب طهارت تا دیات را پیش گرفتهاند. نویسندگان شیعه امامیه نوعاً این روش را پیش گرفتهاند و بعضی دیگر نیز به ترتیب نزول احکام کتاب خود را مرتب کردهاند.
اما روش ما در تألیف این اثر براساس تقسیم احکام به عبادات و عقود و تعهدات است که برگرفته از سرفصل دروس آیاتالاحکام تطبیقی دانشکده فقه دانشگاه مذاهب اسلامی است».
کتاب حاضر برای دانشجویان رشته فقه و حقوق (امامیه، حنفی، شافعی) به عنوان منبع اصلی درس «آیات الاحکام» در مقطع کارشناسی به ارزش 4 واحد و در رشتههای فقه شافعی، فقه و حقوق اسلامی در مقطع کارشناسی ارشد به عنوان منبع اصلی درس «آیات الاحکام» به ارزش 2 واحد تدوین شده است. امید است علاوه بر جامعه دانشگاهی، سایر علاقهمندان نیز از آن بهرهمند شوند.
گفتنی است گروه پژوهشی اهل سنت سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)؛ با مشارکت مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی و دانشگاه مذاهب اسلامی کتاب «آیاتالاحکام تطبیقی»، تألیف استاد خلیل قبلهای خویی را در 199 صفحه و مبلغ 25000 ریال در اختیار دانشجویان و علاقهمندان قرار داد./992/د102/ق