۰۸ مهر ۱۳۹۲ - ۱۰:۱۵
کد خبر: ۱۸۵۸۱۹

گذری بر کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام

خبرگزاری رسا ـ نخستین جلد کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام تألیف قدرت الله انصاری از سوی انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام منتشر و وارد بازار نشر شده است.
کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام (ج 1)

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا ـ نخستین جلد کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام تألیف قدرت الله انصاری از عنوان های «مقدمه معاونت پژوهش»، «پیش گفتار»، «فصل اول: کلیات»، «فصل دوم: احکام کلی مسؤولیت در برابر کودک»، «فصل سوم: مستحبات ازدواج یا رعایت حقوق کودک قبل از ولادت و در دوران حمل»، «فصل چهارم: حقوق کودک بعد از ولادت»، «فصل پنجم: احکام لقیط (گمشده) و تبنی (فرزندخواندگی»، «فصل ششم: احکام و حقوق کودک در تغذیه، رضاع و نفقه»، «فصل هفتم: حضانت، تعلیم و تربیت کودک» و «فصل هشتم: عوامل و شیوه های مؤثر در تعلیم و تربیت کودکان و اولویت های آن» تشکیل شده که هر فصل دارای چندین گفتار و هرگفتاری دارای مباحث گوناگون است.

 

در مقدمه این اثر آمده است: «جامعه انسانی بسان بوستانی است که گل ها و نهال های گوناگون به آن زیبایی و جذابیت داده اند. کودکان، غنچه ها و نونهالان این بوستان اند که حضورشان شادابی بوستان است و رونق گلستان آفرینش شخصیت خاص کودکان و شاخصه های فردی و اجتماعی آنان، همچنین ظرفیت و ظرافت های وجودی آنان چنان اقتضا می کند که دیگران، خواه والدین و خواه نهادهای اجتماعی، در راستای حفظ و نگاهداری آنان تلاش و کوششی دوچندان داشته باشند.»

 

استفادع بیشتر فارسی زبانان به ویژه دانشجویان و اساتید دانشگاه در رشته های فقه، حقوق، و فضای اسلامی، تطبیق احکام فقهی مربوط به کودک با مواد قانون مدنی ایران و کنوانسیون های بین المللی که در ارتباط با حقوق کودک صادرشده به ویژه پیمان نامه حقوق کودک و پاسخ به برخی شبهه ها و ایرادها که نسبت به بعضی از احکام فقهی مطرح شده است، مانند بلوغدختران در سن نه سالگی، ولایت بر نکاح صغار و جواز تنبیه کودکان، از اهداف تألیف این کتاب است.

 

از مشخصات این کتاب می توان به «جمع آوری احکام فقهی، اخلاقی، و حقوق کودک به روش فقه استدلالی در یک مجموعه دو جلدی که در نوع خود کم نظیر می باشد.»، «علاوه بر احکام و حقوقی که مستقیما به کودک مربوط می شود مانند عبادات کودک، حق نفقه و حق تربیت از احکامی که تکالیف و تعهدات والدین و دیگران نسبت به کودک محسوب می گردد، مانند ولایت پدر و جد پدری بر اموال کودک و ولایت بر نکاح نیز سخن به میان آمده است» و «برای آن دسته از حقوق کودک که غالبا به عنوان مباحث اخلاقی بیان می شود، مانند مباحث تعلیم و تربیت، مبانی و ادله فقهی بیان شده تا مسؤولیت والدین و دیگران در این وظیفه بسیار خطیر بیشتر روشن گردد و خود را به انجام آن ملزم بدانند» اشاره کرد.

 

فصل اول با عنوان  کلیات شامل: «گفتار اول: حق، حقوق، تکلیف و حکم، گفتار دوم: کودک (صغیر)؛ حجر، گفتار سوم: بلوغ، گفتار چهارم: رشد» است.

درباره معنای حقوق در گفتار اول می خوانیم: «واژه حقوق معانی گوناگونی دارد، ولی چند معنی آن بیشتر مورد گفتگو است: 1) حقوق به معنای مجموعه مقررات حاکم بر روابط اجتماعی، به تعبیری دیگر، مجموعه بایدها و نبایدهایی که اعضای یک جامعه ملزم به رعایت آنها می باشند و دولت ضمانت اجرای آنها را بر عهده دارد. 2)به معنای علم حقوق: مقصود از حقوق در این مفهوم، دانشی است که به تحلیل قواعد حقوقی و سیر تحول آنها می پردازد. 3)حقوق، جمع حق: در هرنظام حقوقی، برای تأمین سعادت اجتماعی و فردی انسان و جلوگیری از هرگونه تجاوز و تعارض، امتیازها و قدرت های قانونی مشخصی اعتبار می شود که به هر یک از آنها اصطلاحا «حق» می گویند و مجموع آنها را حقوق می نامند.»

 

فصل دوم با نام «احکام کلی مسؤولیت در برابر کودک»، به «گفتار اول: ولایت بر کودک، گفتار دوم: احکام وصیت نسبت به کودک، گفتار سوم: ولایت حاکم؛ قضات و عدول و مؤمنین برکودکان فاقد سرپرست، گفتار چهارم : شرایط و محدوده ولایت و پایان آن» پرداخته است.

 

تقسیم بندی ولایت در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته که در بخشی از آن می خوانیم: «ولایت به دو قسم تقسیم می شود: 1)ولایت به معنی اخص که سبب آن یکی از این اسباب پنج گانه می باشدپدر، جدپدری، ملک، سلطنت و وصایت. 2)ولایت به اعم، یعنی مطلق قدرت و امتیار در تصرف، نسبت به دیگری. این قسم از دایره ای وسیع دارد و شامل این موارد می شود: اختیارات وکیل مأذون، صدقه دهنده در مورد اموال مجهول المالک و اشیایی که پیدا شده و... .»

 

فصل سوم، مستحبات ازدواج یا رعایت حقوق کودک قبل از ولادت و در دوران حمل نام گرفته و به، «گفتار اول: زمینه سازی جهت رعایت وحقوق کودک قبل از ازدواج و گفتار دوم: احکام جنین و رعایت حقوق کودک پیش از تولد» اشاره کرده است.

 

در این فصل به تشویق و ترغیب پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم نسبت به ازدواج پرداخته و آورده است: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم ازدواج را سنت خود معرفی می نماید و فرموده است: (ازدواج سنت من است و کسی که از این سنت روی گردان باشد، از من نیست. همچنین فرموده است: بهترین امت من در بین متأهلین و بدترین آنها در بین عزاب و کسانی که به این منت الهی پشت پا می زنند، قرار دارندو... .» 

 

 حقوق کودک بعد از ولادت عنوان فصل چهارم قرار گرفته در رابطه با: « گفتار اول: انجام امور اعتقادی و مذهبی بعد از تولد، گفتار دوم: رعایت حق کودک در نسب و هویت، گفتار سوم: نسب ناشی از شبهه وزنا، گفتار چهارم: تلقیح مصنوعی، گفتار پنجم: اقرار به نسب (اقرار به پدری» بحث کرده است.

 

فصل پنجم با نام احکام لقیط (گمشده) و تبنی (فرزندخواندگی)، یکی دیگر از فصل‌های این کتاب است که شامل: «گفتار اول: احکام لقیط، گفتار دوم:احکام تبنی» است.

 

فصل ششم که احکام و حقوق کودک در تغذیه، رضاع و نفقه، عنوان این فصل است دارای مباحث: «گفتار اول: حق کودک در تغذیه با شیر مادر، گفتار دوم: احکام فقهی شیر دادن به نوزاد( رضاع)، گفتار سوم: کودک و حق نفقه، گفتار چهارم: نفقه کودکان بی سرپرست ، یتیم و فقیر» است.

 

فصل هفتم که به حضانت، تعلیم و تربیت کودک، نام گرفته است، دربردارنده دو گفتار، گفتار اول: حق حضانت، گفتار دوم:حق تعلیم و تربیت» است.

 

دو گفتار با نام «عوامل و شیوه های مؤثر در تعلیم و تربیت کودکان، گفتار دوم: اولویت های تعلیم و تربیت اسلامی نسبت به کودکان، گفتار سوم: تربیت کودکان نسبت به آداب ضروری، نمایه» از مطالب فصل هشتم (عوامل و شیوه های مؤثر در تعلیم و تربیت کودکان و اولویت های آن) است.

 

گفتنی است کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام (جلد اول) تألیف قدرت الله انصاری در 590 صفحه وبا شمارگان 1000 نسخه و به قیمت 8500 تومان از سوی انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار به بازار نشر عرضه شد./992/ن601/ی

ارسال نظرات
captcha