بیست و هفتمین شماره دوفصلنامه بانوان شیعه منتشر شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، این فصلنامه شامل این مقالهها است:
مشارکت سیاسی زنان در ایران معاصر (مقایسه دوره پهلوی با جمهوری اسلامی)
بررسی رابطه بین شنود مؤثر و کاهش آسیبهای عاطفی در خانواده (مطالعه موردی: در میان خانوادههای تحت مشاوره سازمان بهزیستی شهرستان نیشابور)
جایگاه هویت فرهنگی در اهداف نظام آموزشی ایران(با تأکید بر دین)
فلسفه برخی تفاوتهای تشریعی زن و مرد با ابتناء به تفاوتهای تکوینی
جرمانگاری بیحجابی و عوامل مؤثر بر آن از منظر دانشجویان دانشگاه پیام نور مبارکه
موارد لزوم اطاعت زوجه از زوج در فقه امامیه
راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی در قرآن کریم
مشارکت سیاسی زنان در ایران معاصر (مقایسه دوره پهلوی با جمهوری اسلامی)
سیدسعیدزاهد
مرضیه مردانی
چکیده: یکی از مطالبات برحق زنان در قرن بیستم در کشورهای اروپایی و آمریکایی، داشتن حقوق اجتماعی مساوی با مردان، از جمله داشتن حق رأی سیاسی بود. از دهههای اول این قرن در کشورهای مختلف به تدریج حق رأی زنان عملی شد و در اواخر این قرن رفع تبعیض در همه زمینهها توسط فمینیستها مورد درخواست قرار گرفت. جهان مدرن در اوایل قرن بیست و یکم تا حدودی به سمت تشابه نقشهای اجتماعی برای زنان و مردان پیش رفت. این الگوی مبتنی بر لیبرال دموکراسی امروزه به عنوان یک الگوی برتر در جریان جهانیشدن به حساب میآید و در اقصی نقاط جهان، زنان در انتظار رسیدن به این حد از مشارکت اجتماعی و بخصوص سیاسی هستند. اما ماجرا در ایران تا حدی متفاوت است. در قرن بیستم زنان در ایران با مشارکت در انقلاب مشروطه به فعالیت سیاسی پرداختند و در نهضتهای بعدی نیز مشارکت فعال داشتند. با ورود اندیشههای اسلامی به سیاست، تغییر عمیقی در مشارکت سیاسی زنان پدید آمد. این تغییر، خود به عنوان رقیبی برای الگوی لیبرال دموکراسی مطرح است. در این مقاله تلاش ما بر این است تا در یک مطالعه تطبیقی و به شیوه اسنادی، وضعیت سیاسی زنان در دوران پهلوی را با وضعیت ایشان در دوران جمهوری اسلامی ایران مقایسه کنیم. در این نوشتار، به دنبال پاسخگویی به این سؤال نیز هستیم که مشارکت زنان در سه قوه مجریه، مقننه و قضاییه چگونه بوده و هست؟ حاصل این مقایسه نشان میدهد که وضعیت سیاسی زنان در دوران جمهوری اسلامی پیشرفت چشمگیری داشته است. اما هنوز هم میتوان امید به افزایش بیش از پیش آن داشت.
بررسی رابطه بین شنود مؤثر و کاهش آسیبهای عاطفی در خانواده (مطالعه موردی: در میان خانوادههای تحت مشاوره سازمان بهزیستی شهرستان نیشابور)
حسین خنیفر
نفیسه زروندی
جواد زروندی
چکیده: خانواده، ابتداییترین و مهمترین نهاد جامعه بشری محسوب میشود و نقش مهمی در فرایندهای اجتماعی و بهداشت روانی فرد و جامعه ایفا میکند. با توجه به اهمیت این نهاد مقدس، شناخت عوامل مؤثر بر تحکیم آن از اهمیت فراونی برخوردار میباشد. برقراری ارتباطات صحیح میان افراد خانواده، یکی از مهمترین عوامل در تحکیم این وحدت و کاهش آسیبهای عاطفی به شمار میرود. در این میان، شنود مؤثر، یکی از مؤلفههای برقراری ارتباط درست میباشد. در بررسیهای مختلف، مشخص شده است که عدم برقراری شنود مؤثر میان افراد، زمینهساز عدم درک متقابل میشود و این امر به مرور زمان، بیاعتمادی میان افراد به ویژه زن و شوهر را فراهم میسازد. زمانی که افراد خود را متعهد سازند تا به سخنان یکدیگر گوش دهند، در حقیقت، نشان خواهند داد که علاقهمند به برقراری یک ارتباط درست میباشند. در این مقاله به بررسی رابطه بین شنود مؤثر و کاهش آسیبهای عاطفی در خانواده پرداخته شده است. جامعه آماری در این تحقیق، خانوادههای تحت مشاوره سازمان بهزیستی شهرستان نیشابور میباشد. تجزیه و تحلیل و بررسی داده ها نیز با استفاده از نرم افزار spss صورت گرفته است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که میان مهارتهای شنود مؤثر، که شامل مهارتهای توجه، انعکاسی و پیگیری میباشد، با کاهش آسیبهای عاطفی، رابطه معناداری وجود دارد.
«جایگاه هویت فرهنگی در اهداف نظام آموزشی ایران (با تأکید بر دین)
راضیه امامی
محمدحسین حیدری
رضاعلی نوروزی
چکیده: هدف اصلی این نوشتار که به روش توصیفی ـ تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانهای و اجرای روش دلفی به رشته تحریر درآمده، عبارت است از بررسی جایگاه هویت فرهنگی و مؤلفههای آن با تأکید بر دین، در اهداف آموزش و پرورش ایران. به این منظور، ابتدا به واکاوی مفهوم هویت فرهنگی و مؤلفههای اساسی آن با تأکید بر مؤلفههای عرصه دین پرداخته و سپس با جست و جو در اهداف کلی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، میزان توجه به مؤلفههای دینی هویت فرهنگی را مورد ارزیابی قرار داده است. نتایج بررسیها نشان داده که در اهداف آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، مؤلفههای دینی هویت فرهنگی از جایگاه مطلوبی برخوردار نیست و با توجه به اینکه (تقویت و تحکیم هویت دینی نسل جوان) از رسالتهای اصلی نظام آموزشی کشور محسوب میشود، نیاز جدی به بازاندیشی و تجدیدنظر در برخی از اهداف نظام آموزشی، احساس میشود.
فلسفه برخی تفاوتهای تشریعی زن و مرد با ابتناء به تفاوتهای تکوینی
اعظم وفایی
محبوبه جوکار
چکیده:بررسی تفاوتهای زن و مرد در بعد تکوین و تشریع، از جمله مباحث مهم در عرصه مطالعات زنان و خانواده است که دیگر ساحتهای زندگی اجتماعی را نیز از خود متأثر مینماید و بیشک، توجه به حقوق طبیعی و تکوینی انسانهاست که زیربنای وضع قوانین الهی و بشری قرار میگیرد. نوشتار حاضر با هدف تبیین نمودن علت برخی تفاوتهای تکوینی و تشریعی، در صدد است با بهرهگیری از منابع تفسیری، فقهی و... به بررسی این موضوع بپردازد تا از این رهگذر، زمینه هرگونه سوء استفاده از این تفاوتها را از بین ببرد. به نظر میرسد تفاوتهای تشریعی زن و مردم که در شرع مقدس اسلام لحاظ شده، به تفاوت خلقت و طبیعت آنها با یکدیگر باز میگردد و بی شک، این تفاوتها از سوی آفریدگار حکیمی قرار داده شده که بر اساس علم، آنها را مکلف به تکالیفی نموده است. بنابراین، وجود این تفاوتها در راستای جذب و انجذاب بیشتر انسانها و به منظور دستیابی به هدف نهایی از خلقت انسان است.
جرمانگاری بیحجابی و عوامل مؤثر بر آن از منظر دانشجویان دانشگاه پیام نور مبارکه
ارشاد کاویانی
مولودعلی میرزایی
علیرضا احمدپور
چکیده:هدف اصلی این تحقیق، بررسی جرم بیحجاب از منظر قانون مجازات اسلامی و همچنین تحلیل عوامل مؤثر بر بیحجابی در دانشجویان دختر است. بدین منظور، ابتدا با مطالعه تحقیقات انجام شده در این زمینه، چارچوب نظری تحقیق، تدوین و سپس از طریق اطلاعات حاصل از جمعآوری پرسشنامه و با استفاده از نرمافزار spss متغیرهای مورد نظر وارد معادله رگرسیون لوجستیک گردید. نتایج حاصل از بررسی نشان میدهد که میزان حجاب دوستان و اطرافیان، برداشت غلط از آزادی و تماشای برنامههای ماهوارهای در مجاورت سایر متغیرها، مهمترین عوامل تأثیرگذار بر بیحجابی دانشجویان شناخته شد. در بین این سه عامل، مهمترین عامل، وضعیت حجاب دوستان و اطرافیان است. با در نظر گرفتن اثر تک تک عوامل بدون تأثیر سایر متغیرها بجز سه متغیری که به عنوان مهمترین عوامل معرفی شد، میزان حجاب خانواده، تقلید از دیگران و میزان اهمیت به مد روز یا مدگرایی به عنوان عوامل تأثیرگذار بر بیحجابی شناخته شدند. با توجه به نتایج بررسی این مدلهای آماری از بین این سه متغیر معنیدار و تأثیرگذار، تأثیرمدگرایی از دیگر عوامل چشمگیرتر است.
موارد لزوم اطاعت زوجه از زوج در فقه امامیه
جواد سرخوش
محبوبه حسنزاده لیلاکوهی
چکیده: از موضوعات مهم و بنیادین در ارتباط با حقوق خانواده، بحث ریاست و سرپرستی خانواده است که بسیاری از موضوعات دیگر از آن سرچشمه میگیرد. در فقه و حقوق اسلامی، ریاست خانواده به مرد سپرده شده است. اما در اینباره که قلمرو این ریاست تا کجاست تحقیق منسجمی صورت نگرفته است. به عبارت روشنتر، در اینباره که حدود لزوم اطاعت زن از شوهر به چه میزان است، به طور مشخص بحث نشده و فقها اگر چه در این زمینه نظریاتی را ارائه نمودهاند، اما پراکنده و نامنظم است. از طرفی، روشن نبودن محدوده لزوم اطاعت زن از شوهر، مایه پیدایش اختلافات فراوان در کانون خانواده خواهد بود. از اینرو، در مقاله حاضر سعی شده است تا موارد و مصادیق اطاعت زوجه از زوج با توجه به آنچه در لابهلای کتب فقهی آمده، ارائه شود و بر اساس ادله معتبر فقهی، محدوده لزوم اطاعت زن از شوهر مشخص گردد.
راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی در قرآن کریم
نسرین آجدانی
طاهره سادات امینطباطبایی
چکیده:راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی و اخلاقی یکی از مهمترین مسائلی است که در جامعه کنونی از اهمیت ویژهای برخوردار است. یکی از مهمترین شاخههای این انحرافات اجتماعی شامل انحرافات جنسی است. که این مقاله به توضیح و تفصیل راهکارهای مقابله با این انحرافات از دیدگاه قرآن کریم میپردازد. از اینرو، هدف از پژوهش حاضر، تبیین راهبردها و فنونی است که در قرآن کریم برای بهداشت جنسی و مقابله با انحرافات اخلاقی به تفکیک دوران خردسالی و بزرگسالی مطرح شده است. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی به استخراج و تنظیم مطالب پرداخته شده است.
نتایج نشان داد که در قرآن کریم روشهای متعددی برای بهداشت جنسی وجود دارد. مهمترین و شاخصترین آنها در دوره خردسالی، راهبردهایی است که برخی از آنها عبارتند از: ملاحظهکردن تفاوتهای جنسیتی در تعامل با کودکان؛ رعایت بهداشت اخلاقی زوجین در حضور فرزندان؛ جداسازی بستر خواب کودکان؛ پاسخگویی صحیح به سؤالات جنسی کودک، و اجازهگرفتن در حین ورود به اتاق والدین. در دوره نوجوانی و جوانی نیز راهبردهایی همچون آگاهیدادن در زمینه مسائل جنسی، خدامحوری، توجه به قیامت و یادمرگ، تقویت اراده، بهداشت اخلاقی، تغذیه، ازدواج، و آموزش خانواده در خصوص تکالیف زناشویی میباشد که در دو بعد (راهکارهای درمانی) و (کنترل) به تجزیه و تحلیل آنها میپردازیم.
شایان ذکر است، بیست و هفتمین شماره دوفصلنامه علمی ترویجی مباحث بانوان شیعه با موضوع جنسیت، فرهنگ و دین، سال هشتم ویژه پاییز و زمستان 1390 به صاحب امتیازی مؤسسه شیعهشناسی و مدیرمسؤولی محمود تقیزاده داوری به قیمت 3000 تومان وارد بازار شده است./992/پ202/ق