بحث کاملی درباره عالم ذر در سی و یکمین جلد تفسیر تسنیم
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، سی و یکمین جلد کتاب تسنیم، شامل تفسیر آیات 172 تا 206 سوره مبارکه اعراف است.
تفسیر آیات 172 تا 174 دربردارنده موضوعاتی همچون: «گزیده تفسیر، تناسب آیات، غرر آیات فطرت، راز تعبیر به اخذ ذریه از بنیآدم، راز یادنشدن اخذ میثاق درباره غیر انسان، چگونگی اخذ میثاق، علم حضوری انسان در موطن اخذ میثاق، کیفیت اقرار گرفتن، احتجاج به غفلت و وراثت و صورتهای آن، حکم غفلت، اخذ میثاق از ارواح، ویژگیهای مثبت نظریه ملکوت و نقدهای آن، ویژگیهای راه فطرت، جداییپذیری علم از ایمان و راز آن، روایات عالم ذر و آیه اخذ میثاق و راز الفت ارواح با یکدیگر» است.
در بحث محور اقرار در موطن اخذ میثاق نوشته شده است: «بعضی از بزرگان اهل معرفت، محور اقرار در آیه را اصل ربوبیت گرفتهاند نه توحید، چون فرمود: الست بربکم قالوا بلی و اگر مدار اقرار توحید بود، میفرمود ألست بربکم وحدی. چون خدا میدانست که عدهای شرک میورزند، از این جهت از اصل ربوبیت الهی اقرار گرفت.
در تفسیر آیه 175 مطالبی را در رابطه با: «گزیده تفسیر، تناسب آیات، تلاوت آیات از شئون پیامبر صلیاللهعلیه وآله، ظاهری و ناراسخ بودن ایمان بلعم، مراد از الذی ءاتینه ءایاتنا، معنای فأتبعه الشیطان، مأمور اضلال و اغوای کیفری بلعم، معرفی بلعم باعورا» میخوانیم.
در تفسیر آیات 176 و 177 موارد: «گزیده تفسیر، عدم مشیت تکوینی الهی بر هدایت تکوینی بلعم، محور رفعت، خطر دنیازدگی و هواپرستی، بیان حقیقت در قالب تمثیل، مثل بدبودن مکذبان، هشدار به عالمان دینی و سگ شکاری، سگ هار و سگ پاسبان» را در خود جای داده است.
در تفسیر آیات 178 الی 183 راجع به موضوعاتی مانند: «هدایت تکوینی پاداشی، بهرهمندیهای اهل اهتدا و محرومیتهای خاسران، علت تقدیم جن بر انس، تشبیه انسان به انعام، خطر رسوخ غفلت و راه درمان، قلب کانون ادراک و شعور، اصناف جن و انس، اختصاص اسمای حسنا به خدا، احسنبودن همه اسمای الهی، رهاکردن ملحدان پس از اتمام حجت، برخی از اسمای الهی و مراد از خواندن و شمارش آنها، هادیان حقیقی و اصیل، معرفی هادیان به حق، معنای عذاب استدراج و املاء، اسناد کید به خدا، امهال برای بیداری و بازگشت به خدا و تفاوت میان مکر، کید، حیله و خدعه» مطالبی به نگارش درآمده است.
نویسنده در تفسیر آیات 184 الی 190 به مباحثی مثل: «راز ذکر نکردن دستاورد تفکر، منشأ تهمتهای گوناگون به پیامبر صلیاللهعلیهوآله و پیشینه آن، نظر در ملکوت پیامبر صلیاللهعلیهوآله، نظرناپذیری ذات خدا، معنای اضلال الهی، استناد افعال گمراهان کیفری به اختیار آنان، پرسش از زمان لنگر انداختن قیامت، ناآگاهی بیشتر مردم از چگونگی پرسش از قیامت، برهان نفی علم غیب از غیر خدا، شرک نبودن توسل به اولیای الهی، حقیقت نوعی انسانها، مرد حجابی بر پیکر زن، مهمترین برهان اثبات توحید و بطلان شرک و پاداش مرگ زن در زمان بارداری» پرداخته است.
نویسنده مراد از سوء را در این کتاب اینگونه نوشته است: «برخی مفسران واژه سوء در جمله: وما مسنی السوء را به معنای جنون دانسته و آن را جمله خبری مستقل پنداشته و با آیه: أو لم یتفکروا ما بصاحبهم من جنة إن هو إلا نذیر مبین، هماهنگ و بدین معنا دانستهاند که شما مرا به جنون متهم کردید؛ ولی من از جنون مصونم. این تفسیر در جای خود تام و با آیه یادشده، هماهنگ است.»
موضوعاتی نظیر: «براهین استحاله شرک، حاکمیت قانون علیت و سببیت بر جهان، نهی از اهانت به مقدسات اقوام و ملل، ولایت ویژه خدا بر پیامبر صلیاللهعلیهوآله، راه بهرهمندی از ولایت خاص الهی، فرق صالحین با الذین عملوا الصالحات، فرزندان صالح و طالح، کارساز نبودن اصنام و اوثان، تحلیل ناشنوا بودن بتها، تفاوت نظر و رؤیت و معصومان علیهمالسلام در خواب اهل رؤیت»در تفسیر آیات 191 الی 198 آمده است.
مؤلف در تفسیر آیات 198 الی 206 به عناوینی مانند: «حقیقت عفو و اهمیت آن، دستور اعراض از جاهلان، امنیت پیامبر صلیاللهعلیهوآله از نزغ شیطان، راههای نجات از وسوسه شیطان، دلیل استعاذه به خدا (معنای سمیع)، فرق خاطرات معصوم علیهالسلام با غیرمعصوم، فرق نزغ و مس شیطان، بصیرت دستاورد تذکر و استعاذه به خدا، خدا مهندس هستی، برادری شیاطین و مشرکان، بصیرت؛ هدایت و رحمتبودن قرآن، مراد از انصات، دستاورد سکوت زبان دل، استماع و انصات قرآن در نماز و جز آن، خوف عقلی از ذات اقدس الهی، امر به ذکر و نهی از غفلت، ذکر الله واقعی، سنتگذاری حسنه در ذکر، باطن گناه و خطر استکبار و سجده انسان و گریه شیطان» اشاره کرده است.
در رابطه با مراحل چهارگانه ذکر در این کتاب میخوانیم: « از تعبیر خفیه در آیه أدعوا ربکم تضرعا و خفیة درباره دعا و تعبیر دون الجهر در آیه مورد بحث درباره ذکر: واذکر ربک فی نفسک تضرعا و خیفة و دون الجهر من القول برمیآید که دعا و ذکر زبانی یا باید در خفا باشد یا علنی آن چندان آشکار نباشد، چنانکه برخی گفتهاند که حالت تضرع و خوف برای کسانی است که در اعلا مراتب راهاند.»
گفتنی است، به همت انتشارات اسراء سی و یکمین جلد کتاب تسنیم (تفسیر قرآن کریم) تألیف حضرت آیتالله جوادی آملی در 790 صفحه و با شمارگان 3000 نسخه و به قیمت 22000 تومان به بازار کتاب ارائه شده است./992/پ202/ق