نگاهي به زندگي مرحوم آيتالله شيخ هاشم قزويني

به گزارش خبرگزاري رسا، آيت الله شيخ هاشم قزويني 20 خردادماه 1270 شمسي در خانواده متدين حاج مهدي مدرس در يكي از روستاهاي شهرستان بوئين زهراي قزوين به نام قلعه هاشم خان از مادري صالحه ديده به جان گشود، پس از سپري كردن دوران كودكي براي كسب علوم متداول آن زمان به مكتب خانه زادگاه خود رفت و نزد ملا موسي عم جزء و ديگر كتب ديني را فرا گرفت، در سنين نوجواني به كسب دروس حوزوي پرداخت و مقدمات و ادبيات را در قزوين فرا گرفت و پس از آن در سطوح عاليه فقه و اصول نزد حاج ملا علي طارمي و آخوند ملاعلي اكبر شاگردي كرد.
در همين شهرستان فلسفه اشراق و مشاء را نزد مرحوم حاج سيدموسي زرآبادي قزويني فرا گرفت. آنگاه براي تكميل مدارج عاليه استنباط به اصفهان عزيمت و در آنجا نزد مرحوم كلباسي و فشاركي كه دو استوانه فقه شيعه به شمار ميرفتند به كسب علم پرداخت. پس از شش سال به زادگاهش بازگشت، پس از چندي به نجف اشرف مهاجرت كرد و چند سال در آنجا از محضر مرحوم آيتالله نائيني، عراقي و اصفهاني استفاده برد و پس از آن به ايران مراجعت و مجاورت آستان قدس رضوي را اختيار كرد. در مشهد از محضر آيتالله حاج آقا حسين قمي در فقه و آيتالله ميرزا محمد آقازاده خراساني فرزند آخوند ملامحمد كاظم خراساني و آيتالله ميرزا مهدي اصفهاني در اصول كسب معارف كرد و به مدارج عاليه دست يافت، از اين رو از اين دو اساتيد خود اجازه اجتهاد گرفت و همين اجازه از سوي آيتالله سيدابوالحسن اصفهاني به توقيع (صدر عن اهله في محله) موشح و تأييد شد.
وي در سفري كه فيلسوف نامدار، ميرزا مهدي آشتياني به مشهد داشت به درخواست ميرزا مهدي اصفهاني در درس كتاب (مصباح الانس و الشهود) وي شركت كرد.
توجه به خانواده، آزاد مردي و مناعت طبع، شجاعت، بيرغبتي به دنيا، سعه صدر و توجه به مقتضيات زمان، تقوي و سادهزيستي، استاد مبرز حوزه علميه خراسان، حاضرجوابي و بيان روان از ويژگيهاي اخلاقي آيتالله قزويني بود.
وي همواره طلاب را به درس خواندن توجه خاص ميداد، براي آنان مهربانتر از پدر بود، محبت استاد در دلش بود، همواره طلاب را به رعايت ظواهر طلبگي توصيه ميكرد و بر ضرورت مشاركت در امور دانشگاه توجه ميداد.
مقام معظم رهبري، حضرت آيتالله خامنهاي، آيتالله سيدمحمد خامنهاي، آيتالله واعظ طبسي، حضرت آيتالله وحيد خراساني از مراجع معظم تقليد، آيتالله خزعلي،آيتالله محمد واعظ زاده خراساني، آيتالله سيدحسين شمس، آيتالله شيخ عبدالجواد غرويان، آيتالله سيدميرزا حسن صالحي،آيتالله سيدجعفر سيدان، حجتالاسلام والمسلمين محمدكاظم مدير شانه چي، حجتالاسلام والمسلمين سيدجواد مصطفوي، استاد محمدرضا حكيمي، استاد شفيعي كدكني از شاگردان اين عالم فرزانه بودند.
مقام معظم رهبري، حضرت آيتالله خامنهاي درباره آيتالله حاج شيخ هاشم قزويني ميفرمايد:« من خودم از دوران جواني و طلبگي به مناسبت وجود دو استاد بزرگ در حوزه علميه مشهد با نام قزوين و قزويني آشنا شدم، شخصيت برجسته مرحوم حاج شيخ هاشم قزويني و شخصيت ممتاز مرحوم حاج شيخ مجتبي قزويني دو ستاره درخشان در حوزه علميه مشهد كه ما از دوران جواني و نوجواني نگاهمان به اين دو چهره ارزشمند بود.
يكي از دلخوشيهاي اين حقير اين است كه در ذهنم ياد شيرين دوران طلبگي در اين حوزه مقدس را مرور ميكنم. آن فضاي با صفا، آن محيط نوراني كه شرائط را به همه سختياش، براي يك طلبه، با نورانيت خود، با صفاي خود هموار و تحمل كردني قرار ميداد، براي طلبه جوان آن روز و پيرمرد امروز، يك خاطرهاي ماندگار و فراموش نشدني است. آن درسها، حوزههاي درسيِ گرم، آن اساتيد با صفا، باهوش، به روز، بعضاً نامآور در همه حوزههاي علمي شيعه،اما قانع به كنج عزلت زندگي خود و مفتخر به عزت استغناء و تدريس خود، مثل مرحوم حاج شيخ هاشم قزويني، مرحوم حاج شيخ مجتبي قزويني، اين شخصيتها برجستهاي كه در همه حوزههاي علميه، چهره اينها به عنوان شخصيتهاي علمي، ملا، صاحبنظر شناخته شده بود، هيچ ادعايي هم نداشتند، با مسائل جاري سياسي دنيا هم در انزواي خودشان آشنا بودند. اين يكي از خصوصياتي بود كه ما در بعضي از اساطين اين حوزه، آن روز مشاهده ميكردم.
آن وقتي كه از سياست و نهضت و حضور روحانيون و طلاب در عرصههاي انقلابي و مبارزه هنوز هيچ خبري نبود، اينجا مرحوم حاج شيخ هاشم قزويني سرِ درس مكاسب وقتي ياد مرحوم نواب صفوي مطرح كرد، چشمانش پر از اشك شد و از شهادت آنها به دست جباران آن روز شكوه كرد.
مرحوم آقاي حاج شيخ هاشم قزويني (رضوان الله تعالي عليه) يك عنصر بيبديل بود و از آن شخصيتهايي بود كه ميتوانست يك جامعه را بر روي استوانه پولادين وجود خود حفظ كند و نگه دارد.»