مديريت تحول در حوزههاي علميه و رويكرد به نقش مدارس
به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، دفتر جنبش نرمافزاري دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، نشست مديريت تحول در حوزههاي علميه و رويكرد به نقش مدارس را در 26 ارديبهشتماه برگزار كرد.
در اين نشست حجج اسلام محمد مهدي شبزندهدار، مدير مركز تخصصي بقيهالله(عج)، حسن مولايي، مدير امور مدارس حوزه علميه و صمصامالدين قوامي، مدير مدرسه علميه معصوميه، به بيان ديدگاههاي خود پرداختند.
در ابتدا حجتالاسلام شبزندهدار از اهميت كارهاي تخصصي در حوزه علميه و نقش آن در تحول حوزهها سخن گفت.
وي با تشريح حديثي از حضرت امام صادق (ع) از كتاب معانيالأخبار در باب تحول، گفت: امام(ع) در اين حديث ميفرمايد: هر كس دو روزش مساوي باشد، زيانكار است، هر كس روز دومش بهتر از روز اولش باشد، مورد غبطه ديگران است، كسي كه روز دومش بدتر از روز اول باشد، در دستگاه الهي ملعون است و هر كس كه در درون خود پيشرفتي نميبيند، رو به نقصان و زيان است، مرگ براي چنين كسي بهتر است.
حجتالاسلام شبزندهدار افزود: تحول به خودي خود متصف به حسن و قبح نيست و بستگي به متعلق و مضمون آن دارد، از اين رو هر گونه تحولي را نمي توان مطلوب دانست.
وي شناسايي روش و سيره بزرگان حوزه را گامي مؤثر در جهت تحول حوزه خواند.
مدير مركز تخصصي بقيه الله(عج) گفت: اگر در نظام كلي حوزه، تحول ايجاد نشود، مراكز تخصصي نيز نميتوانند شاهد تحول باشند.
حجتالاسلام شبزندهدار اظهار داشت: با وجود استقبال جوانان از حوزه علميه، علمي بودن و وزانت علمي حوزه مطلوب نيست و اين نكته را آزمون ورودي مراكز تخصصي حوزه به ما اثبات كرده است.
وي فلسفه وجودي تأسيس مركز تخصصي بقيه الله(عج) را رفع نواقص آموزشي حوزه ذكر كرد و ياد آور شد: يكي از نواقص نظام آموزشي حوزه عدم وجود مجال براي ارتباط شاگردان با استاد است.
مدير مدرسه علميه بقيه الله (عج)، عدم تطابق متون درسي با نيازهاي آموزشي را از ديگر نواقص موجود دانست و گفت: امروز مطالب فقهي و اصولي نسبت به مسائلي كه در متون درسي حاضر آمده است، ارتقاء يافته و پالايش شده است كه بايد جايگزين مطالب قديمي شود.
اين فعال حوزوي همچنين، تقويت روش تقرير نويسي را نيازمند تحول دانست.
سپس حجتالاسلام مولايي، مدير امور مدارس حوزه علميه، وضعيت حوزه در پيش از انقلاب اسلامي را محدود خواند و افزود: بعد از انقلاب اسلامي، حوزه علميه شاهد تحول چشمگيري بوده است؛ اما امروزه لازم است تا به نيازهاي حكومتي يك جامعه پاسخگو باشد.
سردبير هفتهنامه افق حوزه گفت: بعد از تحول حوزه در ابتداي انقلاب اسلامي، تحول در حوزههاي علميه با توجه به نيازهاي روز مطلوب نبوده است.
وي با اشاره به وجود 45 مدرسه علميه با 6500 طلبه ساكن در مدارس قم، عدم تطابق نظام درسي مدارس با نظام درسي مراكز تخصصي و حاكم نبودن سياست واحد را از معضلات حوزه دانست.
مدير امور مدارس حوزه علميه، ورودي بيش از ظرفيت حوزه را از ديگر معضلات حوزه خواند و گفت: براي حل اين مسأله يا بايد ورودي حوزه را محدود كنيم و يا امكانات حوزه را افزايش دهيم كه هر دو راه حل موانعي را به همراه دارد.
وي جوانان ورودي امروز به حوزه را داراي ادبياتي جديد خواند و گفت: ادبيات اساتيد حوزه با ادبيات تازه واردان به حوزه يكسان نيست كه طبيعتا مشكلاتي را به وجود ميآورد.
مدير مسوول افق حوزه گفت: ديگر نميتوان با زبان آموزشي گذشته با طلاب نسل امروز ارتباط برقرار كرد و متون درسي حوزه با وجود غناي عالي پاسخگوي نياز آموزشي امروز طلاب نيست.
وي عدم وجود آمار دقيق از وضعيت حوزههاي علميه سراسر كشور را از مشكلات جدي برشمرد كه نيازمند تحول و بازنگري جدي است.
سپس حجتالاسلام سيد صمصام الدين قوامي، مدير مدرسه علميه معصوميه قم با اشاره به سابقه 25 ساله خود در مديريت و سي سال مطالعه در زمينه مديريت، گفت: حوزه علميه بايستي مدرسه محور باشد.
وي مدارس را به سه سطح ابتدايي، متوسطه و عالي تقسيم كرد و افزود: در مدرسه ابتدايي سه سال ابزار اصلي اجتهاد تعليم داده ميشود و مدير اين مدرسه بايد در اين ابراز، تخصص فراواني داشته باشد تا بتوانند طلابي توانا تربيت كنند.
حجتالاسلام قوامي در بخش ديگري از سخنانش گفت: در بخش متوسطه؛ طلاب، سه سال اصول استنباط را فراگرفته و در سه سال ديگر به مرحله عالي ميرسند تا مهارت استنباط را بياموزند.
عضو انجمن مديريت حوزه علميه تصريح كرد: پس از گذشت اين مدت آموزشي، بايد به طلاب مدرك حوزوي اعطا شود و درجهاي از اجتهاد را به آنان اعطا كنيم.
وي پيشنهاد داد كه پذيرش بر عهده مدارس علميه گذاشته شود و اظهار داشت: اگر مديران قوي و لايق براي مدارس علميه انتخاب شوند، با خاطري آسوده ميتوان پذيرش را بر عهده آنان قرار داد.
مدير مدرسه علميه معصوميه فرار نخبگان از مدارس را از معضلات خواند و گفت: بايد زمينه حضور نخبگان در مدارس را فراهم سازيم و از آنان در عرصه هاي مديريت، تدريس و پرورش دعوت كنيم.
وي استعدادسنجي را از وظايف مديران مدارس علميه خواند و گفت: استعدادسنجي يك روش علمي است كه درطول سال هاي تحصيلي به دست ميآيد كه بخشي از آن در مدرسه علميه معصوميه در حال انجام است.
حجتالاسلام قوامي خاطر نشان كرد: اگر طلبه از ابتدا استعداد سنجي شود و دريافت كه عضو كدام انجمن علمي حوزه است، ميتواند توانايي خود را در مسير درست هدايت كند.
عضو انجمن مديريت حوزه علميه، گفت: ما براي استعدادسنجي برنامه داريم و اگر يك مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شود، اين طرح را اجرا خواهيم كرد.
وي به مهارتهاي لازم براي طلاب اشاره كرد و افزود: فراگيري زبان دوم، شيوه پژوهش، نويسندگي و مديريت، از مهارتهاي عمومي است و تقويت بنيه سياسي، اجتماعي و اخلاقي از ديگر مهارتهايي است كه فقط در حوزه علميه مدرسه محور، امكانپذير است.
حجتالاسلام قوامي در پايان گفت: مدرسه علميه معصوميه(س) داراي 550 طلبه است كه ديپلمهها براي رشتههاي مختلف ديني هدايت ميشوند و براي آنان تخصص ايجاد كرده ايم و دانشجويان ورودي را وارد تحصيلات تكميلي ميكنيم تا تخصص مورد نظر خود را ادامه دهند.
گفتني است، نشست مديريت تحول در حوزه هاي علميه، 26ارديبهشتماه، در سالن همايش پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شد.