بررسی آسیبها و راهکارهای رانندگی در ایران، در یک اثر
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، انتشارات مؤسسه فرهنگی دین و معنویت آل یاسین، کتاب «رانندگی؛ آسیبها و راهکارها» را به قلم سید امیر سخاوتیان منتشر کرد.
این کتاب در سه فصل با عنوانهای: مفهومشناسی و پیشینهشناسی رانندگی، بایستههای سبک رانندگی مطلوب و مهارتها ضروری و آسیب شناسی رانندگی در ایران سامان یافته است.
در معرفی پشت جلد این کتاب چنین آمده است:
شیوه رانندگی یکی از جلوههای سبک زندگی است که با رعایت بایستههای آن، نظم و انتظام اجتماعی آشکار میشود. رانندگی در ایران، دچار چالشها و آسیبها شده است. اثر حاضر تلاش میکوشد تا با نگاهی به منابع دینی راهکارها برون رفت از آسیبهای رانندگی در ایران را ارائه نماید.
رانندگی جزء جدایی ناپذیر سبک زندگی نوین است؛ از این رو نگارنده در دیباچه در این باره چنین مینویسد:
اتومبیل نه تنها سرعت زندگی انسانها را افزایش داده، بلکه خوی و اخلاق زندگی آنها را نیز تغییر داده است. مسافرت در عصر جدید بسیار آسانتر از گذشته است؛ لذا تعداد مسافرتهای شهروندان بیشتر شده است.
از سوی دیگر، رانندگی مجموعهای از آسیبها را نیز در جامعه بشری پدید آورده است. البته این آسیبها ناشی از اصل رانندگی و اتومبیل نیست؛ بلکه ناشی از سبک استفاده و در نتیجه سبک زندگی حاصل از آنان است.
وی در ادامه این دیباچه به ضرورت پژوهش و تحقیق در سبک و فرهنگی رانندگی اشارهای میکند و چنین میآورد:
پژوهش و نگارش در سبک و فرهنگ رانندگی، دارای لایههای متعدد است. نخستین لایه به بررسی وسیله نقلیه، تعمیر و چگونگی نگهداری آن میپردازد و در لایههای بعد به بررسی روانشناختی فرهنگ رانندگی، آسیبها و راهکارهای مربوط به آن و از جمله آسیبهای مورد پژوهش در این لایه، سوانح رانندگی است.
نویسنده در فصل اول به کلیات فرهنگ رانندگی، تاریخچه پیدایش آن و جلوههای نوین رانندگی میپردزاد و همچنین اشارهای کوتاه به تاریخچه حمل و نقل و سایر وسایل نقلیه موتوری جدید دارد.
حمل و نقل و فرهنگ مربوط به آن یکی از مهمترین ابعاد زندگی امروزی است. یکی از پر ابتلاترین موارد زندگی در جامعه امروز جهانی مسأله رانندگی و حمل و نقل است؛ از این رو نگارنده در صفحه 64 زیر عنوان نتیجه گیری فصل اول چنین آورده است:
با ورود فناوری خودرو به ایران؛ همگان در پی خرید و استفاده از آن بودند؛ اما کمتر کسی به آن اندیشید که چگونه میتوان از این اختراع نوین به شیوه مناسبی بهره گرفت. خودرو به عنوان پدیدهای در عصر نوین پدیدار شده است؛ در زندگی همه آنان جای ویژهای یافته است؛ اما همین وسیله در زندگی انسانها موجب مشکلات فراوانی شده است.
...ورود این اتومبیلها به ایران پیام آور تحولات شدید فرهنگی بود. اگر چه در ظاهر فقط وسیله نقلیه تغییر یافت؛ در باطن خود، تحولات بسیاری را در سبک زندگی و فرهنگ فردی و اجتماعی جامعه ایران ایجاد نمود. در این دوره شکل و ظاهر خیابان تغییر نمود. سرعت افزایش یافت و افزایش سرعت اگر چه توانست کارها را آسان سازد، نتوانست آرامش را به جامعه اهدا کند.
نگارنده در فصل دوم بایستههای فرهنگی رانندگی شامل قواعد فقهی و اخلاقی و همچنین کاربرد تکنیکی آنها در رانندگی را بررسی کرده است.
همچنین وی 141 فتوای مراجع عظام تقلید درباره رانندگی بانوان را بررسی کرده و در این باره چنین نوشته است:
درباره رانندگی زنان، مراجع تقلید فتواهای متفاوتی دادهاند؛ اما وجه اشتراک همه این استفتائات این است که اگر رانندگی زنان سبب مفسده نباشد، اشکال ندارد.
از فتاوای مراجع تقلید روشن میگردد که اصل سوار شدن بر دوچرخه برای خانمها اشکال ندارد؛ آنچه مورد بحث و اشکال است جلب نظر نامحرم و ایجاد مفسده است و این ملاک، مختص دوچرخه سوار نیست؛ بلکه هر کاری موجب مفسده و تحریک دیگران باشد برای خانمها حرام است.
رانندگی به صورت پدیدهای اجتماعی، همانند پدیدههای دیگر، بایدها و نبایدها را دربردارد. یکی از این بایدها و نبایدها؛ بایدهای اخلاقی و شرعی است و از این رو مؤلف در صفحه 143 زیر عنوان نتیجه گیری فصل دوم چنین نگاشته است:
رعایت آموزههای اخلاقی در همه زندگی سبب پیشرفت و آرامش افراد خواهد شد که از آن جمله میتوان رفتار عاقلانه در حین رانندگی، خیرخواهی، صبر، بخشش و گذشت را نام برد.
توجه به آموزههای دین اسلام درباره رعایت حقالناس یکی دیگر از مهمترین بایستهها فرهنگ رانندگی است. رعایت این امور و همانند آنها سبب میگردد که سلامت رانندگی تضمین گرد . هم راننده سرنشینان اتومبیل به سلامت به مقصد برسند و هم از میزان آلودگی محیطی نیز کاسته شود و اثر کاهش آلودگی محیط، سلامت جسمی و روحی افراد جامعه است.
نگارنده در فصل آخر به بیان آسیب شناسی رانندگی در فرهنگ کنونی ایران پرداخته و راهکارهای مقابله با آنها را مطرح کرده است.
رانندگی از پدیده های قرن بیستم در جامعه بشری است که سبب تحولات بزرگی در سبک زندگی شده و این تحولات در فرهنگ ایرانی آسیبهای فراوانی بر جای نهاده است، از این رو، نویسنده زیر عنوان نتیجهگیری فصل سوم در صفحه 210 در این باره چنین آورده است:
نوع اول از آسیبهای رانندگی؛ آسیبهای اخلاقی است. از آن جمله میتوان به تجمل گرایی؛ ترویج ناسزاگویی، بیحوصلگی و استرس، خشونت در حین رانندگی؛ عجب و غرور یاد نمود.
بسیاری از این رفتارها اگرچه در گذشته نیز وجود داشتهاند؛ با ورود اتومبیل به ایران، بیشتر شدهاند. از دیگر آسیبهای رانندگی در ایران میتوان به آسیبهای زیست محیطی اشاره کرد و همه آسیبهای رانندگی در ایران فقط با همت و اراده ملی قابل حل است.
این اراده ملی باید در دو ساحت فرهنگی و قانونی تجلی یابد و همه ایرانیان باید دریابند که رانندگی بخشی از زندگی آنهاست و با سلامت جسمی و روحی آنان رابطه عمیق دارد؛ لذا نباید خطا کنند، هم خطاکار را نهی و در صوت نیاز تنبیه نمایند و هم اینکه مأموران را در مقابله با خطا کار یاری کنند.
گفتنی است، انتشارات مؤسسه فرهنگی دین و معنویت آل یاسین، کتاب «رانندگی در ایران؛ بایستهها و راهکارها» را با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه در قطع رقعی، در ۲۲۲ صفحه، به قیمت ۱۶۰۰۰ تومان منتشر کرده است./۹۹۸/پ ۲۰۲/ ش