شرایط اجابت دعا

رهیافتی به شناخت دعا
تردید نداریم که اجابت دعا شرایطی دارد و بدون آن شرایط، اجابت نمی شود. در احادیث و روایات ما به مواردی از شرایط اجابت دعا اشاره شده است. از جمله آن شرایط معرفت(شناخت) است. عده ای به امام صادق (ع) گفتند: دعا می کنیم ، اما دعاهایمان مستجاب نمی شود! آن حضرت در پاسخ فرمود:« لانکم تدعون من لا تعرفونه1؛ چون شما کسی را می خوانید که نمی شناسیدش».

نیز از شرایط اجابت دعا، اخلاص دانسته شده است. امام علی (ع) فرموده است:« بر تو باد به اخلاص داشتن در عا؛ زیرا چنین دعایی، به اجابت سزاوارتر است2».

نیز بر طبق احادیث، همراهی دعا با عمل بسیار مهم است و شرایط اجابت دعا را فراهم می آورد. پیامبر خدا (ص) در بیان سخنان خداوند به امت ش؟؟؟ فرموده است :« چگونه دعایشان را مستجاب کنم، در حالی که ، آن تنها لقلقه زبان آنهاست و عملف از آن به دور است؟!3».

پاک بودن در آمد و خوراک نیز در اجابت دعا تاثیر شگفتی دارد. پیامبر خدا (ص) در تشبیه زیبایی رابطه دعا و لقمه حلال را چنین ترسیم فرموده اند:« دعا کلید حاجت است و لقمه های حلال، دندانه های آن کلیدند4».

ابن عباس می گوید، وقتی آیه« یا ایها الناس کلوا مما فی الارض حلالا طیباً5» نزد پیامبر خدا تلاوت شد، سعد بن ابی وقاص برخاست و گفت: ای پیامبر خدا، دعا کن که خدا مرا مستجاب الدعوه گرداند. پیامبر به او فرمود: « ای سعد، خوراکت را پاک گردان تا مستجاب الدعوه شوی. سوگند به آنکه جان محمد در دست اوست بنده که لقمه حرام وارد شکمش می کند، تا چهل روز هیچ عملی از او پذیرفته نمی شود، و هر بنده ای که گوشش از حرام وربا بروید، آتش به او سزاوارتر است6».

حضور قلب در دعا بسیار شرط است پیامبر رحمت محمد مصطفی (ص) فرمود: « الدعاءُ مع حضور القلب لا یرد7؛ دعای همراه با حضور قلب، رد نمی شود».

نیز بریدن از غیر خدا(انقطاع) در امر دعا و استجابت آن بسیار اهمیت دارد. از پیامبر خدا (ص) درباره اسم اعظم سؤال شد، آن حضرت فرمود: « همه نامهای خدا اسم اعظم اند. پس دلت را از هر آنچه جز اوست ، خالی گردان و آن گاه او را با هر نامی که خواستی ، بخوان؛ زیرا در حقیقت برای خداوند، نام خاصی نیست؛ بلکه او یکتار قهار است8».
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. التوحید، ص288، ح7
2. غررالحکم،ح6091
3. مشکاة الانوار،ص451،ح1511
4. نهج الدعاء، ج1، ص441
5. بقره/186
6. الدرالمنثور،ج1،ص403
7. من لا یحضره الفقیه،ج4، ص367، ح5762
8. مصباح الشریعة، ص129؛ بحار الانوار، ج93، ص322،ح36