۲۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱۸:۲۸
کد خبر: ۶۶۸۴۴۸
پ
نقد اندیشه فیرحی در گفت وگو با استاد حوزه و دانشگاه؛
حجت الاسلام نوروزی گفت: از نظریه اسلام غیر انقلابی دو نوع اسلام متولد می شود «اسلام متحجر» و «اسلام سکولار، که فیرحی در قالب اسلام سکولار می گنجد.

حجت الاسلام محمدجواد نوروزی در گفت و گو با خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، با اشاره به اندیشه سیاسی مرحوم فیرحی گفت: مواجهه با  شخصیت وی  از دو منظر قابل بررسی است؛ اول اینکه وی از دنیا رفته و احساسات نسبت به این ضایعه برانگیخته شده است و باید به خانواده  ایشان تسلیت گفت، اما آنچه اهمیت بالایی دارد بعد فکری جناب فیرحی است که نباید در مواجهه احساسی با فوت ایشان مغفول بماند.

وی افزود: شخصیت علمی آقای فیرحی را از دو منظر می توان مورد بررسی قرار داد؛ بعد اولی که در شخصیت ایشان می شود به آن پرداخت به لحاظ تبار شناسی و جریان شناسی است.

استاد حوزه علمیه گفت: مهم ترین مسأله ای که جریان روشنفکری از عصر فتحعلی شاه تا کنون با آن روبرو بوده این است که چطور می توان از وضعیت کنونی که کشور در آن قرار دارد خارج شد و به مدرنیته رسید به صورتی که ظاهر دین حفظ شود اما به لحاظ فکری و مبنایی ذیل مدرنیته تعریف بشویم.

وی ادامه داد: براین اساس رویکرد های مختلفی توسط جریان روشنفکری مورد توجه قرار می گیرد؛ رویکرد اول نقد دین است، به گونه ای که به تبیین مبانی فکری غرب به عنوان الگوی پیشرفت در عرصه های مختلف به ویژه در عرصه نظامی، سیاسی و اقتصادی و دیگر عرصه ها پرداخته می شود.

حجت الاسلام نوروزی بیان داشت: رویکرد دوم تأویل مفاهیم غیر دینی در قالب مفاهیم دینی و استدلال دینی برای مفاهیم غربی است و شاید بتوان میرزا ملکم خان را پایه گذار این روش دانست که معتقد بود در جامعه دینی نمی توان به مواجهه مستقیم با مبانی دینی رفت.

وی افزود: اگر این خط تبارشناسی را تا به امروز امتداد دهیم خواهیم دید در زمان ما سعی شده است این تأویل با رویکرد فقهی، فلسفی، ناسیونالیستی و یا ایران شناسی آقای طباطبایی مورد توجه قرار بگیرد و در عصر مشروطه علمایی چون مرحوم نائینی و شیخ فضل الله سعی کردند این مواجهه مدرنیته با مفاهیم دینی را با تصرف در تفکرات مدرنیته و حفظ سیادت اسلام حل و فصل کنند.

استاد حوزه علمیه اظهار داشت: بعد دوم شخصیت آقای فیرحی جنبه فکری ایشان است؛ وی تلاش می کند مفاهیم و مؤلفه های غربی را با چارچوب فقهی مورد تبیین قرار دهد و در مواجهه با کسانی که رویکرد فلسفی دارند مانند سروش و یا رویکرد ایران شهری دارند مانند طباطبایی، به این دلیل نیست که این ها تلاش دارند دین را در ذیل مدرنیته تعریف کنند بلکه نقد وی به سروش و امثال او این است که چرا این افراد دستگاه فقه را نادیده گرفته اند، چرا که فقه مهمترین دستگاهی است که می شود از آن برای تعدیل مفاهیم غربی و ارائه مبانی و مؤلفه ها و مبانی غربی در چارچوب فقه و با روکش فقهی بهره برد.

وی گفت: بنابراین این نکته که برخی تفکر فیرحی را استمرار تفکر مرحوم نائینی و مرحوم طالقانی می دانند به هیچ وجه درست نیست و مرحوم نائینی و شیخ فضل الله نوری از موضع فقه اجتهادی به مواجهه با مدرنیته برخاستند و تنها تفاوت این دو در تحلیل آن ها از موقعیت زمانه بود و استمرار تفکر شیخ فضل الله و نائینی به حکومت ولایت فقیه می انجامید، البته با مبانی متفاوت مرحوم نائینی در امور حسبیه و ادله الهی ولایت فقیه در دیدگاه شیخ فضل الله نوری وجود داشت.

تلاش جریان روشنفکری برای مصادره مرحوم نائینی

حجت الاسلام نوروزی تصریح کرد: جریان روشنفکری تلاش می کند مرحوم نائینی را به نفع مبانی فکری التقاطی خود مصادره کند اما مطالعه در شیوه مرحوم نائینی و مواجهه واقع بینانه بینانه با اندیشه وی، ما را به نقطه ای که روشنفکران معاصر بر آن ایستاده اند نمی رساند.

وی گفت: با مداقه در سلوک شخصیتی آقای فیرحی این نکته را خوهیم یافت که وی بیشترین تأثیر پذیری را از دکتر بشیریه دارد و در یک کلام می توان گفت خاستگاه فکری وی مدرنیته است و تلاش می کند هر مسأله ای را با نقطه عزیمت مدرنیته آغاز کند و مؤلفه های فکری غربی که پس از رنسانس شکل گرفته است  برای او اصالت دارد و از فقه به عنوان یک دستگاه فکری در خدمت توجیه مبانی فکری غربی در استفاده می کند و پیشینه ای رویکرده میرزا ملکم خان برمی گردد که تلاش داشت مفاهیم غیردینی را با لعاب دینی به جامعه عرضه کند.

نمودهای تفکر سکولار در اندیشه مرحوم فیرحی

حجت الاسلام نوروزی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار داشت: پشتوانه  تئوریک نظریه نظام انقلابی، اسلام ناب است در مقابل نظریه اسلام غیر انقلابی که حاصل آن دموکراسی است و دو نوع اسلام از آن می تواند متولد شود ، «اسلام متحجر» و «اسلام سکولار یا اسلام رحمانی» ، که آقای فیرحی در قالب اسلام سکولار می گنجد.

وی  بیان دشت: اگر بخواهیم نمودهای تفکر سکولار را در اندیشه فیرحی بیابیم سیری نه چندان عمیق در آثار و سخنرانی های  وی ما را به هدف مان می رساند؛ تحلیلی که در سخنرانی های خود از قیام امام حسین (ع) ارائه می کند، تحلیلی که از تقابل نظام اسلامی و نظام سلطه براساس دو مفهوم تضاد و حقانیت ارائه می کند و یا مباحث مختلفی که در مقاله ای به آن می پردازد و درآن خود را به عنوان پل ساز میان فقه و جریان روشنفکری سکولار معرفی می کند که هدف این پل، تعدیل کنندگی رادیکالیزم مذهبی و سکولاریزم ستیزنده است.

استاد حوزه علمیه گفت: اگر ما مجموعه آثار و نوشته های ایشان را مورد بررسی قرار دهیم به هیچ وجه بین خود و جریان روشنفکری سکولار که مصادیق آن امثال سروش، شبستری و دیگران هستند، مرزبندی نمی کند و مواجهه او با این افراد مواجهه شکلی است به این معنا که از دریچه فقه باید ورود کرد یا از دریچه ای دیگر.

تلاش فیرحی برای کمرنگ سازی اصل مهم مرزبندی با نظام سلطه

وی افزود: یکی از اصول انقلاب و اسلام ناب مرزبندی با نظام سلطه است و فیرحی تلاش می کند این ویژگی  و اصل را به شدت کمرنگ کند و سعی می کند اندیشه انقلاب اسلامی را در ذیل مدرنیته معرفی کند؛ بنابراین چیزی تحت عنوان علوم اسلامی نخواهیم داشت و از اساس علوم تقسیم بندی علوم انسانی به اسلامی و غیر اسلامی بی معنا خواهد بود.

حجت الاسلام نوروزی اظهار داشت: در اندیشه فیرحی فقه هم به دستگاهی برای موجه سازی مبانی فکری مدرنیته و مفاهیمی که در دانش سیاسی وجود دارد، فروکاسته شده، بنابراین دانش همان چیزی است که در غرب رشد و نمو یافته و تنها کاری که ما در قبال دانش می توانیم انجام دهیم بومی سازی است  و این بومی سازی به معنای داشتن یک دانش مستقل نیست؛ بنابراین فیرحی خود را پل سازی معرفی می کند که به عرفی سازی مبانی تفکر غرب می پردازد.

داعیه داری برای اسلام؛ تئوری پردازی برای جریان اصلاحات

استاد حوزه علمیه گفت: اگر از دیدگاه مبانی امام و انقلاب اسلامی به عملکرد فیرحی بنگریم شاید داعیه داری او برای اسلام از یک سو و تئوری پردازی برای جریان اصلاحات از سوی دیگر نشانه تناقض رفتاری او باشد اما اگر به دیدگاه تئوریکی که وی نظریه پرداز آن است  توجه کنیم و سلوک علمی و عملی او زیر نظر بگیریم خواهیم دید که هیچ تناقضی در رفتار وی وجود ندارد چرا که اسلامی که فیرحی که داعیه دار آن است تقویت کننده جریان فکری سکولار به سردمداری اصلاحات است.

وی در پایان بیان داشت: این انتقاد به رسانه ملی و سایر رسانه ها وارد است که چرا وقتی افرادی مانند مرحوم حسینیان با آن سابقه علمی از دنیا می روند به ابعاد شخصیتی و آثار آن ها توجهی نمی کنند اما در کوتاه ترین زمان ممکن برنامه ای در مورد آقای فیرحی روی آنتن شبکه 4 می رود بدون اینکه زمینه نقد وجوه علمی این شخص فراهم شده باشد./1399/ج

انتشار یافته: ۱۳
در انتظار بررسی: ۰
حسن
Iran, Islamic Republic of
10:10 - 1399/08/26
با سلام
جناب نوروزی چرا زمانی که مرحوم استاد فیرحی زنده بود توان مباحثه و مذاکره علمی نداشتید درک علمی شخص زمانی میسور است که حداقل در این زمان اینترنتی و فضای مجازی بتواند به صورت حضوری مقابله م مذاکره نماید .... حیف هزاران حیف که همچون مرحوم استاد فیرحی این عالم فرزانه را از دست دادیم شخصیتی مومن و با اخلاق و مقید به دین و دیانت بودند ,......
پاسخ ها
نصیری
Iran, Islamic Republic of
14:20 - 1399/08/27
جناب! شما که اینقدر برای فقدان مرحوم فیرحی ناراحتید، حتماً این جمله را از ایشان نشنیده اید که اظهار داشته: « ##### من معتقدم که باید اولاً به گفتمان حضرت امام(ره) بازگردیم؟؟؟!!!»
از شما سوال دارم که مگر با بودن رهبری حکیم نظام از گفتمان حضرت امام(ره) خارج شده است؟!
عبدالله
Iran, Islamic Republic of
19:29 - 1399/08/29
سلام علیکم، اگر مناظره جناب فیرحی با آقای میر باقری را ملاحظه می فرمودید، در نظر دادن حتما تأمل می کردید#تفکر#تعقل#آزادگی#انصاف
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:38 - 1399/08/26
ان بنده خدا که مرد از نظریه خودش دفاع کنه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
13:37 - 1399/08/26
شیطان دست از سرمرده میکشه ولی شماها ول کن نیستید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
16:15 - 1399/08/26
الان وقتش نبود حالا که فوت کردند نقد می کنید!
امیر رضا
United States
12:41 - 1399/08/27
نقد عالمانه و محترمانه ای بود.
بهنر نبود با شیب تندتر او را نقد می کردید؟
ناشناس
United States
12:49 - 1399/08/27
درود بر جوانان حزب اللهی رسا که شجاعت ایستادگی در برابر اندیشه های افرادی مثل فیرحی رو داشتند.
ناشناس
United States
12:49 - 1399/08/27
سلام خیلی عالی بود از نظرات ایشان استفاده کردیم .
کاملیان
Iran, Islamic Republic of
14:16 - 1399/08/27
فیرحی: فقدان نهاد رهبری منتج به فروپاشی جامعه ایران می‌شود##### من معتقدم که باید اولاً به گفتمان حضرت امام(ره) بازگردیم و ثانیاً در این بازگشت، دست به نحوی از تأملات اصلاحی بزنیم؛ بدین معنا که نقاطی از گفتمان امام(ره) را فعال کنیم که ضمن حفظ ولایت عمومی رهبری و نظارت رهبری بر دولت، دولت و فرآیند روی کارآمدنش را به نحوی طراحی کنیم که مردم پذیرفته و متوجه باشند که انتخاب‌ها و مسئولیت ناشی از آن بر عهده خودشان است نه نهاد خاصی. 8 آبان 1398

پیام تسلیت جناب آقای اعرافی مدیر حوزه های علمیه جای سوال وتأسف دارد#
عليرضا
Iran, Islamic Republic of
14:19 - 1399/08/27
سلام. با توجه به برخي ابهامات و سؤالاتي که درباره انديشه دکتر فيرحي مطرح شده، بحث بسيار خوب و روشنگري بود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
20:04 - 1399/08/27
بهره مند شدیم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:43 - 1399/09/01
کجاست کرسی آزاد اندیشی؟ بعد از فوت، که قدرت دفاع برای کسی باقی نمیماند.
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص،قومیت‌ها باشد و یا با قوانین کشور و آموزه های دینی مغایرت داشته باشدمنتشر نخواهد شد.
آخرین اخبار
پربازدید
پربحث
پرطرفدارترین