نشست تخصصی سبک‌شناسی حدیثی و رجالی آیت الله بروجردی برگزار شد

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، آیت الله واعظ زاده در آغاز سخنان خود، با اشاره به خاندان برجسته و نیاکان آیت الله بروجردی، به مروری بر زندگانی علمی ایشان پرداخت و گفت: آیت الله بروجردی، در حوزه اصفهان، که در آن زمان، علوم و معارف قرآنی و حدیثی در آنجا بیش از دیگر حوزه‌ها رونق داشت، به تحصیل پرداخت و در این دوران، افکار و منش علمی آیت الله درچه‌ای بر ایشان تأثیر فراوانی داشت.

آیت الله واعظ‌زاده در فصل دیگری از سخنان خود، در تبیین روش فقهی آیت الله بروجردی گفت: ایشان از اطلاعات وسیع خود درباره تاریخ فقه شیعه و مذاهب دیگر، استفاده فراوانی می‌کرد و معتقد بود فقیه، کسی است که آرای فقهای اهل سنت در عصر معصومان را نیز بداند؛ چرا که بسیاری از احادیث فقهی، ناظر به فتاوای فقیهان اهل سنت است.

آیت الله واعظ‌زاده با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین شواهد بر دیدگاه آیت الله بروجردی، پرسش‌های فنی و دقیق برخی اصحاب خاص صادقین علیهم السلام از امامان است، در توضیح گفت: این چند تن که «فضلا» نام دارند، بنابر گفته «کشی»، در ابتدا از شاگردان ابوحنیفه بوده‌اند و شاگردان وی به خاطر طرح مسائل گوناگون در فروع فقهی، به «أرأیتیون» مشهور بوده‌اند. بسیاری از پاسخ‌های صادقین علیهماالسلام به پرسش‌های اینان، ناظر به فتاوای فقه اهل سنت بوده است.

وی اضافه کرد: در روش فقهی آیت الله بروجردی، آیات قرآن جایگاه ویژه‌ای داشت؛ به گونه‌ای که هر بحثی را با آیات قرآن آغاز می‌کرد و خود نیز تمام آیات الأحکام را در حافظه داشت.

استاد واعظ‌زاده با اشاره به رویکرد آیت الله بروجردی به روایات، گفت: ایشان معتقد بود بسیاری از روایات به ظاهر مستقل، ریشه در یک روایت دارند؛ اما روایت تقطیع شده و بخش های مختلف آن، با طرق گوناگون نقل شده است و این را یکی از آسیب‌های «وسائل الشیعه» می‌دانست.

وی در ادامه خاطرنشان ساخت: ایشان به روایات فقهای راویان مانند زراره و محمد بن مسلم، عنایت فراوانی داشت و دقت‌های فراوانی روی عبارات روایات اینان می‌کرد.

آیت الله واعظ‌زاده در بخش دیگر سخنان خود، ضمن بیان سیر تألیف مجموعه «جامع أحادیث‌الشیعه»، گفت: آیت الله بروجردی سه نفر را که عبارت بودند از شیخ اسماعیل ملایری، شیخ علی پناه اشتهاردی و بنده را، تعیین کرد تا کارهای انجام شده توسط شاگردانشان، به یک شیوه تحریر شود و به این ترتیب، کلّ کار، تحت نظارت ایشان انجام شد.

آیت الله واعظ‌زاده با بیان اینکه «جامع أحادیث الشیعه»، نقائص «وسائل الشیعه» را ندارد، تأکید کرد: اگر اجتهاد را «استفراغ الوسع» می‌دانیم، بدون تردید، هیچ فقیهی نمی‌تواند بدون مراجعه به کتاب «جامع أحادیث الشیعه»، نظر فقهی خود را برگزیند.

وی، در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به رویکرد رجالی آیت الله بروجردی، مهم‌ترین آثار رجالی ایشان را «مرتّب الأسانید» و «مرتّب رجال الأسانید» دانست و خاطرنشان ساخت: ایشان قصد داشت بر اساس این دو کار، یک دوره رجال الحدیث بنویسد که متأسفانه این امر میسّر نشد. البته پس از ایشان، آیت الله خویی با تألیف «معجم رجال الحدیث» این خلأ را جبران کرد./916/د102/ع