سرچشمه طلوع

مطالعه تاریخ دوران معاصر ایران این نکته را می نمایاند که خیزش ها و نهضت های ملت مسلمان ایران به رهبری علما و بزرگان دینی همواره با هدف حفظ دین و صیانت از مقدسات بوده و نقش موثری در تصمیم گیری‌ها و چگونگی اداره کشور داشته و در برخی برهه ها سبب ایجاد تغییرات گسترده در نظام حکومتی و سیاسی کشور شده است.

از سوی دیگر موقعیت ژئوپلوتیک ایران در منطقه خاور میانه، دارا بودن منابع عظیم مالی و مادی به ویژه نفت و همسایگی آن با قدرت شوروی سابق سبب شده بود تا استعمارگران حضوری تقریبا دائمی در خاک این کشور داشته باشند و همواره تحولات درونی را با دقت رصد و در هنگام به خطر افتادن منافعشان اقدام کنند.

قیام تنباکو، مبارزات شیخ فضل الله نوری و آیت الله مدرس و مقاومت مردم به رهبری آیت الله کاشانی در برابر توطئه های استعماری نمونه های بارزی از خیزش های سده گذشته مردم است که در هر کدام استعمار به گونه ای ضربه خورده است، لکن هیچ یک از آنها نتوانست مانند انقلاب اسلامی ایران، تغییرات کلی و اساسی ایجاد کند و نظام حکومتی دینی تشکیل دهد.

اینکه منشا پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57 حماسه 15 خرداد 42 است نکته ای است که کمتر کسی در آن اختلاف دارد. قیام 15 خرداد در بستری رخ داد که خفاش صفتان حاکم می خواستند با انواع حیله ها و نیرنگ ها ، سیل تهمت ها و مخدوش کردن سنت های اصیل مذهبی، مردم را از اسلام ناب محمدی (ص) و فرهنگ عترت نبوی (ص) جدا سازند.

حماسه 15 خرداد در بردارنده ارزش های معنوی شکوهمندی چون رشادت، مقاومت، شهادت، قیام و ستیز با کفر، سربلندی و حق گرایی بود، این پشتوانه عظیم معنوی مردم را کمک کرد تا به رهبری امام خمینی طومار سیاهی را از کشور برکنند.

دشمن با درک همین نکته به این واقعیت رسید که تا مردم ایران به دیانت و صیانت از مقدسات پایبند باشند، خیزش های آنان به رهبری علما استمرار خواهد یافت از این رو با روی کار آوردن رضا شاه به مبارزه و مقابله با این روند پرداخت.

رضا شاه با ممنوع کردن جلسات مذهبی و سوگواری و جرم انگاری پوشیدن عبا و عمامه و هر گونه لباسی که نماد دیانت دارد در این مسیر گام نهاد.

او با شعار ترقی خواهی و مخالفت با ارتجاع و کهنه پرستی کوشید بین مردم و معنویت فاصله افکند و برای رسیدن به هدفش دو محور «شعائر و سنت های دینی» و «حوزه و روحانیت» را مورد یورش قرار داد.

سیدجمال الدین اسد آبادی معتقد است: « هر مسلمانی باید بداند که انگلستان قصد دارد دین اسلام را براندازد و مسلمانان را در هر جای کره زمین نابود سازد. اگر چه این کار شدنی نیست.(العروة الوثقی. سید جمال الدین اسد آبادی ص357).

جنایات رضا شاه هیچ گاه از حافظه تاریخی ملت ایران و علمای بلاد پاک نشد و سینه به سینه گشت و در این میان روشنگری بزرگان دینی نقش موثری در موضع گیری آگاهانه مردم در برابر اینگونه نقشه های استکباری داشت.

با این وجود در دوران پهلوی نیز مقدسات اسلام همواره هتک و حرمت اسلام فراموش شد. علما زندانی، تبعید و یا شهید شدند، طلاب و وعاظ به زندان و شکنجه گاه ها فرستاده شدند و با شدت بیشتر و اختناق وحشتناک تر، ستیز علیه جلوه ها و نمادهای مذهبی پی گرفته شد زیرا استکبار به درستی فهمیده بود یکی از مهمترین پایگاه های اجتماعی که مایه قوام و اتحاد ملت می شود مذهب است و ایمان و تمایلات دینی منشاء تحولات مهمی بوده و سدی استوار در برابر زر و زور و تزویر است.

نتیجه آن که مردم در طول تاریخ انواع ظلم و ستم حکام جائر را تحمل کردند لکن آنجا که ظلم و جور حاکمان، دین و عقاید مذهبی آنان را نشانه رفت، این را برنتابیدند و صفحه وجودشان را در هم تندیند و خورشید انقلاب در بهمن 57 با این دید طلوع کرد.
روح الله عباسپور/916/ی702/ع