واکنش علما، اساتید و مراکز حوزوی به بیانیه منتسب به الازهر مصر
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، الأزهر، به عنوان یکی از قدیمیترین و معتبرترین مراکز علمی جهان اسلام، همواره نماد اعتدال، عدالت و وحدت امت اسلامی بوده است. اما بیانیه اخیر، که تنها بر یک سوی ماجرا تمرکز کرده و از اشاره به ریشههای اصلی تنش– یعنی تجاوزات مستمر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و ملتهای مسلمان – خودداری نموده، با این جایگاه تاریخی سازگار ندارد.
جامعه الازهر مصر در این سالها کوشید که خود را بعنوان اصلی ترین ارکان انصاف و اعتدال در جهان اسلام نشان دهد و تلاش می کند تا حدودی در تنشهای منطقه، خود را در قبال تبیین حقایق و دفاع از مظلومیتها مسئول بداند؛ ولی سوال این است آیا با توجه به بیانیه اخیر منتسب به آن در قبال جنگ تحمیلی آمریکا و اسراییل علیه ایران بر جاده انصاف و اعتدال حرکت کرده است؟
بیانیه اخیر الازهر، که بدون امضای مشخص و با لحنی دوپهلو نگاشته شده است را باید در چارچوب ملاحظات سیاسی تحلیل کرد.
براساس این گزارش علمای حوزه علمیه، شخصیت ها و مراکز طی پیام هایی واکنش خود را به بیانیه الازهر مصر نشان دادند.


شگفتا که ریاست الازهر به یاری آمریکای کافر برخاسته و از کافر صهیونیستِ ستمگری حمایت میکند
آیت الله محسن اراکی بیانیهای در واکنش به اظهارات رئیس الأزهر پیرامون اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی در منطقه خلیج فارس صادر کرد.
در حالی که مسلمانان در اقصى نقاط عالم، بیصبرانه چشمانتظار آن بودند که ریاست الازهر - بسان دیگر علمای اسلام - موضع حمایتگرانه خود را از جمهوری اسلامی ایران که مورد تعدی و تجاوز نظام کافر آمریکا و صهیونیستهای متجاوز قرار گرفته است اعلام دارد، ناگهان با بیانیهای منسوب به این نهاد مواجه شدیم که در آن، مظلومِ مسلمان را محکوم کرده و بر ضربات انتقامجویانهای که نیروهای اسلام بر پیکره پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه وارد آوردهاند، اشک تزویر میریزد.
شگفتا که ریاست الازهر به یاری آمریکای کافر برخاسته و از کافر صهیونیستِ ستمگری حمایت میکند که فجیعترین جنایات را در حق ملت مسلمان ایران مرتکب شده است؛ فجایعی که در رأس آنها، جنایت ترور امامِ مسلمانان و رهبر جبهه مقاومت ضد صهیونیستی، و نیز جنایت حمله به مدرسه کودکان در میناب و به خاک و خون کشیدن ۱۶۵ دختربچه بیگناه، و کشتار هزاران تن از فرزندان ملت مظلوم و مسلمان ایران قرار دارد. تمامی این فجایع با حمایت آشکار حاکمان دولتهای جنوب خلیج فارس صورت پذیرفت؛ همانانی که تمام امکانات لجستیکی، پایگاههای نظامی، اموال، زمین و آسمان خود را در اختیار آمریکای متجاوز و صهیونیسم مجرم قرار دادند.
آیا ریاست الازهر این کلام الهی را نخوانده است که میفرماید: {وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ} [مائدة: ۲]؛ «و در گناه و تعدی با یکدیگر همکاری نکنید»؟
ما به ریاست الازهر نصیحت میکنیم که به مسیر رشد و صلاح بازگردد و به حکم صریح و بیّن اسلام در ضرورت یاریِ مسلمانانِ مظلومی که مورد تعدی کفار و متجاوزان و مزدورانِ متحدشان قرار گرفته اند، عمل کند؛ پیش از آنکه این نهاد - که انتظار میرود بر مدار حکم اسلام حرکت کند - جایگاه خود را در میان امت اسلامی از دست بدهد و از سوی جامعه جهانی اسلام، از شرق تا غرب آن، به عنوان ابزاری در دست صهیونیستها و آمریکاییهای متجاوز و مجرم شناخته شود که آن را به هر سو که تأمینکننده مصالحشان و تقویتکننده تجاوزشان علیه اسلام و مسلمین باشد، سوق دهند.

جنایتهای فجیع علیه مردم ایران نادیده گرفته میشود، و از سوی دیگر واکنش دفاعی ایران محکوم میگردد
در واکنش به بیانیه اخیر مشیخه الازهر درباره تحولات جاری منطقه، مدیر حوزههای علمیه ایران بیانیهای به زبان عربی خطاب به شیخ الازهر صادر کرد. وی در این بیانیه بر ضرورت خوانش درگیری کنونی در بستر تاریخی و تمدنی آن تأکید و خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی ایران آغازگر درگیری نبوده، بلکه پس از تعرضات مکرر، از حاکمیت و کرامت ملت خود دفاع میکند.
ما مواضع هوشمندانه و آگاهانه شما را در قبال مسائل سرنوشتساز امت ارج نهاده و میستاییم و به خوبی میدانیم که چه تلاشهای مبارکی در یاری رساندن به آرمان فلسطین، دفاع از حقوق ملت مظلوم فلسطین، دعوت به وحدت صفوف اسلامی و تقریب مذاهب و تثبیت ارزشهای برادری اسلامی که امت بدون آن قوام نمییابد، انجام دادهاید. این مواضع شریف که از شما سراغ داشتیم، ما را در برابر بیانیه اخیر الازهر درباره تحولات جاری منطقه به درنگ طولانی وا میدارد و شما را صادقانه دعوت میکنیم تا در پرتو حقایق بزرگی که در هیچ حکم شرعی، سیاسی یا اخلاقی نمیتوان از آنها گذشت، در آن بازنگری کنید.
دهههای گذشته گواه خوبی است که نگاه جمهوری اسلامی ایران به ملتها و کشورهای منطقه، نگاه محبت، برادری و دوستی در سختترین شرایط بوده است. ما دست خیر و همکاری به سوی همه دراز کردیم و در مقابل، برخی کشورها خطرناکترین پایگاههای خط مقدم جنگ را در خاک خود میزبانی کردند که با تحریک اسرائیل و آمریکا، در طرحهای جهنمی امنیتی، نظامی و اطلاعاتی ضد مردم و امنیت ما به کار گرفته میشوند. با این حال، درهای ما برای گفتوگو و همکاری باز بود و ملت ما به اصول اسلامی و انسانی خود وفادار ماند.
جنایتهای فجیعی که علیه مردم مسلمان ایران، همسایه [کشورهای عرب و مسلمان]، انجام شد، نادیده گرفته شده است که از جمله آنها نابودی سیستماتیک زیرساختها، هدف قرار گرفتن هزاران مرکز غیرنظامی، و به شهادت رساندن دانشمندان و رهبران کلیدی است؛ جنایتهایی که در رأس آنها ترور امام خامنهای قرار دارد؛ همان که مرجعی فعال در امت و بزرگترین پشتوانه دعوت به وحدت و همبستگی بود. به راستی که نادیده گرفتن این حقیقت که نیروهای اشغالگر آمریکایی و اسرائیلی این تجاوز را با ویرانی گسترده و هولناک آغاز کردند، تأسفبار و نشانه خروج از سادهترین اصول عدل و انصاف است. این نیروها دهها هزار خانه امن شهروندان ایرانی را ویران کردند و هزاران کودک، زن و مرد غیرنظامی بیدفاع را به شهادت رسانده و مجروح ساختند.
از یک سو جنایتهای فجیع علیه مردم ایران نادیده گرفته میشود، و از سوی دیگر واکنش دفاعی ایران محکوم میگردد. واکنشی که پایگاههای دشمن را در برخی کشورها هدف قرار داد؛ کشورهایی که نه قواعد همسایگی را رعایت کردند و نه حقوق مردم ایران را محترم شمردند. این رفتار، چیزی جز بیعدالتی و دوری از موازین شرعی نیست.
وظیفه شرعی ایجاب میکند که امت قبل از آنکه حکم کلی صادر کند، در برابر این رویدادهای عظیم با تأمل و پرسشگری برخورد کرده و در آن بیندیشد.

آیا از خود نمیپرسد که هدف آمریکا و اسرائیل از حضور و تسلط در این منطقه چیست؟
آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی با صدور بیانیهای موضعگیری غیر اصولی جامعة الازهر مصر در حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به ایران اسلامی را مورد انتقاد قرار داد.
بیانیه بسیار تعجب آور و غیر قابل انتظار جامعة الازهر را ملاحظه نمودم. واقعاً نمیتوانم بپذیرم که این مجموعه با آن سوابق علمی و حریت، امروزه اینچنین بیانیه ای را صادر نماید. ما موضعگیری های دقیق و صحیح الازهر را در رابطه با فلسطین و غزه فراموش نمی کنیم لیکن این بیانیه سوالاتی را در ذهن همه عالمان ایجاد نموده است.آیا الازهر از خود نمیپرسد که چرا دولتهای باصطلاح اسلامیِ منطقه، زمین و هوای خود را در اختیار کفر و یهود قرار دادهاند؟
آیا از خود نمیپرسد که هدف آمریکا و اسرائیل از حضور و تسلط در این منطقه چیست؟ آیا نمیاندیشد که اینها چگونه به دنبال چپاول و غارت منابع مسلمانان و از بین بردن نفوس و اموال آنان هستند؟ آیا الازهر آیات متعدد قرآن را که خداوند متعال در آن نهی از پذیرش سلطه کفار و یهود فرموده، فراموش کرده است؟ آیا بر اساس آیه شریفه « فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم» ایران اسلامی که مورد تجاوز وحشیانه امریکا و اسراییل از طریق پایگاههای آنها در منطقه قرار گرفته، حق مقابله ندارد؟ آیا بر اساس آیه مبارکه « وإن عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به» ایران نباید مقابله به مثل کند؟ آیا بر طبق آیه شریفه « اذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا و إن الله علی نصرهم لقدیر» ایران مجاز به مقابله نیست؟
اصلا منطق قرآن و سنت را هم که کنار بگذارید، به آزادگان و احرار دنیا بگوئید از نظر عقل، ایران بعد از مواجهه با این حملات از طریق دولتهای خیانتکار منطقه چه باید کند؟ آیا نباید از نفوس و دماء و ثغور مسلمین در این کشور دفاع کند؟ آیا ندیدید که چگونه در روز اول جنگ این دشمنان به مدرسه شجره طیبه میناب حمله و بیش از 160 کودک معصوم آن را شهید کردند؟ شما بر اساس کدام آیه از قرآن و یا کدام حدیث و یا کدام دلیل عقلی و عقلائی بر جانبداری از دولتهای منطقه برخاسته و ایران را محکوم نمودید؟ چرا آیه شریفه «ولا تقتلوا النفس التی حرّم الله الا بالحق»را به جهت مؤاخذه کفار و دول منطقه خلیج فارس نخواندید؟ چرا شما عالمان الازهر بعد از شهادت مظلومانه رهبر مسلمین در ایران، کسی که منادی بزرگ عظمت اسلام و مسلمین بود و به همه مسلمانان در دنیا آبرو و عزت داد، هیچ عکس العملی نشان ندادید؟!
آیا فکر نمی کنید با این بیانیه اعتماد مسلمین جهان را به این مجموعه سست و موهون می سازید.
اینجانب توصیه میکنم علماء جهان اسلام، خصوصاً الازهر، شرایط کنونی دنیای اسلام را به صورت صحیح و دقیق ملاحظه نمایند و بر طبق وظیفه دینی و شرعی خود عمل کنند، نه بر اساس خوشایند سران کفر و استکبار و دست نشاندگان آنها در منطقه تا بتوانند در پیشگاه خداوند و رسول گرامی اسلام و اولیای الهی و مسلمین و آزادگان جهان سربلند باشند و مبادا از مصادیق آیه شریفه «إن الذین یکتمون ما انزل الله من الکتاب و یشترون به ثمناً قلیلاً» قرار گیرند.

الازهر؛ بازنده در کشاکش اقتضائات اسلامی و تعصب عربی
آیت الله ابوالقاسم علیدوست عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه ای با اشاره به موضع الازهر مصر آن را برگزیدن تعصب عربی بر اقتضائات اسلامی و انسانی دانست.
الازهر محترم بازنده در کشاکش اقتضائات اسلامی و تعصب عربی این روزها از طریق رسانه ها از موضع الازهر مصر علیه ایران در حمله به بخشی از تاسیسات آمریکا و رژیم اشغالگر قدس، مستقر در برخی کشورهای عربی باخبر شدیم. نکات قابل تامل در این موضع گیری: تمسک این نهاد به برخی از نصوص دینی و آیاتی از قرآن بود.
۱. هدف از نقد این موضع گیری، نادیده گرفتن برخی واکنش های مثبت این مرکز محترم در این ایام و در طول تاریخ نیست، گرچه واکنش های مثبت انجام شده نسبت به آنچه میبایست انجام میشد، اندک است.
۲. ما به موضع گیری اخیر این مرکز رنگ مذهبی نمیدهیم و اصلا اشارتی به اینکه شاید اختلاف مذهبی باعث این واکنش شده نخواهیم داشت. ان شاالله که موضع تقریبی الازهر همچنان - با کنترل بزرگان تصمیم گیر در این نهاد- باقی است.
۳. واقعش این است که آنچه مثل اینجانب را وادار به موضع گیری مقابل بیانیه اخیر الازهر کرد استدلال به برخی نصوص دینی بود که حضرات تهیه کننده بیانیه به آن مبادرت ورزیده اند. و اینجا است که سکوت عالمان و آگاهان به میراث دینی موجب اغرا به جهل کسانی میشود که از این تراث گرانبها بی خبرند.
۴. بزرگان و عالمان الازهر! شما نیک میدانید که ده ها آیه از قرآن و سنت مطاع نبوی - صلی الله علیه و آله- بر لزوم فاصله گرفتن مؤمنان و حاکمان اسلامی از دشمنان دین، یهود و نصاری دلالت دارد.
۵. حال پرسشی که هست این است که اگر کشوری اسلامی بخشی از سرزمین خود را در اختیار دشمنان اسلام و مسلمانان قرار دهد و از این سرزمین به کشوری ثالث و مسلمان حمله شود، کشور ثالث چه رفتاری از خود باید نشان دهد؟ به عالیجنابان اگر گزارش های غلط دادهاند و شما در اصل تشخیص موضوع مشکل دارید، اطلاع دقیق از موضوع پیدا کنید سپس موضع گیری در این امر مهم نمایید. حتما میدانید که دشمن صهیونیستی و آمریکا از خاک این کشور ها علیه ایران استفاده کرده است و ایران به قصد دفاع مشروع، صرفا به مراکز مربوط به این دشمن حمله کرده است، آیا ایران نباید از حق دفاع مشروع استفاده کند؟ دفاع مشروع نه تنها یک اصل مسلم اسلامی بلکه مطابق ماده یک منشور مللمتحد اصل مسلم انسانی است. قطعنامه ۱۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل قرار دادن کشور در اختیار دیگری برای حمله به کشور ثالث را ممنوع کرده است. ایران در چارچوب ماده ۵۲ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون ژنو به زیرساخت هایی حمله میکند که در خدمت اهداف نظامی یا تهاجم دشمن است.
متاسفانه باید گفت: الازهر در کشاکش اقتضائات اسلامی و انسانی با تعصب عربی، تعصب عربی را برگزید و این البته وقتی است که این موضع گیری را حمل بر مسائل دیگر و متاثر از امور دیگر نکنیم که نمیکنیم.

آیا اسلام آمریکایی همان اسلام ناب محمدی است؟
آیتالله سیفی مازندرانی در پیامی خطاب به اساتید دانشگاه الازهر پیرامون اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: آیا اسلام آمریکایی که با رهبری و سلطهی مستکبران کافر آمریکا و صهیونیست بر کشورهای منطقهی خلیج فارس حاکم است، به راستی همان اسلام ناب محمدی و ابراهیمی است که در قرآن آمده است: «إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ» و «وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ»؟!
آیا اسلام آمریکایی که با رهبری و سلطهی مستکبران کافر آمریکا و صهیونیست بر کشورهای منطقهی خلیج فارس حاکم است، به راستی همان اسلام ناب محمدی و ابراهیمی است که در قرآن آمده است: «إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ» و «وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ»؟!
آیا نباید شرک و سلطهی این حکومتهای طاغوتی از سر امّت اسلامی رفع شود؟
از شما سؤال میکنم، به وجدان خود رجوع کنید؛ ارباب این حاکمان و مرجع محکومیت و سالطین آنها چه کسی غیر از طواغیت کافر و سران مستکبر آمریکا و صهیونیست است؟
آیا در حال حاضر این طواغیت کافر مستکبر بر این کشورهای اسلامی و سران آنان سیطره ندارند؟ و آیا این مستکبران استعمارگر نقشهی محو آثار و معالم شریعت اسلام را در سر ندارند، و تا به حال در قالب طرحها و کنوانسیونهای گوناگون تصویب و دستورالعمل صادر نکردهاند؟
و آیا پایگاههای نظامی و اقتصادی این کفار حربی و مستکبرین آدمکش در منطقه، سنگرها و ریشههای فتنه نیستند؟ و آیا این ریشههای فتنه نباید قلع و قمع شود؟
ای اساتید محترم دانشگاه الازهر که سالهای متمادی تعلیم و تدریس قرآن کردهاید، مراقب باشید که آب به آسیاب دشمنان دین خدا نریزید.
امروز وقت آن رسیده است که به خود آیید و به آیات قرآن عمل کنید و در مقابل استکبار جهانی و طواغیت خونآشام به آیات قرآن عمل کنید و عزّت از دست رفتهی مسلمین را با مبارزه و مقاومت سرسخت خود بازستانید.

آیتالله سیدکاظم نورمفیدی با اشاره به تحولات اخیر منطقه و بیانیه جنجالی دانشگاه الازهر مصر در محکومیت اقدامات دفاعی ایران، به نقد تند این رویکرد پرداخت و آن را فاقد وجاهت حقوقی و شرعی دانست.
نماینده ولی فقیه در گلستان در بخشی از سخنان خود با ابراز تعجب از صدور این بیانیه از سوی نهادی که به عنوان یک دانشگاه مهم علمی و اسلامی در جهان اسلام شناخته میشود، اظهار کرد: دانشگاه الازهر جایگاه رفیعی در میان کشورهای اسلامی و حتی فراتر از آن دارد، اما صدور چنین بیانیهای که جمهوری اسلامی ایران را برای دفاع از خود محکوم میکند، بسیار جای تأمل و تعجب است. این اقدام نه تنها مورد اعتراض بسیاری از علمای اسلام اعم از شیعه و سنی قرار گرفته، بلکه خلاف موازین حقوقی و شرعی است.
وی با اشاره به روند تحولات پیش از حملات اخیر، خاطرنشان کرد: ما بارها با طرفهای مقابل مذاکره کردیم و بر ضرورت حل مسالمتآمیز تأکید داشتیم، اما در حالی که مذاکرات در جریان بود، دو بار مورد حمله نظامی قرار گرفتیم. این در حالی است که ما دست روی دست نگذاشتیم و به دنبال راهکارهای دیپلماتیک بودیم. اما قرآن و قوانین بینالملل به ما اجازه میدهد در برابر چنین تجاوزی بایستیم و از خود دفاع کنیم. حال آیا شما ای علمای الازهر، این آیات و قوانین را نادیده گرفتهاید یا فراموش کردهاید؟
امام جمعه گرگان با انتقاد از موضع دوگانه علمای الازهر در قبال تحولات منطقه، گفت: نصیحت من به علمای دانشگاه الازهر این است که چرا وقتی برخی کشورهای اسلامی، خاک خود را در اختیار دشمنان خونخوار اسلام و مسلمین قرار دادند، هیچ محکومیتی انجام ندادید؟ آیا از نظر فقه اسلامی و همه مذاهب شیعه و سنی، درست است که خاک یک کشور اسلامی پایگاه دشمنان امت اسلام شود و شما در برابر آن سکوت اختیار کنید؟ چرا آنجا محکوم نکردید و حرف نزدید؟
وی افزود: مگر ایران یک کشور اسلامی نیست؟ مگر ایران امروز امالقرای جهان اسلام نیست؟ جنایاتی که در مدت 20 روز گذشته علیه ایران انجام شد، کجا بود؟ حمله به مراکز علمی و دانشگاهی، خانههای مسکونی مردم، و مدرسهای در میناب که بیش از 170 دانشآموز دختر و پسر در یک جا به شهادت رسیدند، آیا اینها را ندیدید؟ چطور آن همه جنایت و شهادت را نادیده گرفتید و حالا که ایران در دفاع از خود به پایگاههای نظامی آمریکا حمله کرده، آن هم به دلیل استقرار این پایگاهها در خاک کشورهای اسلامی که ما چارهای جز دفاع نداشتیم، محکومیت صادر میکنید؟ این اقدام بسیار عجیب و تأملبرانگیز است.
نماینده ولی فقیه در گلستان با تاکید بر اینکه ملت ایران به وظیفه شرعی و الهی خود عمل کرده است، اظهار کرد: ما حق داریم به این علمای دانشگاه الازهر اعتراض کنیم. صدور چنین بیانیهای از یک دانشگاه معروف و صاحبنام در جهان اسلام، باعث افت جایگاه آن دانشگاه میشود و به اعتبار آن لطمه میزند. من به عنوان یک برادر مسلمان به آنها نصیحت و تذکر میدهم که برای جبران این خلاف آشکار، از ملت ایران عذرخواهی کنند. این عذرخواهی میتواند آنها را به جایگاه شایستهای که داشتند، بازگرداند.

حجتالاسلام والمسلمین علی عباسی در پیامی به رییس و شیخ جامع الازهر با ابراز تأسف از بیانیه منتشرشده این نهاد از استانداردهای دوگانه این مرکز اسلامی در مواجهه با جنگ تحمیلی علیه ایران، انتقاد کرد.
مایلم تعجب و تاسف خود را از بیانیهٔ شورای فتوای الازهر که در روزهای اخیر و در میانهٔ تجاوز جنایتکارانه آمریکا و شریک پلید منطقهای او رژیم اشغالگر صهیونیستی صادر شده است را به حضورتان ابراز کنم.
این بیانیه ضمن تاکید بر ضرورت حفظ حرمت خون مسلمانان و رعایت قوانین بینالمللی، هرگونه اقدام نظامی جمهوری اسلامی ایران بر ضد مواضع آمریکا و رژیم صهیونسیتی در کشورهای منطقه را محکوم نموده و این حملات را در راستای بیثباتی منطقه توصیف نموده است.
جنابعالی اطلاع دارید که آمریکا و اسراییل در میانهی مذاکرات، به قصد فروپاشی و تجزیهٔ ایران اسلامی، در ماه مبارک رمضان به حریم ایران اسلامی حمله کردند و امام و رهبر بزرگ و دانشمند انقلاب اسلامی و تعدادی از فرماندهان نظامی و شماری از مردم مظلوم ایران اسلامی را به شهادت رساندند.
عجیب است! امریکا با استفاده از امکانات مستقر در کشورهای منطقه به یک کشور اسلامی حمله کرده و قوای نظامی ما در پاسخ، به پایگاه آنان که پرواز هواپیماهای آمریکایی دقیقاً از همان پایگاهها شکل گرفته است، متقابلاً حمله کردهاند.
اما در کمال تعجب، شورای فتوای الازهر به حملهٔ متجاوز اعتنا نکرده و حق بینالمللی و قانونی ما را در دفاع مشروع از خود و تنبیه متجاوز، محکوم کرده است! مگر خداوند متعال در قرآن کریم نفرمود: «فَمَن اعتَدٰی عَلیکُم فاعتَدوا عَلیه بِمِثلِ ما اعتَدٰی عَلیکُم» (بقره/۱۹۴).
آقای دکتر الطیب! چرا شورای فتوای دانشگاه شما به این کشورهای همسایه هیچ تذکری نمیدهد که نباید حریم کشور اسلامی را در اختیار کافر حربی آمریکایی قرار دهند؟ مگر خداوند متعال در قرآن کریم نفرمود: « یاایها الذین آمنوا لا تتخذوا الیهود و النصاری أولیاء بعضهم أولیاء بعض و من یتولهم منکم فانه منهم» (مائده/۵۱ )و در آیهٔ شریفهٔ دیگر: «لا یتخذ المومنون الکافرین أولیاء من دون المؤمنین و من یفعل ذلک فلیس من الله فی شئ»( آل عمران/۵۱) آیا در اختیار کافر حربی گذاردن زمین و آسمان کشور اسلامی، مصداق روشن تخطی از این فرمانهای الهی و قرآنی نیست؟

اگر میخواستیم با همسایگان خود دشمنی کنیم الان هیچ یک از آنان امارتی نداشتند
مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در بیانیه ای با انتقاد از اظهارات و موضع گیری دانشگاه الازهر مصر، از آن ها خواست که به آیات الهی عمل کرده و در طرف درست تاریخ بایستند.
خبر محکومیت حمله ایران به همسایگانش به وسیله الازهر مایه تأسف و تعجب گردید. علیرغم این که ایران بر پای میز مذاکره برای دستیابی به صلحی پایدار بود، به وسیله دشمن غدار صهیونیستی مورد هجوم ناجوانمردانه قرار گرفت. در عرض چند ساعت موجب شهادت مرشد اعلای ما رهبر شهید سید علی خامنهای قدس الله نفسه الزکیه و تعدادی از مدیران و نظامیان ما، در حالی که در منازل خود در کنار خانواده و فرزندان معصوم خویش بودند، گردید. توقع از ازهر شریف این بود که در همان ابتدا این حمله ناجوانمردانه را محکوم کند اما دریغ از یک پیام تعزیت!
آیا اینک دوستی با کفاری که علیه مسلمانان سلاح بدست گرفته و پیش از این 80 هزار تن از فلسطینیان را به شهادت رسانده که بیش از نیمی از آنان زنان و کودکان بیگناه بودند شایسته محکومیت نبود! آیا قران کریم از دوستی با دشمنان خداوند نهی نفرموده «یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا الیهود و النصاری اولیاء بعضهم اولیاء بعض و من یتولّهم منکم فانه منهم ان الله لا یهدی القوم الظالمین» (المائدة:51)؟ آیا شایسته نبود ازهر شریف به اقتضای «اشداء علی الکفار» دولتهای منطقه خلیج فارس را تنبه دهد که دوستی با حامیان رژیم صهیونیست کاری خداپسندانه نیست و آن را محکوم کند و والیان کشورهای عربی را از این خطای عظیم برحذر دارد؟ آیا مکر دشمن اسلام را نمیبینید که در پس خاک عربی سنگر گرفته و به سوی ما شلیک میکند؟ آیا ما بنشینیم و رادارهای دشمن در سرزمینهای عربی جنگی نابرابر را برای ما رغم بزنند و ما تماشاگر باشیم؟ هیهات منا الذلة!
ما اگر میخواستیم با همسایگان خود دشمنی کنیم الان هیچ یک از آنان امارتی نداشتند. اما چنین ارادهای نداشته و نداریم. ما در مقابل کفار حربی دست به سلاح شدهایم. ما مسلمانان را هدف قرار ندادهایم و آنها را از یک امت میدانیم و دوستی، رحمت و تواضع میان امت اسلامی را وظیفه خود میدانیم. حتی اگر همسایگان ما اهل نامهربانی باشند. ما هرگز به سوی آنان سلاح نکشیدهایم و نخواهیم کشید. ما هرگز به سمت هیچ مسلمانی محترمی نشانه نرفتهایم. ما هرگز حق حرمت مسلمانی را نشکستهایم. ما هرگز میدان جنگ را توسعه ندادهایم. دشمنی این قوم ستیزهجوی مکار صهیونی با ما باعث نمیشود از مدار عدالت خارج شویم. بدانید که اگر اینک جهان عربی و همسایگان به حق روی نیاورند و از ظالم حمایت کنند روزی این ظلم گریبانگیر حکام منطقه خواهد شد و آنگاه است که یاری و گریزگاهی نخواهد بود.
بدانید دشمن غدار چون نتوانست بر غزه به اهداف خود برسد در صدد سرپوش نهادن بر شکست خود بود به ایران اسلامی حمله کرد. ابزار حمله او نیز پایگاههای امریکایی-صهیونیستی در منطقه شدند تا فتنهای دیگر بپا کند تا شاید از شکست خود در غزه رها گردد یا آن را پنهان سازد.
اما ندانست که اینجا ما تا پای جان در کنار امت اسلامی ایستادهایم و از حقیقت دفاع میکنیم و گلایه خود را از دوستان و همسایگان نزد خدا خواهیم برد تا او بین ما حکم کند و او بهترین حکم کنندگان است.


بیانیه الازهر؛ فاقد تحلیل کلاننگر، موازین شرعی و اقتضائات عقلانی جهان اسلام
حجت الاسلام والمسلمین سید جلال رضوی مهر رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم در واکنشی صریح به بیانیه اخیر دانشگاه الازهر مصر، نسبت به موضعگیری این نهاد در محکومیت اقدام متقابل جمهوری اسلامی ایران به جای محکومیت تجاوز آشکار استکبار جهانی و رژیم صهیونیستی به خاک کشورمان، ابراز تأسف و شگفتی عمیق کرد.
وی افزود: قطعا آن چه از مفاد این بیانیه حاصل می شود این است که دانشگاه الازهر مصر تحت فشار لابی های سیاسی به چنین بیانیه خلاف شرع اسلام، تن داده است. انتظار ما این بود که این دانشگاه، دلار آمریکا را تحریم و پول اسلامی را برای حاکمان کشورهای اسلامی توصیه کرده و کالاهای آمریکایی و صهیونیستی را مورد تحریم قرار می دادند.
رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم با اشاره به شهادت تعدادی از فرزندان رشید ملت ایران در پی این تجاوز، بیانیه شورای فتوای الازهر را فاقد تحلیل کلاننگر، موازین شرعی و اقتضائات عقلانی جهان اسلام دانست و خواستار بازنگری و تبیین عمیقتر این موضعگیری شد.
وی خطاب به علمای الازهر پرسید: آیا این حق مسلم دفاعی تنها در قبال برخی دشمنان و برای برخی ملتها اعتبار دارد؟ و آیا سکوت در برابر نقض آشکار حاکمیت یک کشور اسلامی و محکومیت واکنش مشروع آن، جز تضعیف روحیه مقاومت و تقویت جبهه دشمنان، ثمری خواهد داشت؟

حجتالاسلام محسن الویری، مدیر گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم (علیهالسلام) و پژوهشگر برجسته تاریخ تمدن اسلامی در واکنش به بیانیه الازهر مصر گفت: با توجه به حضور دانشجویان و طلاب از سراسر جهان اسلام و محوریت علمی الازهر در مدارس علمیه اهل سنت، و با در نظر گرفتن این پیشینه درخشان علمی و حتی سیاسی (مانند مقابله با تجاوز ناپلئون) و اقدامات تقریبی (مانند به رسمیت شناختن مذهب جعفری)، بیانیهای که این نهاد در جنگ اخیر صادر کرد، بسیار شگفتآور و نگرانکننده بود.
محتوای این بیانیه، دعوت از ایران بود برای توقف حملات به مردم بیگناه در کشورهای اسلامی، به این استدلال که حفظ حرمت همسایه و حفظ جان مسلمانان واجب است. در نگاه اول و با توجه به اصول کلی اسلامی، این دعوت ممکن است صحیح به نظر برسد، اما با بررسی دقیق شرایط فعلی و واقعیتهای میدانی، چند نکته مهم و قابل تأمل در این بیانیه وجود دارد که نمیتوان از آن گذشت:
نکته اول اینکه این بیانیه فاقد امضا بود. عدم امضای چنین بیانیهای از سوی مراجع ارشد الازهر، میتواند این شائبه قوی را ایجاد کند که الازهر تحت فشار شدید حکومت مصر یا نهادهای قدرتمند بیرونی، به اجبار و بدون اراده آزاد علمای خود، این بیانیه را صادر کرده است. شاید عدم امضا به صورت نمادین میخواهد این اجبار را القا کند و نشان دهد که علمای الازهر خود را با محتوای این بیانیه کاملاً همسو نمیدانند و آن را محصول فشار میدانند.
نکته دوم، همزمانی صدور این بیانیه با اجلاس وزرای خارجه کشورهای جنوب خلیج فارس است. این بیانیه مقدم بر آن اجلاس منتشر شد و در آن اجلاس، دیدیم که وزیر خارجه عربستان سخنانی گفت که از نظر مضمون کلی، تکرار محتوای همین بیانیه الازهر بود. در آن اجلاس، ایران به عنوان کشوری که میخواهد وحدت و انسجام کشورهای اسلامی را از بین ببرد، مورد اتهام قرار گرفت. این همزمانی نشان میدهد که این بیانیه بخشی از یک جنگ روانی و سیاسی هماهنگ علیه جمهوری اسلامی ایران بوده است تا زمینه لازم برای فشارهای سیاسی در سطح منطقه فراهم شود.

بیانیه «الازهر»، متأثر از فشارهای سیاسی و دارای رویکردی قبیلهگرایانه
حجتالاسلام علیاصغر اسلامیتنها، استادیار گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) با نقد بیانیه اخیر «الازهر»، آن را متأثر از فشارهای سیاسی و دارای رویکردی قبیلهگرایانه دانست و تأکید کرد: این بیانیه با سیره فقهی و اجتهادی این نهاد علمی در تضاد کامل است.
این استاد حوزه و دانشگاه اظهار داشت: بررسی دقیق این بیانیه نشان میدهد که بیش از آنکه مبتنی بر یک فهم قرآنی و فقهی جهان اسلام باشد، حاوی نگاهی سیاسی است. متأسفانه در استدلالهای این بیانیه، آیات قرآن به صورت تقطیعشده و ناقص مورد استناد قرار گرفتهاند؛ به این معنا که بخشی از آیه ذکر میشود و بخش دیگر که در تبیین حکم شرعی حیاتی است، نادیده انگاشته میشود. این رویکرد، بنیادهای فقهی و قرآنی مواجهه با حیات مؤمنان را مخدوش میکند.
وی با اشاره به غفلت بیانیه از ریشههای درگیریها افزود: یکی از نقاط عطف ضعف این متن، بیتوجهی کامل به منشأ شکلگیری جنگ است. در این بیانیه هیچ اشارهای نشده که این جنگها چگونه و به چه علتی آغاز شدهاند. مسئله اصلی جهان اسلام، یعنی فلسطین، نیز در این بیانیه نادیده گرفته شده و تمرکز صرفاً بر این امر گذاشته شده که ایران به کشورهای همسایه تعدی کرده است؛ در حالی که واقعیت ماجرا چیز دیگری است.

پاسخ شورایعالی انقلاب فرهنگی به بیانیه الازهر درباره حمله به ایران
دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی در واکنش به بیانیه اخیر الازهر، پیامی خطاب به شیخ احمد الطیب صادر و در آن بر تقابل میان مصلحتسنجیهای سیاسی و حقیقت ولایت الهی تأکید کرد.
در این ایام پرابتلا که پیکر واحد امت اسلام در میانه آزمونی عظیم و تاریخی قرار گرفته است، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس رسالت خود در تبیین مؤلفههای تمدن نوین اسلامی، لازم دانست نکاتی را از باب «النّصیحة لائمّة المسلمین» و با تکیه بر پیمانهای الهی به استحضار جنابعالی برساند. بیانیه اخیر الازهر در محکومیت دفاع مشروع ایران به جنایات دشمن، در حالی صادر شد که قلوب داغدار امت انتظار داشت آن نهاد ریشهدار، با صلابت بیشتری مرز میان ولایت الهی و ولایت طاغوت را تبیین کند:
حقیقت ولایت الهی در برابر ولایت طاغوت:
قرآن کریم حقیقت ولایت را در پیوستگی مؤمنانی میبیند که در برابر ستمپیشگان، یاریگر یکدیگرند: إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ (سوره مائده/ آیه 55). در مقابل، وحی الهی با صراحت تمام ما را از پناه بردن به ولایت دشمنان حربی اسلام برحذر میدارد: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِیَاءَ ۘ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ ۚ وَمَنْ یَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ (سوره مائده/ آیه 51).
وقتی در ماه مبارک رمضان دشمن حربی از خاک و فضای سرزمینهای اسلامی برای شهادت مظلومانه رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران رضوانالله تعالى علیه _که مرجعی عالیقدر و از استوانههای علمی و معنوی جهان اسلام بودند_ و نیز برای تخریب منازل مسکونی و قتلعام زنان و کودکان بیگناه در مدرسه میناب و دیگر اماکن غیرنظامی استفاده میکند، آیا غیرت دینی اجازه میدهد آن پایگاهها را در حصار مصونیت بدانیم؟ اقدام ایران نه تجاوز به همسایگان، بلکه بریدن دست متجاوزی است که از خاک اسلام علیه ولایت مؤمنان بهره میبرد.
رسالت تاریخی ارکان تمدن اسلامی:
ما از فشارهای سیاسی که منجر به حذف فریاد بر حق الازهر درباره مظلومیت مسلمانان غزه شد، آگاه و متأسفیم. اما معتقدیم الازهر و حوزههای علمیه، به عنوان ارکان استوار تمدن اسلامی، رسالتی فراتر از مصلحتسنجیهای تحمیلی دارند. الازهر عزیز همواره در قلب تاریخ اسلام درخشیده است و انتظار میرود در این پیچ تاریخی نیز صدای رسای جبهه حق باشد. بیایید اجازه ندهیم غبار سیاست بر حقایق وحی بنشیند. این دبیرخانه آمادگی خود را برای آغاز گفتگوهای عمیق تمدنی در جهت صیانت از عزت و استقلال امت اسلام اعلام میدارد. آیندگان و پیش از آن، پروردگار عالم درباره موضعگیریهای امروز ما قضاوت خواهند کرد.

بیانیه الازهر؛ تحت فشارهای بیرونی یا بر اساس اخبار نادرست و تحلیلهای غلط
دکتر سیدمحمدعلی غمامی، عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) بیانیه اخیرالازهر این شائبه قوی وجود دارد که این نهاد تحت فشارهای بیرونی قرار گرفته و یا بر اساس اخبار نادرست و تحلیلهای غلط اقدام به صدور این موضع کرده است.
این استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: قطعاً علمای الازهر افراد غیرمنصف و ناعادلی نیستند، اما احتمالاً اخبار دقیق و واقعی به دست آنها نرسیده است؛ اتفاقی که گاهی حتی برای برخی علمای ما نیز رخ میدهد و در صورت نبود توضیحات کافی و شفاف، ممکن است منجر به قضاوتهای اشتباه شود. ما باید در نظر بگیریم که جنگ رسانهای و اطلاعاتی گستردهای در جریان است که میتواند واقعیتها را وارونه جلوه دهد.
دکتر غمامی در پایان خاطرنشان کرد: بیانیه الازهر با بیانیههای قبلی این دانشگاه در تناقض است و به نظر میرسد بخشی از علما شاید بدون اطلاع کامل آن را امضا کرده باشند. موضع کلی باید بر اساس انصاف باشد. ما از علمای الازهر میخواهیم که با دقت بیشتری به اخبار و واقعیات میدانی توجه کنند و اجازه ندهند فشارهای سیاسی، جایگاه علمی آنها را خدشهدار کند.
