بنی احمدی تشریح کرد؛
تهدید هویت دینی کودکان توسط لایههای پنهان آثار غربی
کارشناس و فعال حوزه انیمیشن، با انتقاد از ورود بدون فیلتر انیمیشنهای غربی و عدم آموزش سواد رسانهای به والدین، هشدار داد که این آثار با تکنیکهای پنهانسازی، باورها و هویت دینی کودکان ایرانی را تغییر میدهند.
به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، سید محمد محسن بنی احمدی، کارشناس حوزه انیمیشن در نشست تخصصی «جایگاه انیمیشن در انتقال عرفان و معنویت به کودکان» که با همکاری دبیرخانه همایش ملی «کودک، عرفان و سلامت معنوی» و مرکز تولید آثار هنری و رسانهای در روز سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد به بررسی ابعاد پنهان تأثیرگذاری انیمیشنهای غربی و شرقی بر هویت دینی و فرهنگی کودکان ایرانی پرداخت.
بنی احمدی در ابتدای سخنان خود با ابراز تأسف از اینکه هنوز در کشور انیمیشن را صرفاً «کارتون بچهها» میدانند، گفت: متأسفانه تصمیمگیرندگان فرهنگی که دستی بر آتش دارند و میتوانند تصمیمات بزرگی بگیرند، خود انیمیشن نمیبینند و تأثیر عمیق آن را لمس نمیکنند. نتیجه این بیتوجهی این شده است که هر انیمیشنی از هر شرکتی با هر دیدگاه و سیاستگذاری، بدون هیچ فیلتری وارد کشور میشود.
وی افزود: بخش قابل توجهی از انیمیشنها اصلاً برای کودک و نوجوان ساخته نشدهاند، بلکه آثار بزرگسال هستند که در قالب داستانهای به ظاهر کودکانه تولید و منتشر شدهاند. بسیاری از این آثار صلاحیت دیده شدن توسط یک کودک ایرانی مسلمان را ندارند و نباید در ایران منتشر شوند.
دوبلههای جذاب؛ ورود بدون ممیزی
این کارشناس حوزه انیمیشن با اشاره به فعالیت شرکتهای داخلی برای دوبله سریع انیمیشنهای خارجی اظهار داشت: در ایران شرکتهایی داریم که یک تا دو ساعت پس از انتشار جهانی یک انیمیشن، نسخه دوبله شده آن را آماده و منتشر میکنند و هیچ ممیزی هم بر روی آنها اعمال نمیشود. گاهی اوقات همین دوبلهها باعث جذابیت بیشتر و بازخورد بالاتر آن اثر در ایران میشود.
وی از انیمیشن «بچههای بد» (Bad Guys) به عنوان نمونه یاد کرد و گفت: این انیمیشن دو یا سه نسخه دوبله دارد؛ نسخهای که برای خانوادهها مناسب نیست، اما کودکان به راحتی آن را میبینند. متأسفانه ما قدرت ممیزی و ردهبندی سنی مؤثر را در کشور ایجاد نکردهایم.
بنی احمدی با اشاره به خاطرات کودکی خود از کارتون «فوتبالیستها» (کاپیتان سوباسا) گفت: وقتی آن کارتون پخش میشد، همه ما در کوچه نقش شخصیتهایی همچون سوباسا، سارو و ایشیزاکی را بازی میکردیم و با آنها همذات پنداری میکردیم. این نشان میدهد که وقتی کودک انیمیشن میبیند، فقط چشمش نیست که درگیر است، بلکه جان، قلب و ذهنش نیز آن را میبیند و حس میکند. آن حس در ذات پاک و لوح محفوظ کودک مینشیند.
وی تأکید کرد: حتی نوزادان نیز وقتی آگهی تبلیغاتی پخش میشود، به خاطر رنگ و لعاب و جذابیت صوتی، میخِ آن تصویر میشوند. رسانه دیگر فقط سرگرمی نیست، بلکه ابزاری برای شکلدهی به هویت و باورهاست.
انیمیشن «قرمز شدن»؛ ترویج خودبنیادی به جای خانواده
بنی احمدی به نقد انیمیشن «قرمز شدن» (Turning Red) پرداخت و گفت: این انیمیشن روی یک عنصر طبیعی و زنانه دست گذاشته و با روانشناسی دقیق، به دختران کوچک آموزش میدهد که چه اتفاقی برایشان خواهد افتاد. در کنار حس آرامشبخشی که برای خانوادهها ایجاد میکند، در لایههای عمیقتر به سراغ مقوله «شناخت خویش»، «خودت را دوست داشته باش»، «به خودت اعتماد کن» میرود. ظاهراً میگوید در کنار خانواده است، اما در باطن مباحث اعتقادی و عرفانی خود را منتقل میکند و به شدت مخاطب را جذب میکند.
این کارشناس حوزه انیمیشن با اشاره به تماسهای مکرر والدین با مشاوران رفتاری هشدار داد: والدینی مراجعه میکنند و میگویند فرزندشان بدغذا شده، در نماز سستی میکند، به نمادهای خاصی علاقه پیدا کرده، میخواهد تتو بزند یا روی تیشرت خود نمادهای خاصی داشته باشد. وقتی بررسی میکنیم، میبینیم که این کودکان، در فضای انیمیشنها و انیمهها رها شده و از آنها الهام گرفتهاند.
وی هشدار داد: این آثار میتوانند چنان تأثیر بگذارند که کودک دچار تغییر دین و باور شود. متأسفانه پدر و مادرها به فرزندان خود سواد رسانهای نمیآموزند و آنها را در این فضای خطرناک رها میکنند.
بنی احمدی یکی از خطوط مشخص و ملموس در انیمیشنهای چند سال اخیر غرب را «پروژه حذف پدر» معرفی کرد و گفت: من میتوانم دهها انیمیشن و فیلم سینمایی نام ببرم که در آنها شخصیت پدر یا به کلی حذف شده، و یا اگر پدری وجود دارد، شخصیتی حوصلهسربر، خستهکننده و منفعل در خانواده است.
این کارشناس حوزه انیمیشن افزود: این خط سیر را میتوان به مسائل مذهبی، عرفانی و دینی نیز تعمیم داد؛ ترویج دینهای جدید و آیینهای نوظهور در همین انیمیشنها به وضوح دیده میشود.
لایهبندی داستان؛ هنر پنهان تأثیرگذاری
وی با اشاره به تکنیک داستانپردازی هشتلایه در غرب تصریح کرد: در انیمیشنسازی غربی، حرف اصلی و تأثیرگذار باید در لایه پنجم به بعد داستان باشد. سخن مستقیم، نصیحت، موعظه و سخنرانی وار، ممنوع و بیاثر است.
این کارشناس حوزه انیمیشن با مقایسه این روش با انیمیشن ایرانی «پهلوانان» (درباره پوریای ولی) گفت: این اثر علیرغم انیمیشن زیبا و داستان خوب، موعظه و نصیحت مستقیم دارد؛ مخاطب حداکثر تا دو دقیقه درگیر میشود و پس از اتمام، دیگر ذهنش درگیر اثر نمیماند.
بنی احمدی در پایان سخنان خود بر ضرورت ایجاد نظام ممیزی و ردهبندی سنی مؤثر برای انیمیشنهای وارداتی، آموزش سواد رسانهای به خانوادهها و سرمایهگذاری گسترده برای تولید انیمیشنهای بومی مبتنی بر فرهنگ و عرفان ایرانی-اسلامی با استفاده از تکنیکهای نوین داستانپردازی تأکید کرد و گفت: اگر پدر و مادری فرزند خود را بدون مدیریت در این فضا رها کند، واقعاً تربیت فرزندش را از دست خواهد داد.
ارسال نظرات