ضرورت اجرای عدالت در سیاستگذاری فرهنگی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، حمایت نکردن ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی از بیست و سومین جشنواره سراسری شعر غدیریه بناب با استناد به «تکراری و سنتی بودن»، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است که معیارهای حمایت از رویدادهای فرهنگی در استان دقیقاً چیست و چرا به گفته مسئولان محلی، این معیار درباره همه برنامهها یکسان اعمال نمیشود؟ امام جمعه بناب با انتقاد از این رویکرد، خواستار بررسی علت عدم حمایت از جشنوارهای شد که طی ۲۲ دوره به یکی از رویدادهای شناختهشده ادبیات آیینی کشور تبدیل شده است.
آیت الله سیدباقر سیدی در جلسه شورای فرهنگ عمومی شهرستان بناب با اشاره به سابقه برگزاری جشنواره سراسری شعر غدیریه، اظهار داشت: با وجود اهمیت موضوع غدیر و سابقه ۲۲ دوره برگزاری این جشنواره، حمایت نکردن ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانشرقی از این رویداد فاخر ملی موضوعی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت برگزاری بیستوسومین دوره جشنواره شعر غدیریه بناب افزود: این جشنواره طی سالهای گذشته به یک رویداد فرهنگی شناختهشده و مایه افتخار شهرستان تبدیل شده و استمرار آن نیازمند برنامهریزی و حمایت است.
امام جمعه بناب با اشاره به تغییر زمان برگزاری این دوره از جشنواره نیز گفت: بر اساس تصمیم شورای سیاستگذاری و به دلیل شرایط جنگی، زمان برگزاری جشنواره از ایام غدیر به ۱۳ رجب تغییر یافته است.
عضو مجلس خبرگان رهبری در استان تصریح کرد: در کنار برگزاری این دوره، باید علت مخالفت دستگاه متولی فرهنگ و ارشاد با حمایت از جشنواره نیز بررسی شود تا امکان تداوم این رویداد در سالهای آینده فراهم شود.
اما پرسش اصلی همچنان باقی است؛ «تکراری بودن» دقیقاً چه تعریفی دارد؟
اگر برگزاری یک رویداد در چندین دوره، بهتنهایی آن را مشمول عنوان «تکراری» میکند، آیا این معیار باید درباره همه جشنوارهها و نمایشگاههای فرهنگی و هنری استان نیز اعمال شود؟ این پرسش زمانی جدیتر میشود که به گفته مسئولان شهرستان بناب، جشنواره شعر غدیر با وجود سابقه طولانی و تولید آثار متعدد، از حمایت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برخوردار نمیشود، اما رویدادهای دیگری با محوریتهای فرهنگی و هنری همچنان مجوز برگزاری و حتی حمایت و حضور مدیران استانی را تجربه میکنند.
در همین چارچوب، امام جمعه بناب با اشاره به حواشی مطرحشده درباره جشنواره مد و لباس تبریز، بر ضرورت جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی تأکید کرد و خواستار تدوین پیوست فرهنگی برای همه رویدادهای اجتماعی و فرهنگی شد.
آیت الله سیدی با بیان اینکه نشاط اجتماعی و شادی مردم با رعایت حدود الهی منافاتی ندارد، اظهار داشت: مسئولان در قبال رعایت مسائل فرهنگی و شرعی مسئولیت دارند و نباید اجازه داد اتفاقاتی مانند آنچه در جشنواره مد و لباس تبریز رخ داد، دوباره تکرار شود.
وی تأکید کرد که تمامی جشنوارهها باید علاوه بر توجه به نشاط اجتماعی، از پیوست فرهنگی مشخص برخوردار باشند و الزامات فرهنگی و ارزشهای جامعه در فرآیند برگزاری آنها مورد توجه قرار گیرد.
مسئله فقط یک جشنواره نیست؛ مسئله، عدالت در سیاستگذاری فرهنگی است
آنچه امروز نیازمند پاسخ شفاف ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانشرقی است، صرفاً سرنوشت یک جشنواره ادبی نیست؛ بلکه مسئله به نحوه تعریف، اعمال و اجرای معیارهای فرهنگی بازمیگردد.
اگر «تکراری و سنتی بودن» یک رویداد، مبنای عدم حمایت است، افکار عمومی حق دارد بداند این معیار دقیقاً چگونه تعریف شده، چه شاخصهایی برای تشخیص آن وجود دارد و آیا همین شاخصها درباره تمام جشنوارهها و نمایشگاههای استان اعمال میشود یا خیر.
از سوی دیگر، اگر یک رویداد مذهبی با سابقه ۲۲ دوره و ظرفیت ملی، صرفاً به دلیل تکراری تلقی شدن از حمایت محروم میشود، انتظار میرود درباره چرایی صدور مجوز و حمایت از سایر رویدادهایی که سابقه مشابه دارند نیز توضیح داده شود.
مصوبات شورا؛ از صورتجلسه تا میدان اجرا
امام جمعه بناب در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از باقی ماندن مصوبات شورای فرهنگ عمومی در حد صورتجلسات، تأکید کرد: مصوبات این شورا باید توسط دستگاههای ذیربط اجرا شود و نمیتوان آنها را صرفاً در جلسات تصویب و سپس به فراموشی سپرد.
وی افزود: نظر دستگاهها در زمان تصویب مصوبات، با حضور بالاترین مقام دستگاه مربوطه مورد توجه قرار میگیرد و پس از تصویب، عذر و بهانهای برای اجرا نشدن آنها پذیرفتنی نیست.
این اظهارات در واقع یک مطالبه مدیریتی روشن را مطرح میکند: شورای فرهنگ عمومی اگر قرار است نقش سیاستگذار فرهنگی شهرستان را ایفا کند، مصوبات آن باید از مرحله گفتوگو عبور کرده و به برنامه اجرایی دستگاهها تبدیل شود.
پیوست فرهنگی؛ حلقه مفقوده جشنوارهها
آیت الله سیدی همچنین با اشاره به برگزاری جشنواره ملی کباب بناب، ضمن قدردانی از شهرداری و دستاندرکاران آن، بر ضرورت ایجاد توازن میان نشاط اجتماعی و رعایت الزامات فرهنگی تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد که شادی و تفریح مردم نهتنها با ارزشهای دینی منافاتی ندارد، بلکه باید در چارچوب صحیح فرهنگی مورد توجه قرار گیرد؛ بنابراین مسئولان باید پیش از برگزاری رویدادها، نسبت به طراحی و اجرای پیوست فرهنگی آنها اهتمام داشته باشند.
بر این اساس، مطالبه مطرحشده در شورای فرهنگ عمومی بناب تنها به جشنواره شعر غدیر محدود نمیشود؛ بلکه بر ضرورت وجود یک معیار روشن و یکسان برای تمامی رویدادهای فرهنگی، هنری و اجتماعی تأکید دارد.
اکنون سؤال اصلی همچنان پیش روی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانشرقی قرار دارد: معیار «تکراری بودن» چیست و چرا اگر این معیار برای یک جشنواره خط قرمز است، باید برای سایر رویدادها نیز با همان حساسیت اعمال نشود؟
پاسخ روشن به این پرسش میتواند بسیاری از ابهامات موجود درباره سیاستهای حمایتی، صدور مجوز و نظارت فرهنگی در استان را برطرف کند؛ در غیر این صورت، این شائبه که در عرصه فرهنگ با دو معیار متفاوت مواجهیم، همچنان باقی خواهد ماند.