برای بهرهگیری از آموزههای اسلام نیاز به خودباوری فردی و جمعی است
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجتالاسلام رحیم میردریکوندی، عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چهارشنبه شب در نشست نقد کتاب عقل دینی و هوش روانشناختی که در محل انجمنهای علمی حوزه برگزار شد، با اشاره به بخشهای مختلف کتاب «عقل دینی و هوش روانشناختی» گفت: عقل و هوش از عالیترین استعدادهای انسانی، وجه تمایز و امتیاز انسان نسبت به سایر موجودات است، سؤال اساسی در این کتاب این است که آیا عقل و روانشناختی آیا یکی است یا دو امر متفاوت است.
وی افزود: اگر ثابت کردیم این دو یکی است، فواید بسیاری دارد مانند اینکه هر فرد باهوش عاقل نیز هست که درباره رابطه عقل و هوش سه نظریه تباین کلی، تساوی کلی و امری میان این دو وجود دارد.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی خاطرنشان کرد: تجربه شخصی هر کس نشان میدهد که انسانهای باهوشی در دنیا وجود دارند که عاقل نیستند، این وجدان فردی و جمعی دلیلی بر جدایی عقل و هوش است.
وی با اشاره به اینکه تفاوتهایی شاخص میان ویژگیهای عقل و هوش وجود دارد، ادامه داد: یکی دیگر از ادله عدم تساوی عقل و هوش این است که فرد گاه کارهایی خلاف عقل انجام میدهد اما منجر به افزایش هوش میشود مانند اینکه خلافکاری که هرچه در خلاف خود پیشرفت کند، هوش او افزایش مییابد.
حجتالاسلام میردریکوندی تصریح کرد: روایت معروفی که میفرماید «العقل ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان» در ادامه این روایت به تفاوت عقل و هوش اشاره شده و اشاره شده که معاویه دارای شیطنت و نکرا است که همان هوش محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه روی آوردن غرب به هوش هیجانی یکی دیگر از دلایلی تفاوت هوش هیجانی و عقل است، ابراز داشت: عقل یا هوش شناختی با هوش هیجانی تفاوتهایی دارد مانند اینکه مرکز اصلی هوش شناختی عقل و ذهن است اما مرکز هوش هیجانی دل و احساس به شمار میآید.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی گفت: بسیاری از روانشناسان تقسیمات هوش را قبول ندارند، آنان معتقد هستند هوش بخشبندی نمیشود.
وی ادامه داد: هوش هیجانی چیز تازهای نیست، اگر بگذیریم هوش هیجانی یک ابتکار و یک پدیده است از دیدگاه اسلام چیز تازهای نیست زیرا اسلام به طور مستوفا به کاربرد آن اشاره کرده است.
حجتالاسلام میردریکوندی خاطرنشان کرد: عقل و هوش هیجانی با یکدیگر مرتبط بوده و هوش هیجانی بخش جداناپذیری از عقل است.
وی با اشاره به غنی بودن اسلام در تمام موضوعات گفت: ضعف و عدم اعتماد به نفس فردی و جمعی ما در برگشت به منابع اسلامی و تکیه نکردن به آنها و نیز سستی و تنبلی در اسمگذاری بر پدیدهها و ارائه آن به جهانیان سبب استفاده غرب از این مفاهیم با نام خود شده است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ابراز کرد: اما غرب با نامگذاری بر پدیدهها، آن مفاهیم را از آن خود کرده و با استفاده از آن سعی در اثبات برتر بودن خود کرده است.
وی گفت: مقیاسی برای شناخت عقل افراد تهیه شد که در آن نتیجه گرفته شد که هوش هیجانی جزیی از عقل است و با هوش شناختی تفاوتهایی دارد.
حجتالاسلام میردریکوندی افزود: مقیاس اسلامی سنجش عقل از روایی و اعتبار لازم برخوردار است.
وی افزود: ترجمه واژهها و واژهسازی در فارسی بر اساس نظرات مختلف بسیار دشوار بود.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی خاطرنشان کرد: استفاده از منابع دست دوم نقص محسوب میشود، اما در این میان از منابع دست اول نیز استفاده کردهام.
وی گفت: در این کتاب به این نتیجه رسیدهام که عقل دینی و هوش روانشناختی یکی نیستند و با هم تفاوتهایی دارند، همچنین هوش هیجانی جزیی از عقل است و با هوش شناختی تفاوتهایی دارد./914/پ202/ن