نگاهی به کتاب الافق المبین مفصلترین نگاشته میرداماد

به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از مرکز پژوهشی میراث مکتوب، الافق المبین مفصلترین نگاشته حکیم استرآباد، امیر محمدباقر داماد مشهور به میرداماد است. بنابر اجازاتی که از میرداماد به تنها داماد و شاگرد او یعنی، امیر سید احمد علوی بر جای مانده این اثر توسط خود مؤلف تدریس میشده است و شاگردان بسیاری از ایران و شبه قاره به درس او حاضر میشدهاند. تا آنجا که این اثر به حوزه فلسفی شبه قاره راه یافته و تا مدتی مدید جزو کتب درسی آن سامان بوده است.
افزون بر این با ورود آثار صدرالدین شیرازی و مخالفت مبنایی وی با آراء استادش میرداماد، این تخالف در شبه قاره تأثیر بسزایی بر جای گذاشته، تا بدانجا که اندیشهوران شبه قاره هماره در طول چند قرن به این مهم پرداخته و گاه جانب این سو و گاه آن سو را گرفته اند.
این اثر به سودای دو «الصرحة» به رشته تحریر درآمده که تمامی نسخ موجود از آن فقط دربردارنده یک «الصرحة» است. «الصرحة الاولی» به مباحث امور عامه میپردازد و «الصرحة الاولی» به مباحث امور عامه میپردازد و «الصرحة الثانیة» به سودای مباحث ربوبی بوده است.
با برپایی دولت صفویان و گستره روز افزون آن، در کالبدزار دانشهای آن روزگار روحی نو دمیده شد. اندیشه شیعی که همواره بر بنیاد عقل استوار بود، جهت قرائتی نو در اولین حکومت بزرگ شیعی، بایست جلوهای نو از خود عرضه مینمود، این جلوه که به انگیزه هماهنگی عقل با شرع در قراءات شیعیانه، خود را مطرح میساخت، در آغاز با نام حکمت یمانی جلوهگر شد و بعداً در پیکره حکمت متعالیه خود را متجلی ساخت.
حکیم امیر محمد باقر داماد، مشهور به میرداماد، برآن خاطر که اندیشه خود را از سویی از اصحاب یمین میدانست و از سوی دیگر خود را وامدار نفحات یمانی میدانست، بر اتکای عقل و شرع و شهود، طرحی نو در انداخت، و برای اولین بار حکمت خاصّ و خالص شیعی را پی نهاد.
این کتاب بر اساس نسخ زیر تصحیح شده است:
نسخه کتابخانه ملی ملک به شماره 2091، تحریر قرن یازدهم.
نسخه کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی به شماره 2605، تحریر قرن یازدهم.
نسخه کتابخانه دانشکده الهیات تهران به شماره 15284، ج 296، تحریر قرن یازدهم.
نسخه اهدایی مشکاة به دانشگاه تهران به شماره 289، تحریر قرن یازدهم.
نسخه کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی به شماره 5518، تحریر قرن یازدهم.
این کتاب به تصحیح حامد ناجی اصفهانی، به طور مشترک از سوی مرکز پژوهشی میراث مکتوب و دانشگاه آزاد برلین منتشر شده است./992/د102/ق