شماره جدید فصلنامه وسایل ارتباط جمعی رسانه منتشر شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، فصلنامه رسانه در این شماره در رابطه با موضوع رسانه و سبک زندگی مقالاتی با عناوین «مصرف و سبک زندگی: رویکردها،مسائل و آسیب ها»، «پیامدهای سناریوهای فناوری اطلاعات بر سبک زندگی شهروندان ایرانی»، «بازنمایی سبک زندگی طبقه متوسط در سریال‌های تلویزیون»، «رسانه‌ها و اسطوره مصرف‌گرایی تحلیل موردی تبلیغات تله شاپینگ»، «بازنمایی الگوهای سبک زندگی در سریال‌های تلویزیونی»، «مصرف فرهنگی و استفاده از سریال‌های عامه‌پسند ماهواره‌ای» و «سبک زندگی در سریال‌های ماهواره‌ای؛ تحلیل نشانه‌شناختی سریال‌های شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای فارسی وان و pmc فمیلی» گردآوری شده است.

مصرف و سبک زندگی: رویکردها،مسائل و آسیب ها

 محمدسعید ذکایی

چکیده: این مقاله با مرور رویکردهای نظری درباره مصرف و سبک زندگی و خوانش‌های متفاوت از مقوله مصرف در متن نظریه‌پردازی‌های متفکران اجتماعی و فرهنگی مانند وبلن،بوردی، داگلاس و ایشروود،بودریار، بومن و ... به مطالعه موردی درباره آثار رواج فرهنگ مصرفی در ایران و تحلیل آسیب‌شناسانه آن به ویژه در میان جوانان می‌پردازد و این‌گونه نتیجه می‌گیرد که مصرف جوان ایرانی فقط لحظه‌ای برای مصرف‌کردن، استفاده از موقعیت برای انطباق، همنوایی، لذت و سرخوشی است. مصرف نوعی استراتژی برای پرکردن زمان، شریک‌شدن در تجربه دیگران، خود ابرازی و تمایز است.

پیامدهای سناریوهای فناوری اطلاعات بر سبک زندگی شهروندان ایرانی

حسین‌علی افخمی، محمدمهدی مولایی و حامد طالبیان

چکیده: هدف مقاله حاضر، ارائه سناریوهای مختلفی است که در پی واقعیت‌یافتن هر یک از این سناریوهای آینده نگرانه درباره فناوری‌های اطلاعات، در مصرف وسبک زندگی شهروندان ایرانی پیامدهایی خواهد داشت.با اتکا به نتایج پژوهش ملی پایلوت آینده‌نگاری مناسب‌ترین فناوری‌های ایران 1404(پامفا)، پیامدهای وقوع چهار سناریوی آینده‌نگرانه محصولات جهانی، بزرگراه فناوری اطلاعات، محصولات محلی و اینترانت ملی بر مصرف و سبک زندگی شهروندان تحلیل شده است تا بتوان با استناد به فضاهای سناریونگارانه موجود، سناریوهایی درباره سبک زندگی شهروندان ایرانی ارائه کرد.این مقاله نتیجه می‌گیرد که تحقق سناریوهای اول و سوم، شکاف در سبک‌های زندگی را تشدید می‌کند. همچنین تحقق سناریوهای دوم و چهارم به شرایطی مختلط دامن می‌زند که در آن با مجموعه‌ای از سبک‌های زندگی جهان‌وطنانه و محلی مواجه خواهیم شد. در این شرایط به نظر می‌رسد که سیاست‌گذاری مناسب، حمایت از سبک‌های زندگی محلی و فراهم‌ کردن امکان تعامل سبک‌های زندگی مختلف با یکدیگر باشد.

بازنمایی سبک زندگی طبقه متوسط در سریال‌های تلویزیون «مطالعه موردی سربال مرگ تدریجی یک رؤیا»

نعمت الله فاضلی و اقبال خالدیان

چکیده: این مقاله در پی روایت تلویزیون ایران از سبک زندگی طبقه متوسط و یابه عبارتی زندگی رسانه‌ای طبقه متوسط با اتکا به تلویزیون است.برای رسیدن به این هدف به بررسی  بازنمایی سبک زندگی طبقه متوسط در سریال‌ «مرگ تدریجی یک رؤیا» پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد، در سریال مرگ تدریجی یک رؤیا، سبک زندگی طبقه متوسط با قطبی‌سازی همراه با سوءگیری و کلیشه‌سازی‌هایی بازنمایی شده است. بر این مبنا طبقه متوسط جدید به مثابه «دیگری غرب‌زده» تصویر و متفاوت از طبقه متوسط سنتی «سنت‌گرا» نشان داده می‌شود. دیدگاه مسلط سریال «بازگشت به خویشتن اصیل و بومی» طبقه متوسط سنتی، در مقابل طرد طبقه متوسط جدید «غرب‌زده» است. در واقع سریال مرگ تدریجی یک رؤیا، مرگ تدریجی سبک زندگی طبقه متوسط جدید است.

رسانه‌ها و اسطوره مصرف‌گرایی «تحلیل موردی تبلیغات تله‌شاپینگ»

کمال خالق‌پناه،کامل دلپسند و آوات رضانیا

چکیده: امروزه سرمایه‌داری متأخر بیش از هر شکلی به مثابه یک امر فرهنگی در جهان حضور دارد و تداوم آن در گرو استفاده از رسانه‌ها است. بورژوازی رسانه‌ای حوزه استثمار خود را به دایره وسیع‌تری کشیده است و کل خرده بورژوازی جهانی را در بر می‌گیرد. الگوی فرهنگی سرمایه‌داری متأخر مبتنی بر رواج مصرف‌گرایی و ایجاد اسطوره‌هایی است که ردپای خود بورژوازی را در ترویج اشکال مصرف‌گرایی می‌پوشاند. ما در این مقاله بر آن هستیم تا با استفاده از نظریه اسطوره‌شناسی‌های بارت و روش‌شناسی خاص آن، اسطوره‌های مصرف‌گرایی را برملا کنیم و به اشکال مختلف طبیعی‌سازی امر مصر‌ف‌گرایی در ایران بپردازیم. در این مقاله از روش اسطوره‌شناسی استفاده شده است تا اسطوره‌های موجود در تبلیغات ماهواره‌ای تله‌شاپینگ فارسی مشخص شود.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که رواج مصرف‌گرایی در تله‌شاپینگ‌ها، مبتنی بر اسطوره‌هایی است که فرد را با مصرف‌کردن خشنود می‌کند و حس یکپارچه‌بودن با دیگران را به او می‌بخشد. کالا به شکلی جذاب، جانشین ایدئال‌های مصرف‌کننده برای تجربه‌های هنری، مذهبی و خانوادگی از دست رفته می‌شود. مصرف کننده، میل خود را برای ارضای فرهنگی، با پاداشهایی که از خریدن و تملک کالاها نصیبش می‌شود. تعالی می‌بخشد و انواع اسطوره‌پردازی‌های رسانه‌ای در شکلیک الگوی اجتماعی را جایگزین نیازهای معنوی می‌کند.   

بازنمایی الگوهای سبک زندگی در سریال‌های تلویزیونی

علی‌اصغر کیا و کیوان لطفی

چکیده: این پژوهش با هدف شناخت نحوه بازنمایی الگوهای سبک زندگی در سریال‌های تلویزیونی و میزان همخوانی پیام‌های تولید شده با سیاست‌های صداوسیما، انجام شد. برای دستیابی به این اهداف، دو سریال «ترانه مادری» و « دلنوازان» به شیوه نمونه‌گیری غیر احتمالی و هدفمند انتخاب و با روش تحلیل محتوا، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سریال‌های مورد بررسی، الگوی سبک زندگی «ترکیبی» را بازنمایی می‌کنند و در اغلب موارد، معانی و مضامین تولیدشده در این سریال‌ها با سیاست‌های مورد نظر سیاست‌گذاران همخوانی ندارد.  

مصرف فرهنگی و استفاده از سریال‌های عامه‌پسند ماهواره‌ای

عبدالله گیویان و لیدا کریمی

چکیده: استفاده از سریال‌های عامه‌پسند ماهواره‌ای امروزه به جزئی از زندگی روزمره بسیاری از مردم، از جمله جوانان تبدیل شده است. این تحقیق در چارچوب مطالعات فرهنگی و با رویکردی مردم‌نگارانه به دنبال تحلیل مصرف و دریافت مخاطبان جوان شهر مریوان از این گونه سریال‌هاست. روش این پژوهش کیفی است و در این راستا از سه تکنیک مصاحبه عمیق، مشاهده، و مشاهده مشارکتی برای گردآوری اطلاعات استفاده شده است. با 25 نفر از مخاطبان جوان مریوانی، مصاحبه‌های عمقی انجام گرفته است، و همراه با تعدادی از مخاطبان، سریال‌ها تماشا شده است. نتایج صپژوهش نشان می دهد که افراد به صورت فعالانه سریال ها ر گزینش و تماشا مس کنند. سریال های دو کانال فارسیوان و پی ام سی فامیلی بیش از همه مورد مصرف قرار می گیرند.جوانان بر اساس گفتمان‌های در دسترس، مفصل‌بندی هویتی خود، و موقعیت‌های اجتماعی‌شان، رمزگشایی‌های متفاوتی از سریال‌ها دارند. آن‌ها با مصرف این سریال‌ها نوعی سبک زندگی را به وجود می‌آورند که از افراد دیگر متمایز می‌شوند. بسیاری از مصاحبه‌شوندگان بر این باورند که کارکرد اصلی این سریال‌ها، طبیعی‌سازی امور و هنجارشکنی است.

سبک زندگی در سریال‌های ماهواره‌ای «تحلیل نشانه‌شناختی سریال‌های شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای فارسی وان و pmc فمیلی»

علیرضا حسینی پاکدهی و مریم یارقلی

چکیده: این مقاله به تحلیل نشانه‌شناختی سریال‌های دو شبکه تلویزیونی ماهواره‌ای فارسی زبان یعنی فارسی وان و پی ام سی فمیلی با هدف شناخت سبک زندگی نمایش داده شده، می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که سریال‌های شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای چه الگوهایی از سبک زندگی را به مخاطبان ارائه می‌دهند؟ مبانی نظری این پژوهش، رویکردهای مفهومی و نظری سبک زندگی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سبک زندگی نمایش داده شده در سریال‌های این دو شبکه دارای ویژگی‌هایی چون رفتارهای غیر اخلاقی، روابط نامشروع خارج از عرف، بارداری پیش از ازدواج، تمایل به زندگی مرفه و دوری از ساده زیستی و... است.    

لازم به ذکر است دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، فصلنامه علمی ـ ترویجی وسایل ارتباط جمعی رسانه سال بیست و سوم  شماره 3 ویژه پاییز 1391 به صاحب امتیازی معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به مدیرمسؤولی محمدمهدی انصاری با موضوع رسانه و سبک زندگی را به چاپ رساند./992/پ202/ی