نقد کتاب «ولایت سیاسی فقیهان»
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وسایل، کتاب «ولایت سیاسی فقیهان» اثر محمد علی قاسمی که به طرح، تبیین و نقد نظریۀ نفی ولایت سیاسی فقیهان پرداخته است که خدمت مخاطبان گرامی معرفی میگردد.
معرفی کتاب
بیشتر کتابهایی که در زمینۀ ولایت سیاسی فقیهان نگاشته شده، از جنبۀ ایجابی به این مسأله نگریسته و در صدد اثبات ولایت سیاسی برای فقیهان برآمده اند، اگر هم احیاناً سخنان مخالفین این ولایت گسترده را مطرح نموده اند، بیشتر جنبۀ فرعی داشته، اما در این میان کمتر تحقیقی صورت گرفته است که نظریۀ نفی ولایت سیاسی فقیهان، اقسام و انواع این دیدگاه، قائلان به این نگرش و ادلۀ ایشان را به طور مستقل و مبسوط طرح، تبیین و نقد کند: «آنچه تاکنون دربارۀ حکومت و ولایت فقیه در عصر غیبت نگاشته شده، بیشتر به جنبه های اثباتی ولایت فقیه پرداخته و کمتر و یا به صورت ضمنی، دیدگاه منتقدین آن مورد کاوش قرار گرفته است؛ از این رو ضرورت می یابد تا با گزینش روش نقد و نگاه از منظر نفی، به صورت یکجا، دیدگاه نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان برای تشکیل حکومت در عصر غیبت، مورد کاوش و چالش قرار گیرد و مبانی، نمایندگان، دلایل، ریشه ها و پیامدهای آن تبیین و نقد شود».
پژوهش حاضر به روش ترکیبی، ابتدا به توصیف دیدگاه طرفداران نظریۀ نفی مشروعیت الهی ولایت سیاسی فقیهان، مبانی و ریشه های آن می پردازد، سپس در فصول متعددی به نقد کامل دلایل تبیین شده می پردازد، تا پاسخی قابل اطمینان به پرسش های زیر ارائه نماید:
نظریۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان در عصر غیبت چیست؟
این دیدگاه بر چه مبانی و ریشه هایی استوار است؟
چنین اندیشه ای دارای چه پیامدها و آثاری است؟
چالشها و نقدهای وارد بر این اندیشه چیست؟
ساختار اثر
اثر حاضر در یک مقدمه و چهار فصل سامان یافته است.
در فصل نخست به تبیین مبانی و ریشه های نظریۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان از قبیل عصمت، علم و ولایت معصومین علیهم السلام و غیره پرداخته شده است.
این فصل دارای سه گفتار است که عبارتند از: گفتار اول: علم پیامبر (ص)؛ گفتار دوم: عصمت امام؛ گفتار سوم: ولایت معصومین علیهم السلام.
در فصل دوم دلیل های این اندیشه و سخن قائلین به آن، همچون ادلّۀ روایی، مناقشه در ادلۀ ولایت فقیه و پیشفرض ها، تبیین شده است.
این فصل شامل شش گفتار است. گفتار اول: اندیشمندان شیعه و حکومت؛ گفتار دوم: نمایندگان نظریۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان؛ گفتار سوم: ادلۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان بر اساس تفاوت؛ گفتار چهارم: روایات نافی/ ناهی از تشکیل حکومت؛ گفتار پنجم: مناقشه در ادله ولایت فقیه؛ گفتار ششم: بهره گیری از واژگان ویژه برای نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان.
فصل سوم به بیان پیامدها و آثار این اندیشه اختصاص دارد. این فصل هم دو گفتار دارد. گفتار اول: ترسیم حکومت اسلامی انتخابی؛ گفتار دوم: تعطیل مطلق حکومت اسلامی.
در فصل چهارم نیز به نقد و بررسی ادلۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان و ادلۀ یاد شده در فصل دوم پرداخته شده است.
این فصل دارای چهار گفتار است که عبارتند از: گفتار اول: نقد ادلۀ نفی مشروعیت ولایت سیاسی فقیهان بر اساس تفاوت؛ گفتار دوم: نقد ادلۀ روایی نظریۀ نفی مشروعیت سیاسی فقیهان؛ گفتار سوم: نقد مناقشه در ادلۀ ولایت فقیه؛ گفتار چهارم: نقد بهره گیری از واژگان ویژه برای نفی مشروعیت ولایت.
لازم به ذکر است که بخش عمدۀ این کتاب، پایان نامۀ کارشناسی ارشد نویسنده است که با راهنمایی دکتر داود فیرحی و مشاورۀ دکتر کاظم قاضی زاده و داوری دکتر نجف لکزایی، در دانشگاه قم، با درجۀ عالی دفاع شده است.
برخی از ویژگیهای کتاب حاضر
قلم این اثر روان است.
مخاطب این کتاب، بیشتر طلاب و اهل مطالعه و تحقیق هستند نه عموم مردم.
در این اثر، سخنان مخالفان نظریۀ ولایت فقیه به خوبی و به نحوی مفصل طرح و تبیین شده است؛ از این جهت، مطالعۀ این کتاب، مغتنم و سودمند است.
اطلاعات کتاب شناختی
ولایت سیاسی فقیهان، محمد علی قاسمی، قم، انتشارات مرکز فقهی ائمۀ اطهار علیهم السلام، چاپ اول، 1392.
این کتاب در 1000 نسخه و با قیمت 8000 تومان منتشر شده است.
این اثر را از آدرس ذیل میتوان تهیه کرد:
قم، میدان معلم، مرکز فقهی ائمۀ اطهار علیهم السلام، تلفن: 37749494 و 37832303.
تهران، سه راه ضرابخانه، پاسداران، خیابان شهید کاشی ها، پلاک 6، تلفن: 22843965.
/836/د102/ل