موانع اجابت دعا

رهیافتی به شناخت دعا

همان گونه که برای اجابت دعا باید کارهایی را مقدم کرد، اجابت نیازمند ترک اموری است. این امور فراوان اند اما در احادیث ما به برخی از آنچه مانع اجابت دعا می شود اشاره شده است. درنگ هوشمندانه در این امور می تواند ما را به اجابت دعا امیدوار سازد و به ترک امور ناپسند کمک نماید.
در احادیث ، گناه از جمله عواملی که مانع اجابت دعا خواهد شد، خوانده شده است. پیامبر ختمی مرتبت در این باره فرموده است:« زمانی بر امت من می رسد که فرمان روایانشان راه ستم می پویند ، علمایشان طمع کار و بی فروغ اند، عبادت پیشگانشان ریا کارند، بازرگانانشان ربا خوارند و در خرید و فورش ، عیب(کالای خود) را می پوشانند، و زنانشان اهل زیور دنیایند. در این زمان، بدان آنها بر آنان مسلط می شوند، و نیکانشان دعا می کنند اما دعایشان مستجاب نمی شود1».

نیز امیرالمومنان علی (ع) فرموده است:« شگفتا از کسی که دعا می کندن و اجابت آن را کند می شمارد، در حالی که راه اجابت را با گناهان، بسته است2».

در ارشادالقلوب آمده که خداوند می فرماید:« بنده حاجتی از من می خواهد و من فرمان برآورده شدن آن را می دهم. به دنبال آن، گناه می کند و من به فرشته می گویم: بنده ام، با نافرمانی، خود را در معرض خشم من قرار داد و سزاوار محرومیت شد، در حالی که به آنچه نزد من است، جز با طاعت از من نتوان رسید3».

از موانع اجابت دعا، ستم کردن و کمک کردن به ستمکار است. در حدیثی از امام صادق (ع) نقل شده است: « هر کس ستمکاری را در سمتش معذور بدارد (وستم او را توجیه کند) خداوند کسی را بر او مسلط می گرداند که به وی ستم کند. پس چنانچه(برای رفع ستم از خود) دعا کند، خداوند دعایش رامستجاب نمی کند و در برابر ستمی هم که به او می شود، به وی اجری نمی دهد4».

در احادیث می خوانیم که نافرمانی از پدر و مادر و آرزوی آنان باعث ایجاد موانع در اجابت دعا خواهد شد.

امام صادق (ع) می فرماید:« گناهانی که نعمت ها را زوال می آورند، ستم کردن... است؛ و آنهایی که دعا را رد می کنند و فضا را تاریک می گردانند، نافرمانی از پدر و مادر و آزردن آنهاست5».

بریدن از خویشاوندان(قطع رحم)، زنا، شرابخواری، ترک امر به معروف و نهی از منکر، سبک شمردن نماز، سخن چینی، آوازه خوانی، وفا نکردن به عهد خدا و توسل به غیر خدا نیز از موانع اجابت دعاست6.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. اعلام الدین، ص285
2. بحارالانوار، ج78،ص72،ح37
3. ارشادالقلوب،ص145
4. کافی،ج2،ص334،ح18
5. کافی ،ج2،ص447،ح1
6. برای مطالعه بیشتر رک: نهج الدعا،ج1،ص470-483