۳۰ فروردين ۱۳۹۹ - ۱۴:۳۷
کد خبر: ۶۴۸۸۶۳
پ
نظر وارده؛
با جمع آشفته‌ای روبرو هستیم که درگیر اعتیاد، خشونت، دروغ، تزویر و تفرقه‌اند، اما در کنار تمام شکست‌های خانواده معمولی و عامل، تنها فردی که به موفقیت رسیده، بهتاش فریباست.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، سریال پایتخت طی چند فصل با مخاطب ایرانی ارتباط برقرار کرده و توانسته نظر آن‌ها را به خود جلب کند. هر تولید هنری، در کنار نقاط قوت، نقاط ضعفی نیز دارد که با برطرف کردن آن‌ها می‌تواند خود را ارتقا بخشیده و به هنر مطلوب نزدیک‌تر شود؛ بنابراین نقد یک اثر هنری به منزله تخریب نیست، بلکه نقد به مثابه نردبانی است که هنرمند و اثرش را از نقاط ضعف بالا کشیده و به ایده‌آل نزدیک‌تر می‌کند.

در فصل‌های قبلی سریال پایتخت با سریالی ایرانی مواجه بودیم که رگه‌های اصیل فرهنگ ایرانی و مذهبی در آن هویدا بود، اما باید گفت با فوت خشایار الوند و تغییر تیم نویسنده (آرش عباسی و محسن تنابنده)، ریل سریال عوض شده و قطار پایتخت به مسیر دیگری رهنمون شد.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت


بازیگران تنها بازماندگان از فصل قبلی

تنها چیزی که از شخصیت‌های سریال باقی مانده، بازیگران هستند و گرنه شخصیت کاراکتر‌ها تغییرات اساسی یافته و دیگر همان شخصیت‌های سابق نیستند. نباید فکر کرد که مشکل پایتخت ۶، رقص، بوتاکس، ماهواره دختران نقی و ... بوده است.

مساله اصلی این است که سریال پایتخت در فصل ششم، به سریالی تبدیل شد که دیگر در آن خبری از خانواده ایرانی، روح امید و موفقیت نیست. در ذیل به برخی از تغیرات اساسی شخصیت‌ها اشاره می‌شود:

۱- برای نمونه می‌توان به رحمت و برادرانش اشاره کرد. رحمان، رحیم و رحمت سه برادری که روابطشان بر اساس روابط یک خانواده اصیل ایرانی، مبتنی بر حرمت بزرگتر و عطوفت نسبت به یکدیگر بود، تبدیل به خانواده آشفته‌ای شدند که برادران کوچکتر مدام، رحمت را که حق پدری بر گردنشان داشت، کتک می‌زنند.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت


۲- رحمان و رحیم، دوقلو‌های دوست داشتنی و نجیب پایتخت، حال معتاد شده و مدام با برادر بزرگتر خود درگیری دارند.

۳- ارسطو نیز با وجود شخصیت طنز و گا‌ها انحراف‌های کوچک، اما مردی غیور و اهل کار و تلاش بود که در پایتخت ۶ براحتی وارد قاچاق مواد مخدر می‌شود.

۴- فهیمه، زن ساده، مهربان و خانواده دوستی بود که محبوبیتش در ساده دلی او بود، اما در فصل ششم، به کلی تغییر روحیه داده و زنی جنگجو، غرق در تیپ، آرایش و جراحی زیبایی ... را بازنمایی کرده است.

۵- هما، زن عاقل و راستگوی پایتخت که همیشه در مقابل دروغ و فریب ایستادگی می‌کرد، تبدیل به زنی حساس و دروغگو شده است. زنی که دخترانش را بدون هماهنگی با نقی به اردو می‌فرستد و به دروغ به نقی می‌گوید که دختران تحمل خداحافظی از تو برای سفر طولانی مکه را نداشتند و به خانه عمه‌شان رفته‌اند. هما زنی شده است که نسبت به دختری که سابقا نقی خواستگارش بوده، حساسیت دارد و در مورد او بی‌اخلاقانه رفتار می‌کند و سخن می‌گوید.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت


۶- مهم‌ترین شخصیتی که به کلی تغییر یافته، نقی است. هر چند نقی در قسمت‌های قبل، مملو از نق زدن، کند ذهنی یا بی منطقی بود، به طور کلی از مشخصات بارزش پاکی و یکرویی بود. به عنوان مثال اگر از ارسطو عصبانی می‌شد به راحتی داد و فریاد راه می‌انداخت و بدون نقشه و دسیسه با وی برخورد می‌کرد.
 
اما در پایتخت ۶، نقی تغییر رویه داده و تبدیل به فردی مزور شده است. تزویر وی در قسمت ابتدایی سریال مشاهده می‌شود. وقتی که ارسطو را دم در می‌بیند، برخلاف توقع خانواده‌اش و حتی بینندگان با آغوش باز او را به داخل هدایت می‌کند و در ظاهر طوری وانمود می‌کند که در این مدت همیشه قصد داشته به دیدار او در زندان برود، ولی فرصت نکرده است که در اینجا رحمت دروغ نقی را لو می‌دهد.

پیچده شدن همه سادگی‌ها

نویسنده با به کار گرفتن مولفه‌هایی، چون جای مهر روی پیشانی که ادعا می‌کند جای عنکبوت است، نماز خواندن با صدای بلند، بستن دکمه بالایی پیراهن، دیدار با خانواده شهدا (که در لیست کارهایش نوشته) و ... نقی را به صورت فردی مزور بازنمایی کرده است. همچنین چشم‌داشت او به زن مطلقه‌ای که قبلا خواستگارش بوده و حساسیت هما بر این مسأله، مدعای دیگری است بر ناپاکی نقی. فیلم به گونه‌ای داستان را روایت می‌کند که مخاطب متوجه می‌شود علت این تغییرات نقی، ورود به نظام (مجلسی آدم) است که در سراسر فیلم نیز توسط اعضای خانواده و دوستان مورد تمسخر واقع می‌شود.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت

همه صفات اخلاقی منفی را در این فیلم می‌توان دید

بنابراین با جمع آشفته‌ای روبرو هستیم که درگیر اعتیاد، خشونت، دروغ، تزویر و تفرقه هستند. اما در کنار تمام شکست‌های خانواده معمولی و عامل، تنها فردی که به موفقیت رسیده است، بهتاش فریباست. پسری لاابالی که دائم با دختر‌ها رابطه می‌گیرد، کات می‌کند و از آن‌ها اخاذی مالی می‌کند.

مسأله‌ای که پنهانی نیست و فهیمه مادرش نیز مطلع است. پسری که معنای حرمت بزرگتر را نمی‌فهمد و دائما در حال جنجال به پا کردن و توهین به بزرگترهاست. پسر تنبلی که تا نزدیک ظهر می‌خوابد و یک مرتبه به موفقیت‌های فوتبالی می‌رسد. سبک زندگی بهتاش، غربی است: روابط آزاد، فردگرایی، بی حرمتی به خانواده و تیپ و ظاهر غربی.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت


بهتاش تنها پیروز و موفق داستان

تنها کسی که در این خانواده از هم پاشیده، به موفقیت می‌رسد هموست. ارسطو در قسمت‌های پایانی، حرف نهایی فیلم را می‌زند و به بهتاش می‌گوید: ما رو شبیه خودت کن! بنابراین اگر در پایتخت ۵، بهتاش به اشتباهات خود پی می‌برد و با دیدن روحیه سلحشوری نقی و ارسطو سعی می‌کند تا خود را شبیه آن‌ها کند و موقع برگشت از سوریه در هلی‌کوپتر اظهار ندامت می‌کند، اما در پایتخت ۶، به همت نویسندگان جدید سریال، ورق برمی‌گردد.

مساله دیگری که در سریال پایتخت، آزاردهنده است، ریختن قبح رابطه زن شوهردار با مرد نامحرم است. در طول فصل کامل (فصل ۵)، مخاطب شاهد علاقه رحمت به فهمیه بوده است و در قسمت‌های ابتدایی فصل ۶، اقدامات مربوط به تهیه منزل و عروسی نیز صورت گرفته است. طبق گفته فیلم، این ارتباط و آشنایی چند سال به طول انجامیده است که ناگهان، متوجه می‌شوند که بهبود، همسر سابق فهیمه، زنده است و چند سالی اسیر بوده و در نهایت به خانواده خود برمی‌گردد.
 
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت
 

روابط خارج از عرف

فیلم به اینگونه، هم قبح روابط خارج از چارچوب را شکسته است و هم با توجیهی ساده، خود را از معرض نقد‌های رسانه‌ای دور نگاه می‌دارد. اما درواقع باید گفت مخاطب رابطه عاطفی رحمت و فهمیه را پذیرفته و اتفاقا با ازدواج آن‌ها همذات پنداری کرده است.

مدت‌ها با خنده آن‌ها خندیده و با اشک آن‌ها غمگین شده است و حال وقتی می‌فهمد که این رابطه از اساس نامشروع بوده است، نمی‌تواند صرف این جمله، همذات پنداری خود را از بین ببرد و این چنین، فیلم رابطه‌ای عاشقانه از زن متاهل با مردی دیگر را برای مخاطب عادی‌سازی می‌کند.
 
نگاه معناشناختی به سریال پایتخت


پایتخت، سیاه شده و دیگر مثل فصول قبل، اگر مشکلی پیش آید با همدلی یکدیگر حل نمی‌شود، بلکه افراد سعی می‌کنند تا مشکلات را روی هم تلنبار کنند، چنانچه رحمت از خیر دو برادر گذشته و رابطه‌شان را به کلی محدود کرده‌اند. امیدواریم اگر تیم سریال پایتخت قصد دارند، فصول بعدی سریال را نیز بسازند، به پایتخت اصیل علی‌آباد برگردند و شخصیت‌های سابق را دوباره به خانه ایرانیان برگردانند. /882/ 702 /

نویسنده: حفیظه مهدیان، دکترای ارتباطات
انتشار یافته: ۲۱
در انتظار بررسی: ۰
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
23:15 - 1399/01/30
فصل ششم پایتخت یک فاجعه فرهنگی با تمام معنا بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
23:18 - 1399/01/30
بد بودن این فصل سریال پایتخت یک طرف ولی فاجعه آنجاست که مدیر شجاعی در صدا و سیما وجود نداشته که با وجود این همه خطا و زشتی مانع پخش این فصل پایتخت بشه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
09:44 - 1399/01/31
پایتخت، یک پروژه معمولی در صداوسیما نیست و این حجم از اشکالات مفتضحانه در سریال امکان وقوع ندارد مگر با وادادگی و یا چشم‌پوشی تعمدی از سوی مدیران بلندپایه صداوسیما.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
09:45 - 1399/01/31
انتقادات به فصل ششم سریال پایتخت به هیچ وجه محدود به آن سکانس جنجالی قسمت آخر نیست و این انتقادات طیف بسیار گسترده‌ای دارد. از انتقاد به ریخت و پاش‌های بی‌حساب و غیرشفافی که برای پروژه پایتخت انجام شده تا انتقاد به سیاست‌زدگی عیان در متن فیلمنامه، بازنمایی نامناسب دین و خانواده و حتی عدم توجه به اصول اولیه داستان‌پردازی دراماتیک
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
09:57 - 1399/01/31
عبور از اخلاق حرفه ای در این فصل از سریال در ادبیات سیروس مقدم نیز ظهور و بروز کامل داشت. مقدم در نشست تحلیل فیلم رو در روی منتقد و در مقابل دوربین می گوید شما منتقدان مربوط به گروه های اقلیت هستید و پایتخت مورد مقبولیت اکثریت است. یکی از اصول فاشیسم عبارت است از «تبعیت زندگی همه گروه ها از مرکز قدرت.» اگر نگاه سازندگان سریال مبتنی بر تمامیت خواهی در مرکز جمهوری اسلامی تنظیم شده که ظاهرا طبق ادبیات تامل برانگیز مقدم این گونه نیز هست؛ دیگر مخاطب منتقدان نمی تواند عوامل سریال پایتخت باشد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
10:01 - 1399/01/31
مسئله این است که در تاثیر پدیده‌‌ای از طریق رسانه به نمایش درمی‌آید، سبک خاصی از نمایش استثنا نشده است. سازندگان و موافقین پایتخت6 نمی‌توانند مدعی باشند که بی‌احترامی‌های شخصیت بهتاش نسبت به پدر و مادر و بزرگترهایش، این بی احترامی را در ذهن مخاطب کودک و نوجوان موجه جلوه نخواهد داد. یا وقتی شخصیت هما بدون اطلاع پدر، دوقلوها را به اردو می‌فرستد و صریحا دروغ می‌گوید که آنها تحمل خداحافظی پدر را ندارند، چه‌طور انتظار داریم نوجوان از این طریق دروغگویی و فریب پدر برای رسیدن به خواسته‌هایش استفاده نکند یا از مادرش توقع نداشته باشد مانند هما برای او دروغ بگوید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
10:01 - 1399/01/31
در سالهای اخیر و با پیچیده‌تر شدن وسائل ارتباطی نظریه‌های ارتباطات هم با پژوهش‌های جدید به روز شده‌اند. در بررسی ماهیت اثرات رسانه، مفهومی به اسم «اثر مضاعف» به نظریه‌ها اضافه شده است. «اثر مضاعف» می‌‌گوید یک پدیده صرف اینکه در معرض ارتباط واقع بشود می‌تواند ویژگی‌های متفاوتی پیدا کند.

مثلا تصور کنید آگاهی‌دهی درباره مصرف مواد مخدر در یک برنامه تلویزیونی می‌تواند این اثر مضاعف را داشته باشد که نوجوانان به مسائل مربوط به موادمخدر و چه بسا مصرف آن علاقه‌مند بشوند. یا اتفاقی که در تلویزیون ما هم سابقه داشته است. پخش یک سریال پرطرفدار و نمایش دزدی از یک بانک حتی با اینکه این ارتکاب از طرف شخصیت‌های منفی صورت گرفت، باعث شد در برخی شهرها به همان طریق دزدی موفقی از بانک صورت بگیرد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
10:05 - 1399/01/31
مجال نقد و تحلیل این سریال نیست، بماند در زمان خود، حتما همکاران رسانه ای، فنی و دقیق به حسابشان می‌رسند. اما اگر از برخی شوخی‌های سخیف شبه طنز و اشکالات و طراحی‌های صحنه غیر لازم و یا برخی تله گذاری‌ها که برای استیصال و فریب ناظران پخش و بازبینی‌ها که گاهی در متن‌های ضعیف و بزن دررویی و برای سرپوش گذاشتن و فرصت شانتاژ رسانه‌ای جاساز می‌کنند و یا حتی کلکسیونی از کنایات نیش دار و پایان باز متن پایتخت 6 در مورد اصول و فروع و آیین‌های دینی و مذهبی و یا ارزش‌های اجتماعی و فرهنگ ملی؛ از نماز و وضو و حج و رمی جمرات تا قبر و کفن و قیامت و اسامی خداوند و ... بتوان گذشت؛ در صحنه جستجوی مدارک بهتاش و پس گرفتن آنها از مادرش فهیمه، به قول خودش آتا آشغالاش در خرت و پرت‌های کشوهای کُمُدی در انباری یا جایی شبیه به آن؛ دیگر اما دُمش بیرون می‌زند.

پخش و پلا کردن و بیرون ریختن تفسیر نمونه (تفسیر مشهور قرآن) و بی حرمتی به آن در این صحنه از قسمت 14پایتخت 6، یا خطایی بیش نبوده و یا بیرون ریختن بغض و کینه فرد یا افرادی از عوامل آن نسبت به دین و شریعت و یا انتخاب و ترجیح و اعتراضی اعتقادی و سیاسی فردی و یا هرچه؛ اصلا هنر محض طراحی صحنه؛ از سوی طراح صحنه، منشی صحنه، تدارکات و یا همه کاره این روزهای پایتخت؛ فرقی نمی‌کند، هر که باشد و هر چه باشد، دیگر از این نمی‌توان به سادگی گذشت و چشم‌ها را بر آن بست.

تفسیرهای معمول قرآن مجید در واقع در برگیرنده همان متن قرآن است به همراه یک یا چند ترجمه فارسی و شرحی مفصل بر هر آیه و احیانا حدیث و آیه‌ای دیگر و متناظر بر آن، که در ذیل آن آیه می‌آید. شاید درست یک قدم مانده به خود خود کتاب قرآن!

مگر نه این که اساسا نوع کتاب، وجودی محترم و مقدس است، چه رسد به کتاب قرآن و یا تفسیر آن. چینش دقیق چند جلد از کتاب تفسیر شریف نمونه در دو کشوی کمد به طوری که نام کتاب کاملا مشخص و در راستای نگاه مخاطب و دوربین باشد و یا در حین بازی و جستجوی عصبی و پرخاشگری کاراکتر جوان و سرکش و طاغی دیده شود و در عین حالی که از چشم مسلح و زیر دست فتوشاپکار ماهر و لکه گیر تلویزیون در می‌رود اما، به چشم و دل غیر مسلح من مخاطب مجبور و افسرده از قرنطینه کرونا، اما علاقه مند و تیزبین؛ با تعجب از چرایی چینش هدف دار این کتاب شریف در آن صحنه، نمی‌نشیند و تَکَدُر می‌آورد.

با این سیاق، کاش در همین شهر شلوغی کرونا، بی منت، قسمت آخر پایتخت را هم بر ما ببخشید و مطمئن باشید مردم در این هیاهو و گرفتاری‌ها یادشان می‌رود و فراموششان می‌شود؛ کاش بیش از این نقی معمولی و همای فهیم الوند را به قهقرا نبرید و با پایانی باز، دیگر تمامش کنید.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
10:06 - 1399/01/31
تمسخر دین، عفو رهبری، حج، ازدواج، ارتباطات خانوادگی به شکلی زننده و تخریب روابط بین خانواده ها و موفق نشان دادن یک پسر بی تربیت و لا ابالی مثل بهتاش و نمایش بیش از اندازه رقص و پول درآوردن زیاد یک مواد فروش براحتی و زیر سوال بردن احترام به والدین و خانواده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:54 - 1399/01/31
مگر قرار است هر چه در فضای ولنگار مجازی وجود دارد در سیمای جمهوری اسلامی هم پخش شود؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:55 - 1399/01/31
ان شاء الله این سریال آغازی باشد بر پایان نفوذی ها در رسانه ملی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:55 - 1399/01/31
باید به جوانان مومن انقلابی میدان داد. کافیه دیگه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:56 - 1399/01/31
بسیاری از عوامل این سریال و دیگر سریال ها و دیگر اهالی صدا و سیما دو تابعیتی اند. بارها در صدا و سیما هم که همیشه مهمان برنامه های مختلف هستند خودشان می گویند خانواده من خارج زندگی می کنند من خارج زندگی می کنم و ... . حتی دوقلوهای پایتخت خارجی هستند و ظاهرا فقط برای بازی پایتخت به ایران می آیند و فارسی رو هم درست و حسابی بلد نیستند. از اینا انتظار نداشته باشید. اینها کسانی هستند که می گفتند اگر رئیسی بیاید اعدام می کند و دلار 5 هزار تومان می شود. از روحانی دفاع می کردند و تبلیغ می کردند. آمد . گرانی شد. بنزین رو یک شبه گران کرد. عده ای مردم یا اراذل هم در هنگام آتش زدن بانک و مغازه و پمپ بنزین کشته شدند. بعد همین اراذل سلبریتی میلیاردر که دشمن اقشار محروم هستند شیطان صفتانه مدعی خون خواهی معترضان شدند و نگفتند رئیس جمهوری که این آشوب رو به وجود آورده از خودمان است و وضعیت امروز نتیجه انتخاب خود ماست.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
11:57 - 1399/01/31
فضای ناهنجار سینما داره به سیما هم منتقل میشه. کسانی که قادر به اصلاح این روند نیستن خودشون کنار بکشن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:01 - 1399/01/31
نباید اجازه داد ناهنجاری ها در سریال به یک روی تبدیل بشه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:02 - 1399/01/31
آقای نویسنده پایتخت یک «شخصیت منفی» به نام بهتاش در فیلم درست کرده و هرآنچه در مغز بیمارش بوده وارد صفحه تلوزیون و خانه های مردم کرده. آخرش هم بجای اینکه بهتاش را یک شخصیت منفی ومنتفور نشان دهد، یک جوان کاملا رو به پیشرفت و موفق نشان میدهد تا در ضمیر ناخودآگاه جوانان کشور القا کند که راه پیشرفت کردن همین است. واقعا متاسفم برای کارگردان و صدا و سیما.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:02 - 1399/01/31
حقیقا ادبیات گفتاری این سریال یک فاجعه تاریخی بود که باید به سرعت جلوی آن گرفته شود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:03 - 1399/01/31
جناب عسگری لطفا این لکه ننگ اخلاقی اجتماعی اعتقادی را پاک کنید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
12:03 - 1399/01/31
نویسنده این سریال ساکن ایران نیست، همین مشخصه این سریال رو بر اساس فرهنگ کدام کشور ساخته!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
01:01 - 1399/02/04
خدا لعنت کنه باعث و بانی سینمای هرزه‌ای که در کشور به راه افتاده
خدا نیامرزد اون کسی رو که چنین هرزه پردازی را رواج داد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
14:28 - 1399/02/04
واقعا چرا فیلم‌ها و سریال‌هایی که اکران میشه رو انقدر دیر نقد میکنید؟
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص،قومیت‌ها باشد و یا با قوانین کشور و آموزه های دینی مغایرت داشته باشدمنتشر نخواهد شد.
آخرین اخبار
پربازدید
پربحث
پرطرفدارترین