مسجد؛ سنگری که نباید خالی از جوانان بماند

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا عرفان‌نژاد، مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در چهارمحال و بختیاری در پاسخ به این پرسش که مسجد چه کارکردهایی در جذب و تربیت نسل جوان دارد، اظهار کرد: مسجد کانون اصلی تحولات جامعه اسلامی به‌شمار می‌رود و از آنجا که اسلام همواره بر همکاری و همدلی اجتماعی تأکید دارد، مسجد می‌تواند در تحقق این هدف نقش محوری را ایفا کند.

حجت‌الاسلام عرفان‌نژاد با ذکر اینکه سیر تحولات و تمدن‌سازی پیامبر اسلام (ص) نیز از کانون مسجد سرچشمه گرفت، ادامه داد: حضرت جامعه اسلامی را با محوریت مسجدالنبی طراحی کردند و شکل دادند و این مسجد نه صرفاً یک عبادت‌گاه بلکه در حقیقت مرکز علم و علم‌آموزی، طراحی استراتژی جهاد و دفاع، مرکز خیریه و گره‌گشایی مسائل و مشکلات مردم و در یک کلام، مسجد پایگاه مرکزی اذهان و قلوب مردم و صحابه پیامبر (ص) بود.

وی اساس حکومت اسلامی را حکومت بر دل‌ها دانست و توضیح داد: مسجد باید بتواند دل‌ها را متوجه خود کند به‌ویژه اینکه نسل نوجوان و جوان بیشتر درگیر احساسات و عواطف‌اند و از این طریق می‌توان آنان را به سمت مسجد و فعالیت‌های مسجدی سوق داد. ارکان مسجد به ویژه امام جماعت باید بتوانند دل‌ها را متوجه این مکان مقدس کنند تا خالی از جمعیت نماند بلکه به محل آمد و شد دائمی مردم تبدیل شود.

این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه مردم در ایام جنگ تمام‌عیار دشمن متخاصم آمریکایی صهیونی علیه کشورمان از پایگاه مسجد در برابر دشمن ایستادند، افزود: دشمن ۴۷ سال است که تمام تلاش خود را برای دور کردن مردم خاصه نسل نوجوان و جوان از مسائل دینی انجام داده تا دین و مقدسات دینی را در ذهن نسل امروز کمرنگ کنند. 

عرفان‌نژاد با تأکید بر اینکه مردم ایران همواره نسبت به دین و سرزمین خود متعصبانه و غیورانه محکم ایستاده است، گفت: با وجود تلاش‌های دشمن برای تضعیف این مولفه قدرت ایران اسلامی، اما به فضل الهی راه به جای نخواهد برد.

امام جماعت؛ محور کار تربیتی و فرهنگی مسجد

مدرس حوزه علمیه چهارمحال و بختیاری با تأکید بر نقش راهبردی مسجد در شرایط فعلی، گفت: روحانی مسجد باید این موقعیت حساس را درک کند و صرفاً به برپایی نماز اکتفا نکند بلکه وقت بگذارد و کار کند. کار تربیتی و فرهنگی طبیعتاً سختی‌ها و اقتضائات خود را دارد که امام محله می‌تواند با مشورت و همفکری بهترین و تاثیرگذارترین برنامه‌ها را با محوریت مسجد برای نوجوانان و جوانان طراحی و اجرا کند. 

عرفان‌نژاد با یادآوری اینکه تربیت انسان دشوارترین کار و نیازمند برنامه‌ریزی قوی و ذوق و ابتکار است، تأکید کرد: در شهرکرد مساجدی را داریم که با خلاقیت و نوآوری روحانی مسجد، زمینه جذب نوجوانان و جوانان و خانواده‌های آنان به خوبی فراهم شده و مکرراً محل آمد و شد اهالی محله و پایگاه حل مشکلات مردم است. پیداست که اگر اراده و همت انجام کار وجود داشته باشد، زمینه کار فراوان است و می‌توان با به خرج دادن خلاقیت اذهان و قلوب نسل جدید را جذب مسجد کرد. 

وی با بیان اینکه مساجد نباید خالی از جمعیت جوان بماند، افزود: گاه رفتارهای نسنجیده هر یک از ارکان و افراد منتسب به مسجد باعث رنجش یک نوجوان یا جوان و دور شدنش از مسجد می‌شود. ما نوجوانان و جوانان بسیار خوب و مستعدی داریم که باید با فضای معنوی و اجتماعی مسجد حشر و نشر داشته باشند و به رشد و بالندگی برسند.

عرفان‌نژاد نقش خانواده‌ها در انس و الفت نوجوانان و جوانان با مسجد را یادآور شد و توضیح داد: طبیعتاً هر چقدر که خانواده دیندارتر و مقیدتر باشد، فرزندان نیز همین مسیر را پیش می‌گیرند و تحت تربیت دینی رشد می‌یابند. وقتی پدر و مادر اهل مسجد باشند، فرزندان هم در این فضا رشد می‌کنند و الفت می‌گیرند. 

وی با تأکید بر اینکه متأسفانه بخشی از خانواده‌ها اهمیت بایسته و شایسته به حضور در مسجد نمی‌دهند، افزود: گاه حسرت می‌خورم که مسجد به عنوان خانه خدا و محلی که نام و یاد خدا و معنویت در آن جاری و ساری‌است، خلوت می‌شود. مسجد محل خلوت با خداست و به فرموده امام زین العابدین علیه السلام در مناجات سیزدهم، بزرگ‌ترین نعمت‌ها بر ما جاری شدن ذکر خدا بر زبان ماست و اجازه‌اش به ماست که او را بخوانیم و تنزیه و تسبیح کنیم.

مسجد جایگاه اعتماد، محبت و رفاقت است

عرفان‌نژاد با یادآوری اینکه خدا به ما اجازه ملاقات با خودش را عطا فرموده و مسجد بهترین مکان ملاقات و گفتگو با ذات اقدس الهی است، گفت: چرا ما باید خودمان را از این موهبت عظیم که خدا به هیچ موجود دیگری جز انسان نداده است، محروم کنیم. مسجد جایگاه اعتماد، محبت و رفاقت است که یک فضای سالم معنوی و اجتماعی را برای حضور ما و فرزندانمان فراهم می‌کند.

وی بیان کرد: امیرالمومنین (ع) فرمودند: «لا صَلاةَ لِجارِ الْمَسْجِدِ اِلاّ فِى الْمَسْجِدِ» یعنی براى همسايه مسجد نماز کامل نيست مگر در مسجد. روحانیت و فعالان و ارکان مسجد باید زمینه حضور اهالی محله در مسجد را فراهم کنند و اگر برنامه‌های خوب برای مردم تدارک دیده شود که زمینه تقویت همدلی افراد را فراهم کند، قطعاً مساجد رونق بهتری خواهند داشت. 

امام جماعت مسجد حضرت زینب (س) یادآور شد: متأسفانه گاه مشاهده می‌شود که ارکان مسجد برخورد صحیح و با مودت و رحمت را با کودکان و نوجوانان در مسجد ندارد که آسیب‌زاست. شیوه پیامبر (ص) این بود که کودکان و نوجوانان و جوانان را در مسجد گرد خود جمع می‌کردند و با عطوفت و مهربانی با آنان برخورد می‌کردند و پرسش‌های آنها را پاسخ می‌گفتند. 

وی با اشاره به رویکردش در مسجد حضرت زینب مبنی بر تمرکز بر نوجوانان، گفت: بسیاری از امور مسجد به نوجوانان واسپاری شده است یعنی کلیددار مسجد، همچنین امور نظافت، پذیرایی، تلاوت قرآن، اذان و مکبری، هیئت مسجد و طراحی و برگزاری برنامه‌های مختلف در مسجد همه و همه با مسئولیت نوجوانان به پیش می‌رود.

عرفان‌نژاد بیان کرد: معتقدم نسل امروز اتفاقاً منطقی، فهیم، آگاه، قدرشناس و پای کار هستند که اگر ما بزرگ‌ترها با محبت و منطق و صمیمانه با آنها رفتار کنیم، حقیقتاً همراه هستند و همین نسل، امیدهای آینده این مرز و بوم خواهند بود. 

امام جماعت مسجد حضرت زینب (س) شهرکرد در پایان گفت: رهاشدگی نسل نوجوان و جوان در میان انبوه آسیب‌های کف جامعه یک غفلت بزرگ به‌شمار می‌رود و مهم‌ترین مجاهدت و رسالت ما در خانه، مدرسه، دانشگاه، مسجد و … تربیت نیروی انسانی مؤمن، متعهد و معتقد برای آینده کشورمان است.