دوران قبل از بعثت، بعد از بعثت و پس از هجرت پیامبر اکرم

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نخستین جلد درسنامه آشنایی با تاریخ اسلام به قلم سیدعلی میرشریفی و تدوین معاونت آموزش و پژوهش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت توسط مؤسسه فرهنگی هنری مشعر منتشر شد.

در این اثر که از دیباچه، درآمد، پیش‌گفتار، مقدمه، سه بخش و هشت درس تشکیل شده است، در بخش درآمد به قلم نویسنده کتاب آمده است: «کتاب پیام آور رحمت به پیشنهاد حجت‌الاسلام احمد احمدی، سرپرست سازمان سمت با پیگیری مستمر و خردمندانه حجت‌الاسلام سیدطه مرقانی، قائم مقام سازمان سمت برای تدریس در دانشگاه‌های کشور سامان یافت که اخیراً از سوی معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری برای آموزش در بین روحانیون اعزام به حج و عمره تنظیم شده است».

پیام‌آور رحمت که دوران قبل از بعثت، دوران بعد از بعثت و دوران پس از هجرت پیامبر اکرم‌‌(ص) را در سه بخش مجزا مورد بازکاوی قرار داده است، در مقدمه خود به بررسی اوضاع جغرافیایی و اقتصادی، وضعیت سیاسی و اجتماعی و دین و فرهنگ جزیرةالعرب پیش از بعثت پیامبر رحمت می‌پردازد.

در درس اول دوران قبل از بعثت پیامبر اکرم‌‌(ص) بررسی می‌شود به طوری که از ولادت رسول خدا، دوران شیرخوارگی، کودکی، جوانی، شغل و معیشت، آیین حضرت قبل از بعثت، ولادت امیرالمؤمنین علی‌‌(ع) و پروریش ایشان در کنار پیامبر مطلع می‌شویم.

از بعثت پیامبر‌‌(ص)، تاریخ و چگونگی آن، نخستین مسلمانان، دعوت خصوصی، حدیث دار یا انذار، دعوت عمومی پیامبر و واکنش‌ها و بهانه‌جویی‌های سران شرک در درس دوم و از شکنجه و آزار سران شرکت که موجبات هجرت مسلمانان را فراهم کرد در درس سوم سخن رفته که در ادامه به اقدامات قریش برای بازگرداندن مهاجران از حبشه، تنظیم و امضای عهدنامه بیدادگری، حماسه بزرگ شعب ابوطالب و رحلت حضرت ابوطالب و حضرت خدیجه‌‌(س) می‌پردازد.

عزیمت پیامبر اکرم‌‌(ص) به سوی طائف و دو رخداد مهم اسرا و معراج که در یک شب به وقوع پیوست، دعوت قبایل از جمله قبیل قدرتمند بنی عامر به اسلام، اولین و دومین بیعت عقبه، اسلام آوردن یثربیان و دلایل آن، هجرت مسلمانان از مکه به یثرب، توطئه قتل پیامبر و جریان غار ثور در درس چهارم مطرح شده است.

درس پنجم با دقت بیشتری به دوران پس از هجرت می‌پردازد. از جمله مباحثی که در این درس بررسی خواهد شد می‌توان به ورود پیامبر‌‌(ص) به یثرب، هجرت امیرالمؤمنین‌‌(ع) به یثرب، پی‌ریزی بزرگ‌ترین تمدن بشر در یثرب، ساختن مسجد به عنوان مرکزی برای کارهای عبادی، سیاسی، نظامی و رسیدگی به امور مسلمانان، ماجرای «سد ابواب»، پیمان برادری میان مهاجرین و انصار، یهودیان و تشکیلات آنان در یثرب و پیمان‌نامه عمومی مدینه اشاره کرد.

جنگ بدر، تاریخ و علت وقوع، موقعیت جغرافیایی آن، شکست مشرکان، حضور فرشتگان در بدر، نقش علی‌‌(ع) در پیروزی بدر، دیدگاه قرآن در خصوص جنگ بدر، پیامدهای آن، ازدواج علی‌‌(ع) و فاطمه‌‌(س)، جنگ بنی‌قینقاع، علت وقوع و نتیجه آن، جنگ سویق و در نهایت ضبط مال التجاره کاروان تجاری قریش به دست زیدبن حارثه از جمله مطالب درس ششم است.

در درس هفتم به جنگ احد، تاریخ و علت وقوع آن، موقعیت جغرافیایی رخداد آن، مشورت نظامی پیامبر با اصحاب، شایعه قتل رسول خدا‌‌(ص) به وسیله عبدالله بن قمیئه لیثی، شهادت حمزه، نقش حیاتی امیرالمؤمنین‌‌(ع) در جنگ احد، مثله شدن شهدا به دست مشرکان، بازگشت سپاه اسلام به مدینه، نگاه قرآن به جنگ احمد و ارزیابی این جنگ اشاره شده است.

درس پایانی این جلد نیز به جنگ حمراءالاسد به عنوان دنباله و ادامه جنگ احد، سریه ابو سلمه، حوادث رجیع و بئر معونه، جنگ بنی نضیر، ماجرای تحریم خمر و نزول آیه چهل و سه سوره نساء، غزوات بدرالموعد، ذات الرقاع و دومةالجندل می‌پردازد.

گفتنی است، نخستین جلد درسنامه آشنایی با تاریخ اسلام در قطع رقعی، 252 صفحه، شمارگان 5000 نسخه و به قیمت دو هزار و دویست تومان توسط مؤسسه فرهنگی هنری مشعر منتشر شده است. /920/ن601/ع