نشست نقد و بررسی کتاب اخلاق پژوهش در قم برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق پژوهش؛ مبانی و مسائل» اثر محسن جوادی و جمعی از مؤلفان، چهارشنبه شب 12 بهمن‌ماه به همت انجمن علمی قلم حوزه با همکاری دانشگاه قم و معاونت پژوهش حوزه علمیه قم در سالن همایش‌های انجمن‌های علمی حوزه برگزار شد.
 
محسن جوادی از نویسندگان و پژوهشگران حوزوی در ابتدای این مراسم، اخلاق را در رویکرد جدید به عنوان یک راهنما برای انجام فعالیت صحیح و پژوهش را به عنوان تحقیق، بررسی و پیدا کردن مجهولات مدنظر قرار داد و اظهار داشت: اخلاق در حوزه پژوهش راهنمای عمل انسان‌ها است.
 
وی افزود: مهم‌ترین مشکل اخلاق‌های کاربردی آن است که تا وقتی مشکلی در زندگی به وجود نیامده است، مسائل اخلاقی طرح نمی‌شود، اما وقتی یک موضوعی مانند محیط زیست با مشکل مواجه شد، اخلاق محیط زیست شکل می‌گیرد که سعی پژوهشگران در تدوین کتاب «اخلاق پژوهش» برای دچار نشدن با این مشکل در حوزه اخلاق پژوهش است.
 
این پژوهشگر حوزوی با بیان این‌که اخلاق می‌تواند زمینه‌های پژوهش خوب را فراهم کند، اظهار داشت: پرداختن به تدوین کتاب اخلاق پژوهش دغدغه جمعی از پژوهشگران در حوزه اخلاق پژوهش بود که البته نخواسته‌اند مشکل را در حوزه اخلاق پژوهش بررسی کرده و عمیق‌تر به این مباحث بپردازند.

وی با اشاره به این‌که اثر ارائه شده، نشر نهایی نیست بلکه یک نشر اولیه است که با هدف بازخوردگیری استادان، برای تکمیل و تقویت کار ارائه شده است، گفت: هدف از تدوین کتاب «اخلاق پژوهش» نظریه‌پردازی در حوزه اخلاق پژوهش نیست، بلکه تلاش شده تا تنها دغدغه‌ها ارائه شود.

حجت‌الاسلام مهدی مهریزی، استاد و پژوهشگر حوزوی نخستین ناقد کتاب «اخلاق پژوهش» بود که در سخنانی صبغه این اثر را در گردآوری مقالاتی دانست که به حوزه اخلاق پژوهش برمی‌گردد و البته با مثبت ارزیابی کردن این صبغه، گفت: مقالات صبغه علمی دارد.

وی با بیان این‌که ابعاد مختلف پژوهش در این اثر به درستی بررسی شده است، توجه به عرصه‌های مختلف پژوهش را نقطه مثبت دیگر اثر عنوان و اظهار کرد:‌ در این مجموعه با توجه به زوایای اخلاقی پژوهش، نمونه‌های خوبی برای محورهای بحث پژوهش ارائه شده که بحث را عینی‌تر کرده است.

همچنین محمد اسفندیاری از دیگر ناقدان کتاب «اخلاق پژوهش» بدون مقدمه به ارائه نقدی از این اثر پرداخت و با طرح این سؤال که تفاوت اخلاق پژوهش با پژوهش علمی چیست، خواستار بررسی اشتراک‌ها و اختلاف‌های این دو و مرز مشترک آن شد.

وی ابراز داشت: رعایت انصاف در داوری، رعایت امانتداری، استقبال از آرای دیگران، اظهارنظر نکردن در جاهایی که نمی‌دانیم و امور خارج از تخصص ما است در بخش‌های مختلف کتاب به عنوان مصداق‌های اخلاق‌های پژوهش برشمرده شده است که باید مشخص شود در کجا می‌توان این تعابیر را به کار برد.

حجت‌الاسلام رضا مختاری، نویسنده و پژوهشگر حوزوی به عنوان دیگر ناقد کتاب «اخلاق پژوهش» با بیان این‌که ابتدا باید دید چه مقدار از اخلاق پژوهش در خود این پژوهش رعایت شده است، کارآمدی یک پژوهش را در بیان مشکلات و آفات در بخش پژوهش و نگارش دانست و توجه به بخش‌هایی که بیشتر دچار مشکل است را ضروری دانست.

یادآور می‌شود: «اخلاق پژوهش؛ مبانی و مسائل» کتابی است شامل 9 مقاله مفصل از 10 نویسنده در حوزه‌های مختلف مرتبط با پژوهش و در 600 صفحه‌ که از سوی انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است که نویسندگان آن با تأکید بر اهمیت اخلاق پژوهش و اشاره به ابعاد مختلف آن، اظهار امیدواری کرده‌اند این کتاب بتواند تمایل دانشوران جوان را به مطالعات اخلاق کاربردی و اخلاق پژوهش برانگیزد.

در آمدی بر اخلاق پژوهش نوشته سید حمید اسلامی اردکانی، درآمدی بر اخلاق پژوهش در فضای مجازی نوشته علیرضا ثقه الاسلامی، اخلاق در پژوهش های پزشکی، نوشته شهرام احمدی نسب، بیانیه ملی درباره عمل اخلاقی در پژوهش انسانی، نوشته زهره‌سادات ناجی و پیمان سلامتی، مستندات نقلی اخلاق پژوهش نوشته غلامحسین اصغر زاده، اخلاق پژوهش و نظریه‌های اخلاقی نوشته زهرا خزاعی، ابعاد اخلاق پژوهشی علمی نوشته امیر دیوانی، دنیای جدید اخلاق پژوهش نوشته حمید بخشنده‌آبکنار، و پیش‌نویس ضوابط بنیادی اخلاق پژوهش نوشته سیدحسن اسلامی عناوین مقالات منتشر شده در این کتاب است.

گفتنی است، گزارش کامل نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق پژوهش؛ مبانی و مسائل» اثر محسن جوادی و جمعی از مؤلفان که از سوی انجمن قلم حوزه علمیه قم برگزار شده است، به زودی از خبرگزاری رسا منعکس می‌شود. /920/پ201/ص