سومین شماره فصلنامه وسایل ارتباط جمعی رسانه به چاپ رسید
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، این شماره از فصلنامه شامل مقالات زیر:
مدل‌های تطابق با تکنولوژی در رسانه‌ها
ارتباطات شبکه ای و رهبری مخاطب در شبکه‌های اجتماعی مجازی
نقش رسانه در پیشگیری از جرم
بررسی شیوه‌های بازنمایی زن در شبکه تلویزیون ماهواره‌ای من و تو 1
نشانه شناختی دین یهود (غیرصهیونیسم) در هنر مدرن (مطالعه موردی نقاشی من و روستا اثر مارک شاگال)
شبکه های اجتماعی؛ رسانه‌های هوشمند در راستای برندینگ آن‌لاین
کاربست اینترنت در فعالیت‌های یاددهی ـ یادگیری
مدل‌های تطابق با تکنولوژی در رسانه‌ها
حسن خجسته با قرزاده
محسن فرامرزی
چکیده: با توجه به رشد روزافزون تکنولوژی در جوامع مختلف و فواید ایجاد شده توسط تکنولوژی در سه حوزه تولید، توزیع و دریافت محتوا، تصمیم عقلایی بر استفاده از این تکنولوژی‌ها است؛ اما در عمل، موانعی وجود دارد که تطابق این تکنولوژی‌ها را با مشکل مواجه می‌سازد؛ هدف این مقاله یافتن محرک‌ها و موانع موجود برای تطابق با تکنولوژی در مؤسسه‌های رسانه‌ای است. این مقاله عرصه تطابق با تکنولوژی را به دو حوزه فردی و مؤسسات رسانه‌ای تقسیم‌بندی می‌کند. در تئوری‌های مرتبط با مؤسسات رسانه‌ای از تئوری‌های فردی هم استفاده شده است. تطابق در سازمان رسانه‌ای مستلزم توجه به پارامترهای پیچیده‌تری نسبت به سطوح فردی است و علاوه بر ویژگی‌های یک سازمان رسانه‌ای، عوامل درونی و بیرونی سازمان می‌توانند نقش‌های مؤثری در تطابق با تکنولوژی ایفا کنند. توجه به این عوامل می‌تواند علاوه بر حضور فعالانه در صنعت رسانه، مؤسسات رسانه‌ای را از آسیب ناشی از ورود تکنولوژی‌ها ایمن کند و تسهیلات خاصی را در حوزه‌های تولید، توزیع و دریافت محتوا ایجاد کند.
ارتباطات شبکه ای و رهبری مخاطب در شبکه‌های اجتماعی مجازی
احسان پوری
چکیده: ترکیبی از رسانه‌های جمعی و ارتباطات میان‌فردی، مؤثرترین راه برای رسیدن افکار جدید به افراد و متقاعد ساختن آنها است. امروزه این بستر توسط شبکه‌های اجتماعی مجازی فراهم شده و کاربران این شبکه‌ها با گسترش ارتباطات خود به تبادل اطلاعات و اشتراک‌گذاری محتوا به صورت جمعی یا فردی می‌پردازند. برخی از اندیشمندان معتقدند این اجتماعات انسانی به نوعی ظهور مفهوم سپهر عمومی هابرماس در فضای مجازی است. این پژوهش با هدف شناخت و توصیف رفتار ارتباطی کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی انجام پذیرفته است. همچنین نگرش کاربران در برابر منتشر‌کنندگان محتوا در این گونه شبکه‌ها و الگوپذیری آنها توصیف شده است. در نگاهی گذرا مشارکت‌های اجتماعی آن‌لاین و نقش رهبری فکری توسط رسانه‌ها در آن توصیف می‌شود. در بخش یافته‌های پژوهش، نتایج تحقیق که به روش مصاحبه عمقی در فضای شبکه اجتماعی فیس‌بوک انجام پذیرفته، ارائه شده است. کاربران شرکت‌کننده در نظرسنجی بر این عقیده هستند که رهبری در فیس بوک در واقع در دست کسانی است که محتوای بیشتری را برای دیگران منتشر می‌کنند و لذا کاربرانی که پیوند‌های ارتباطی بیشتری در شبکه ایجاد کرده‌اند در این زمینه پیشرو هستند. شبکه‌های اجتماعی مجازی، به دلیل خصلت افقی‌بودنشان از عدم‌رهبری رنج می‌‌برند و نیروی هدایت کننده در آنها وجود ندارد. رهبری شبکه‌ای اجتماعی به صورت تمرکزگرایی کلاسیک نیست و ارتباط و تأثیرگذاری بالا به پایین در آن وجود ندارد.
نقش رسانه در پیشگیری از جرم
غلامحسین بیابانی
چکیده: در جهان امروز وقتی صحبت از پیشگیری (هر حوزه‌ای) به میان می‌آید، اولین چیزی که ذهن‌ها را درگیر می‌کند رسانه است. رسانه‌ها منابع عمده آفرینش و پویایی فرهنگ به شمار می‌روند. قدرت و توان این ابزارهای فکری از پایه‌های آنچنان بلند برخوردار است که بدون حضور آن، دسترسی به جامعه‌ای با فرهنگ پویا، دست‌نیافتنی و محال است. رسانه‌ها سپهر اطلاعاتی هر جامعه به شمار می روند و کارکردهای مختلف اعم از آشکار و پنهان در حوزه‌های آموزش، اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی، تفریح و سرگرمی دارند. به غیر از موارد یاد شده رسانه‌ها در تولید جرم و فضای منبعث از آن و هم در پیشگیری از جرم نقش می‌آفرینند به گونه‌ای که نقش و کارکرد آن مورد توجه همگان قرار گرفته است. زیرا دانش عمومی از جرم و جنایت و عدالت تا حد زیادی از رسانه‌ها به دست می‌آید. با رواج دیدگاه رسانه‌سالاری که از قدرت بالای رسانه‌ها در القا و تأثیرگذاری بر روی مخاطبان به عمل می‌آورد و برای مخاطبان در قبال پیام‌های رسانه‌های عمومی نقش انفعالی و تأثیرپذیر قائل هستند. لذا هدف از پیشگیری ممکن است، کاهش جرم یا محدودکردن آن یا جلوگیری از رشد آن باشد. بر این اساس آنچه در این مقاله نگارنده بر آن تأکید دارد به غیر از کارکرد رسانه در حوزه‌های مختلف، به نقش پیشگیرانه رسانه از طریق آموزش شهروندان و حساس‌سازی گروه ویژه و عموم جامعه است.
بررسی شیوه‌های بازنمایی زن در شبکه تلویزیون ماهواره‌ای من و تو 1
امیدعلی مسعودی
شهناز خسروی
چکیده: تمایز میان جهان واقع و تصاویری که به میانجی‌گری رسانه از آن ارائه می‌شود، مفهوم بازنمایی رسانه‌ای را به یکی از محوری‌ترین مفاهیم در مطالعات فرهنگی و رسانه‌ای تبدیل کرده است. این مقاله با هدف دستیابی به شناخت از سیما و جایگاه زنان در شبکه ماهواره‌ای من‌وتو 1 و با تکیه بر رویکرد بر ساخت‌گرایانه بازنمایی استوارت هال،به چگونگی بازنمایی زن در شبکه مذکور می‌پردازد و پیوند آن با برخی مؤلفه‌های سبک زندگی را به نمایش می‌گذارد. برای نیل به این هدف، از میان مجموعه برنامه‌های تولیدی شبکه من‌وتو1، در ماه‌های فروردین و اردیبهشت 1392، یکی از برنامه‌های چهار قسمتی این شبکه، به نام «بفرمایید شام»، با روشی هدفمند، مورد تحلیل نشانه‌شناسی قرار گرفته است. از مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق می‌توان به ارائه کلیشه‌های جنسیتی، تلاش برای سکولاریزاسیون زندگی روزمره از طریق سبک زندگی غربی، القا و طبیعی‌سازی مفاهیمی چون فردگرایی، مدگرایی، مصرف‌گرایی و تقدس‌زدایی از ارزش‌های بومی نام برد که با به کارگیری استراتژی های عمده بازنمایی یعنی طبیعی‌سازی و کلیشه‌سازی صورت گیرد.
نشانه‌شناختی دین یهود (غیرصهیونیسم) در هنر مدرن (مطالعه موردی نقاشی من و روستا اثر مارک شاگال)
حسن بشیر
هدا کاسپور
چکیده: هدف از این پژوهش کشف نمادهای قوم یهود در هنرهای تجسمی و به طور خاص در نقاشی است. مارک شاگال، یکی از هنرمندان یهودی سده بیستم است که سبکی شخصی و خیال‌پردازانه دارد. محتوای آثار او برگرفته از داستان‌های فولکلور و اسطوره‌ها و نمادهای دین یهود است که به طور مکرر در آثار نقاشی این هنرمند نمود پیدا کرده است. نقاشی «من و روستا» اثری است که در آن از نمادها و نشانه‌های قوم یهود به طور آشکار و پنهان استفاده شده است. در این تحقیق معانی نهفته در ورای فرم‌ها و نشانه‌های نمادین اثر با در نظر گرفتن دو رویکرد دلالت صریح و دلالت ضمنی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مارک شاگال این نشانه‌ها را در جهت یادآوری سنت‌ها و نمادهای دین یهود به کار برده است. تصاویر هلال ماه، انگشتر داوود، گاو، شاخه زیتون به نشانه علائم و ظواهر دین یهود به کار رفته، اما نشانه‌هایی همچون صلیب و کلیسا نیز در اثر وجود دارد که نگارندگان با تحلیل محتوا و کشف روابط بین نشانه‌های یهودی و غیریهودی پی بردند که نشانه‌های یهودی در اثر بر دیگر نشانه‌ها سلطه داشته و سایر نشانه‌ها را تحت‌الشعاع قرار داده است.
شبکه های اجتماعی؛ رسانه‌های هوشمند در راستای برندینگ آن‌لاین
محمد سلطانی فر
شهناز هاشمی
چکیده: رسانه‌های نوین اجتماعی به همراه وب‌ها، اپلیکیشین‌ها و داده‌های هوشمند در یک حرکت همراه با شرکت‌های ارائه‌دهنده تکنولوژی‌های نوین، چنان فضای ارتباطات هوشمندی اطراف شرکت‌ها و سازمان‌های امروز به وجود آورده‌اند، که اکنون توئیت‌های این رسانه‌های نوین اطلاع می‌دهند که چه اتفاقی برای سازمان در حال رخ دادن است، لایک‌ها درصد محبوبیت شرکت‌ها را نشان می‌دهند. نتیجه فراگیری این محیط هوشمند چیزی نیست جز گستره‌ای از ارتباطات بی‌شمار و ظرفیت مشارکت بی‌نهایت گسترده از نوع مذاکرات همه با همه و البته در کلیه سطوح ارتباطات درون و برون‌سازمانی در شبکه‌های اجتماعی مجازی. ارزش شبکه‌های اجتماعی نیز کاملا مشخص است: شبکه‌هایی هوشمند با گستره‌ای از ارتباطات بی‌شمار. بخش عمده‌ای از بهره‌گیری سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ از شبکه‌های اجتماعی در راستای برندینگ ـ ایجاد آوازه ـ برای سازمان، شرکت، کالا، خدمات و یا محصولات آنها مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. بر اساس نمودار تحقیقاتی مؤسسه شبکه‌های اجتماعی امروز، 8/71 درصد شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ جهان، در برندینگ خود از شبکه‌های اجتماعی بهره می‌گیرند. چنانچه در متن مقاله نیز خواهد آمد، در واقع برندینگ سازمان‌ها، شرکت‌ها، خدمات، محصولات و کالاهای آنها، به عنوان مهم‌ترین تأثیر و تحولات حاصل از سوی فضای هوشمند ارتباطات نوین متأثر از خانواده وب‌های هوشمند، بر آنها تحمیل می‌شود. در مقاله حاضر علاوه بر مطالب یادشده، مباحثی مانند تحول استراتژی‌های کسب و کارها، از وب1 تا شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر وب 2 و وب هوشمند3؛ استراتژی کسب و کار در محیط هوشمند ناشی از شبکه‌های اجتماعی مشارکتی، برنامه‌ریزی استراژیک برای بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی به مثابه محیطی فعال و هوشمند در راستای برندینگ به تفکیک شبکه‌های اجتماعی مجازی رایج و در نهایت بررسی آسیب‌های احتمالی برندینگ متأثر از محیط شبکه‌های اجتماعی، با رویکردی کاربردی مورد بررسی قرار گیرند.
کاربست اینترنت در فعالیت‌های یاددهی ـ یادگیری
نصرت ریاحی نیا
مرجان کیان
چکیده: هدف پژوهش حاضر، تبیین کاربردهای اینترنت در فعالیت‌های یاددهی ـ یادگیری توسط دانش‌آموزان و دبیران دوره متوسطه است. بدین منظور سطح مهارت‌های اینترنتی و نوع استفاده از روش‌های اطلاع‌رسانی توسط دبیران و دانش‌آموزان بررسی و مورد مقایسه قرار گرفت. روش انجام پژوهش پیمایشی با رویکرد توصیفی است. جامعه آماری کلیه دبیران و دانش‌آموزان دبیرستان‌های دخترانه، شهر کرج است که به شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده 100 نفر از دبیران و 250 نفر دانش‌آموز از شش دبیرستان دخترانه ناحیه سه آموزش و پرورش شهر کرج در سال تحصیلی 92 ـ 1391 برای نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسش‌نامه محقق ساخته 24 سؤالی، شامل 22 سؤال بسته و 2 سؤال باز پاسخ بوده است که قبل از اجرای ابزارهای پژوهش، پایایی و روایی آنها مورد بررسی قرار گرفت و لحاظ شد. از کل پرسش‌نامه‌های دبیران، 80 پرسش‌نامه عودت داده شد اما همه پرسش‌نامه‌های دانش‌آموزان دریافت شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار آماری spss نسخه 18 استفاده و نتایج به صورت جداول و نمودار ارائه شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که دانش‌آموزان و دبیران از نگرشی مثبت نسبت به تأثیر اینترنت بر روند آموزش کلیه دروس برخوردار هستند، اما حدود 60 درصد دبیران دارای مهارت اطلاع‌یابی ضعیفی نسبت به دانش‌آموزان هستند. همچنین میزان استفاده از اینترنت و اولویت برنامه‌های مورد استفاده اینترنت بین دانش‌آموزان و دبیران دارای تفاوت معناداری است.
لازم به ذکر است، سومین شماره فصلنامه علمی ـ ترویجی وسایل ارتباط جمعی رسانه، سال بیست و چهارم، شماره پیاپی 92 ویژه پاییز 1392 به صاحب امتیازی معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرمسؤولی محمد سلطانی‌فر در 134 صفحه و با قیمت 4000 تومان منتشر شده است./992/پ201/ق