انتشار شماره 27 فصلنامه روانشناسی و دین
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، شماره 27 فصلنامه روانشناسی و دین شامل مقالههای زیر است:
«تبیین سازه خودمهارگری بر اساس اندیشه اسلامی»
«شناسایی و تحلیل ارزشها در دانشجویان دکتری»
«بررسی اثربخشی درمان یکپارچه توحیدی بر میزان پرخاشگری زندانیان قم»
«مقایسه مشکلات رفتاری کودکان در خانوادههای تکفرزند و دوفرزند»
«رابطه بین متغیرهای پایبندی به حجاب، تصور از خود و سلامت روان»
«رابطه شیوههای فرزندپروری ادراکشده با طرحوارههای ناسازگار اولیه و جهتگیری مذهبی»
«رابطه بهزیستی معنوی و امیدواری با رضایت از زندگی در سالمندان»
تبیین سازه خودمهارگری بر اساس اندیشه اسلامی
حمید رفیعیهنر ـ مسعود جانبزرگی ـ عباس پسندیده ـ سیدکاظم رسولزاده طباطبایی
چکیده: این پژوهش با هدف توصیف و تحلیل خودمهارگری با دو رویکرد روانشناسی و اسلامی و طراحی سازه خودمهارگری بر اساس اندیشه اسلامی انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و همبستگی میباشد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که خودمهارگری در ادبیات روانشناسی با چندین اصطلاح دیگر ارتباط دارد: خودمهارگری زیرمجموعه دو مفهوم «خودنظمبخشی» و «کنش اجرایی خود» بوده، و با مفاهیم قدرت اراده، خودانضباطدهی، خودداری، و مدیریت خود، مترادف بوده و مفاهیم تأخیر ارضاء، تعالی، و بازداری پاسخ از نشانهها و لوازم آن به شمار میآیند. سازه خودمهارگری اسلامی، دارای دو سطح است: سطح اول، شامل دو مؤلفه «شناخت» و «بازدارندگی» است که از دومفهوم عقل و تقوا استنباط شده است. سطح دوم، دارای هفت مؤلفه خودنظارتگری، هدفشناسی، مؤلفه انگیزشی مهار رفتاری، مهارشناختی، مهار هیجانی، و مهار تداومبخش میباشد. روایی محتوای سازه مذکور توسط کارشناسان دینی تأیید شده است و ضریب همبستگی نظرات آنان در سطح آلفای 001/0 معنادار است.
شناسایی و تحلیل ارزشها در دانشجویان دکتری
منصور بیرامی ـ سینا شفیعی سورک
چکیده: هدف این پژوهش، که با روش پدیدارشناسی انجام گرفت، شناسایی ارزشها در دانشجویان دوره دکتری و مقایسه آن با مقیاسهای رایج و توضیح تفاوتهای احتمالی بود. نمونه پژوهش، شامل 14 نفر از دانشجویان پسر گروههای آموزشی مختلف دانشگاه تبریز بود که طی یک مصاحبه سازمان نیافته ارزشهایشان را بازگفتند. تحلیل دادهها با روش امیت و همگاران (1999) انجام شد. متغیرهای حاصل از مطالعه عبارتند از: ارزشها اخلاقی، ارزشهای دینی ارزشهای خانوادگی، ارزشهای اجتماعی، ارزشهای مادی، ارزشهای ملی، نوعدوستی، پیشرفت شخصی، مفیدبودن، نمایش خود واقعی، احترام نفس و ایمنی، نتایج پژوهش بیانگر وجود متغیرهای مساعد در نظام ارزشی دانشجویان دوره دکتری در جامعه است. همچنین این نتایج نشان میدهد که ارزشهای دانشجویان دکتری متفاوت از ارزشهای مطرح در مقیاسهای رایج میباشد، بنابراین، این مقیاسها کارآمدی لازم برای بررسی ارزشهای گروه مذکور را ندارد. یافتههای حاصل میتواند مورد استفاده نظام آموزش عالی و مؤسسات متقاضی افراد دارای تحصیلات بالا قرار گیرد.
بررسی اثربخشی درمان یکپارچه توحیدی بر میزان پرخاشگری زندانیان قم
سیدمحمدعلی محمدی ـ محمدباقر کجباف ـ محمدرضا عابدی
چکیده: این پژوهش، با هدف بررسی اثربخشی درمان یکپارچه توحیدی بر میزان پرخاشگری زندانیان زندان مرکزی قم انجام شده است. بدین منظور، نمونهها به صورت تصادفی چندمرحلهای انتخاب شدند. از کل جامعه آماری تعداد 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه 15 نفره، شامل یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت هشت جلسه گروه درمانی 90 دقیقهای به شیوه یکپارچه توحیدی به منظور کاهش رفتارهای پرخاشگرانه قرار گرفت. گروه کنترل تحت هیچ برنامهای قرار نگرفت. بلافاصله بعد از پایان جلسات درمانی، پس آزمون و دو ماه پس از پایان جلسات، آزمون پیگیری صورت گرفت. دادهها با استفاده از نرمافزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان یکپارچه توحیدی موجب کاهش معنیدار میزان پرخاشگری آزمودنیها در مراحل پسآزمون و پیگیری میگردد (01/0 p<).
مقایسه مشکلات رفتاری کودکان در خانوادههای تکفرزند و دوفرزند
سیدعباس ساطوریان ـ کارینه طهماسیان ـ محمدرضا احمدی
چکیده: پژوهش حاضر به مقایسه میزان مشکلات رفتاری برونیسازی و درونیسازی شده دانشآموزان مقطع ابتدایی در خانوادههای تکفرزند و دوفرزند شهرستان یزد میپردازد. روش این پژوهش از نوع علّی ـ مقایسهای است. نمونه مورد پژوهش، 308 نفر از دانشآموزان پایه اول تا ششم مدارس ابتدایی شهرستان یزد (163 تکفرزند و 145 دوفرزند)، به همراه والدین آنان هستند که به صورت نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند. ابزار این پژوهش، سیاهه رفتاری کودکان (cbcl) به همراه فرم اطلاعات جمعیتشناختی محقق ساخته است. نتایج آزمون تحلیل واریانس یکراهه، حاکی از معناداری تفاوت میانگین مشکلات رفتاری اعم از مشکلات برونیسازی و درونیسازی، میان تکفرزندیها و دوفرزندیها بود. براساس یافتههای به دستآمده میتوان گفت: کودکان خانوادههای دوفرزند، در مشکلات رفتاری اعم از مشکلات درونیسازی و مشکلات برونیسازی، میانگین کمتر و وضعیت کاملا بهتری نسبت به تکفرزندیها دارند.
رابطه بین متغیرهای پایبندی به حجاب، تصور از خود و سلامت روان
محمد زارعی توپخانه ـ سیدهخدیجه مرادیانی گیزهرود ـ عباسعلی هراتیان
چکیده: این پژوهش، درصدد شناسایی رابطه بین متغیرهای پایبندی به حجاب و تصور از خود و سلامت روان است. جامعه آماری، دانشآموزان دبیرستانهای دخترانه شهرستان رباطکریم است. حجم نمونه مورد پژوهش 385 نفر است که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه 21 سؤالی پایبندی به حجاب پرسشنامه 25 سؤالی تصور از خود و پرسشنامه 28 سؤالی سلامت عمومی است. پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. دادهها بر اساس ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون دو متغیره همزمان تحلیل شد. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان داد که بین سه متغیر پایبندی مذهبی، تصور از خود و سلامت روان رابطه وجود دارد و افزایش پایبندی به حجاب، با بهبود تصور از خود و افزایش سلامت روان همبسته است. همچنین پایبندی به حجاب و تصور از خود میتواند 30/14 درصد از واریانس سلامت روان را تبیین نماید.
رابطه شیوههای فرزندپروری ادراکشده با طرحوارههای ناسازگار اولیه و جهتگیری مذهبی
مریم حاجیکاظم تهرانی ـ معصومع اسمعیلی ـ علی فتحی آشتیانی
چکیده: این پژوهش، به منظور شناسایی رابطه شیوههای فرزندپروری ادراکشده با طرحوارههای ناسازگار اولیه و جهتگیری مذهبی صورت گرفته است. بدین منظور، 300 دانشآموز دختر مقطع دوم و سوم دبیرستان به شیوه نمونهگیری طبقهای خوشهای انتخاب شدند و پرسشنامهها ابعاد رفتاری والدین شیفر، فرم کوتاه طرحوارههای ناسازگار اولیه یانگ و جهتگیری مذهبی آلپورت را تکمیل کردند. دادهها، با استفاده از روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج به دستآمده نشان داد که شیوه فرزندپروری با بعد غالب محبت پیشبینیکننده معناداری برای سطوح پایینتر طرحوارههای ناسازگار اولیه محرومیت هیجانی، انزوای اجتماعی/ بیگانگی، نقص / شرم، وابستگی/ بیکفایتی، خودتحول نیافته/ گرفتار، اطاعت، بازداری هیجانی، معیارهای سرسختانه/ عیبجویی افراطی و خویشتنداری/ خودانضباطی ناکافی و جهتگیری مذهبی بیرونی و سطوح بالاتر جهتگیری مذهبی درونی است. همچنین نتایج نشان داد شیوه فرزندپروری با بعد غالب کنترل نیز پیشبینیکننده معناداری برای سطوح بالاتر طرحوارههای ناسازگار اولیه محرومیت هیجانی، بیاعتمادی/ بدرفتاری، نقص/ شرم، اطاعت و ایثار است.
رابطه بهزیستی معنوی و امیدواری با رضایت از زندگی در سالمندان
ابوالقاسم یعقوبی ـ حسین محققی ـ فریبا منظمیتبار
چکیده: هدف این پژوهش، شناسایی رابطه بهزیستی معنوی و امیدواری با رضایت از زندگی در سالمندان میباشد. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است و 85 نفر (46 مرد و 39 زن) از ساکنان خانه سالمندان همدان و ملایر انتخاب و به پرسشنامههای بهزیستی معنوی، امیدواری، و رضایت از زندگی پاسخ دادند. تحلیل نتایج با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t مستقل، و تحلیل رگرسیون صورت گرفت. نتایج نشان داد که بین بهزیستی معنوی (65/0=r) و امیدواری (45/0=r)، با رضایت از زندگی رابطه معنادار وجود داشت (01/0p<). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بهزیستی معنوی و امیدواری قادرند که 40 درصد از واریانس رضایت از زندگی سالمندان را تبیین کنند. در متغیرهای امیدواری (03/2=r،05/0p<) و رضایت از زندگی میانگین مردان بیشتر از زنان و درسایر خردهمقیاسها بین دوگروه تفاوت معناداری وجود نداشت. نتایج نهایی نشان میدهد که بین بهزیستی معنوی و امیدواری با رضایت از زندگی در سالمندان رابطه معنادار مثبت وجود دارد. این دو متغیر سهم قابل توجهی از واریانس رضایت از زندگی را تبیین میکند.
علاقهمندان جهت تهیه این فصلنامه میتوانند با شماره تلفن 32113474 ـ 025 تماس بگیرند.
لازم به ذکر است، شماره 27 فصلنامه علمی ـ پژوهشی روانشناسی و دین، سال هفتم، ویژه پاییز 1393 به صاحبامتیازی مؤسسه آموزشی امام خمینی قدس سره و مدیرمسؤولی محمدناصر سقای بیریا در 134 صفحه از چاپ خارج شده است./992/ن601/ی