فرهنگنامه تحلیلی وجوه و نظائر در قرآن منتشر میشود
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از ایسکا، حجت الاسلام کوثری در تبیین پروژه فرهنگ نامه تحلیلی وجوه و نظائر در قرآن گفت: وجوه و نظائر یکی از زیرمجموعه های علوم قرآنی است و دو تعریف عمده برای آن بیان شده است.
وی افزود: اول این که اگر کلمه ای با یک هیئت و حرکت همانند لفظ «امّت» در مواضعی از قرآن معانی مختلف داشته باشد به معانی مختلف آن وجوه و به موارد استعمال کلمه امت که در هر آیه نظیر آیه دیگر است نظائر گفته می شود. بر اساس این تعریف وجوه و نظائر منحصر به حوزه اشتراک لفظی می شود نظائر، ناظر به خود لفظ مشترک، وجوه، ناظر به معانی متعدد آن خواهد بود. این تعریف از ابن جوزی است و دوم این که وجوه به الفاظ مشترکی گفته می شود که در چند معنا استعمال شده همانند لفظ امت و نظائر، الفاظ متواطی است.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه در ادامه به پیشینه این تحقیق اشاره کرد و بیان داشت: پیشینه وجوه و نظائر به اولین تألیف چاپ شده از مقاتل ابن سلیمان متوفای 150 هجری باز می گردد و بعد به کتاب الوجه و النظائر هارون ابن موسی متوفای 170 و نزهه الاعین النواظر تألیف ابن جوزی متوفای 597 و کتاب وجوه قرآن از تفلیسی متوفای 600 هجری قمری که در بخش کتابشناسی به تفصیل بیان شده است.
وی در رابطه با هدف این پروژه نیز اظهار داشت: هدف این پروژه، تحلیل وجوه و نظائر در قرآن همراه با دلائل لغوی، تفسیری و روایی و سیاق آیات است.
حجت الاسلام کوثری افزود: ضرورت تحقیق از این جهت است که اولا؛ پیشینیان در کتاب های وجوه و نظائر فقط به ذکر معنا پرداخته اند بدون آن که دلیل و مستندی را ذکر نمایند بویژه آن که در تعیین همان معنا احتمالات دیگری از مفسران ذکر شده است.
وی ادامه داد: دلیل دیگر این است که در بسیاری از موارد مبانی شیعه لحاظ نشده است مثل آن چه که در معنای اب در رابطه با پدر ابراهیم(علیه السلام) آمده است.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه در ادامه به سومین دلیل برای ضرورت انجام تحقیق اشاره کرد و افزود: دلیل سوم این است که از روایات اهل بیت علیهم السلام استفاده نشده است.
وی در ادامه به ویژگی های این تحقیق اشاره کرد و اظهار داشت: تحقیق مورد نظر بر این اساس است که اولاً سعی شده معانی ذکر شده برای الفاظ مستند به قرینه و دلیل گردد. ثانیاً از آیات همسان در تفسیر واژگان استفاده شود. ثالثاً مطالب به صورت تطبیقی و با نگاه به هر یک از تفاسیر شیعه و اهل سنت بیان شود. رابعاً از روایات تفسیری اهل بیت برای بیان معانی استفاده شده. خامساً به قرائن خاص، بویژه سیاق اهتمام ویژه ای شده و بالاخره معانی لغوی نیز از نظر دور نمانده است.
وی در تبیین وضعیت این پروژه نیز بیان کرد: کار نگارش این اثر به پایان رسیده، و در دو جلد آماده نشر است که به زودی بوسیله واحد نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در اختیار اندیشمندان قرار میگیرد./907/د102/ی