کتاب طنز در آیینه فقه به چاپ رسید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، طنز هنری است مسئول که در حوزه فرم و شکل همانند لطیفه و مزاح و فکاهه است ولی درون مایه آن، نقد سازنده و موجب ارتقای فضایل و ارزش‌ها است که با شوخی‌های کوچه و خیابان تفاوت ماهوی دارد،‌ اگر می‌خنداند نوش‌خند نیست که سوگ‌خند است، گاهی واکسینه می‌کند و گاهی جراحی، در قرآن و روایات نیز زبان استعاره و کنایه و تشبیه با محتوای بلند و عمیق فراوان است.

کتاب طنز در آیینه فقه از مقدمه و سه بخش «تحلیل موضوعی طنز»، «تحقیق فقهی طنز» و «استعارات، کنایات و تشبیهات لطیف و ظریف در قرآن و اخبار» گردآوری شده است.

بخش اول از سه فصل «مفاهیم مشابه طنز، طنز در لغت و اصطلاح و تاریخچه لطیفه و طنز در ایران» جمع‌آوری شده است.

عناصر محوری طنز در این کتاب عبارت است از:

1ـ شکل طنز غالبا همانند لطیفه، مطایبه، هزل، هجو، فکاهی و خوشمزگی است.

2ـ طنز تمام امور اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، خانوادگی، فرهنگی، اخلاقی، اعتقادی و علمی را شامل می‌شود.

3ـ می‌توان از طنز بدون نقد برای ارتقای سطح فکر، تکامل اخلاق، علم، تربیت و فرهنگ بهره برد.

4ـ بنابر آن‌چه در ماهیت طنز آمده، ممکن است بسیاری از فکاهیات، مطایبات و لطیفه‌های شایع در کوچه و خیابان و شب‌نشینی‌ها فقط یک شوخی و مزاح بیشتر نباشند که هدف آن‌ها فقط سرگرمی، خنده و خوشمزگی است در حالی که طنز هدفی ارزشمند را دنبال می‌کند.

5ـ ابزار هنری در دست نااهلان چون تیغی آخته در دست زنگی مست است که می‌تواند خسارت‌های غیرقابل جبران برای سلامت روانی، اخلاقی و دینی جامعه ایجاد کند.

سیزده فصل‌ بخش دوم عبارت از: «اصالت برائت و جواز، جایگاه فقهی مزاح، حکم شرعی کالم خنده‌آور و خنده، حکم طنز به صورت قصه، لهو و طنز، طنز و مبالغه، طنز و اعانه بر مکروه، طنز و ادخال سرور، طنز و امور حرام نسبت به اشخاص، طنز درباره طوائف و اصناف، تزاحم دومصلحت در طنز، استماع و سماع طنز حرام و فروعات مسئله طنز»

بخش دوم این کتاب در دو محور به بررسی و مطالعه طنز از جهت فقهی در دو محور کلی پرداخته است؛ محور اول نگاهی فقهی به طنزی است که موجب هیچ امر حرامی نیست بلکه یا از مصادیق ادخال سرور و راهنمایی به کار خیر و نصیحت است و یا از مصادیق امر به معروف و نهی از منکر، و گاه نیز موجب امری مکروه مانند قهقهه است. مسائل دیگر مانند لغو، لهو و قصه در این محور بررسی شده است.

محور دوم در حکم فقهی، طنزی است که امر حرامی مانند هتک مؤمنی را در پی دارد. بحث در این محور این است که آیا طنز به طور کلی حرام است یا از مصادیق تزاحم ادله احترام مؤمنین با تأمین مصالح جامعه است و باید به سراغ ملاک اقوی رفت و اگر باید مصلحت اهم و ملاک اقوی را برگزید، تشخیص مصلحت اهم با چه کسی است و در صورت تساوی ملاک به نظر کارشناسان، وظیفه چیست؟

این کتاب در بخش سوم طنز را از دریچه نگاه قرآن کریم و روایات ائمه معصومین علیهم‌السلام بررسی کرده است و برای نمونه به بعضی از آیات و روایات اشاره شده که با زبان تمثیل، استعاره، تعریض، کنایه و با ظرافت حقایق بلند عرفانی، اخلاقی، عقیدتی و اجتماعی را ارائه داده‌است.

علاقه‌مندان جهت تهیه این کتاب می‌توانند با شماره تلفن 37749494 ـ 37832303 ـ 025 تماس بگیرند.

گفتنی است، کتاب طنز در آیینه فقه به قلم عزیزالله زارع آملی در 208 صفحه با شمارگان 1000 نسخه و به قیمت 8500 تومان از سوی انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام منتشر شده است./992/پ202/ق