وجود آزادی معنوی امتیاز جامعه دینی نسبت به جامعه مدنی است

به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، آیت الله ابراهیم امینی، امام جمعه موقت قم در نشست پیشرفت و عدالت از منظر علامه طباطبایی که در موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) برگزار شد، مبدا تحول و پیشرفت از منظر علامه طباطبایی را طبیعت آدمی خواند و گفت: در انسان گرایش ها و بینش هایی وجود دارد و انسان را به سمت تحول مطلوب سوق می دهد.

وی افزود: غایت پیشرفت و تحول از منظر علامه سعادت است چنانچه تمام مکاتب به دنبال سعادت انسان هستند اما با توجه به مبانی ظرفیت شان شکل می گیرد.

آیت الله امینی ادامه داد: این سعادت همان رسیدن به ذات الهی است بنابراین پیشرفت را به گونه ای معنا می کند که انسان به ذات الهی راه پیدا کند.

وی ابراز داشت: از دیدگاه علامه طلباطبایی حرکت تک ساحتی در مسیر پیشرفت حرکت نامطلوبی است که نتیجه بخش نخواهد بود و ضعف عمده تمدن بشری را نیز در همین می بیند.

وی تاکید کرد: هر جا جامعه ای که می خواهد رو به پیشرفت حرکت کند باید از نظر تئوری فهم درستی از حقیقت زندگی دنیوی ارایه دهد، مبدا انسان را مشخص کند و سرانجام انسان را به طور دقیق معنا کند و براساس آن قوانین خود را تنظیم کند.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری با اشاره به شاخصه های پیشرفت از نظر علامه خاطرنشان کرد: اولین شاخصه عقلانیت است که آن را یک نوع عقلانیت که تابع احساسات و عواطف است، می داند و نوع دیگر عقلانیت غایت مدار است.

آیت الله امینی گفت: از نگاه علامه تمامی افعال و افکار و برنامه ها باید براساس اغراض عقلایی شکل بگیرد یعنی نباید برنامه ریزی ها و حرکت های اجتماعی بدون اغراض عقلایی باشد.

وی عنوان کرد: مصلحت های عقلایی را هم باید لحاظ کرد تا جامعه بتواند طوری عمل کند که مردم به صورت ارادی قوانین را عمل کنند و این یکی از خاصیت عقلانیتی است که در پیشرفت موردنظر علامه وجود دارد.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری در بخش دیگری از سخنان خود ابراز داشت: برخلاف دیدگاه مارکسیستی که از اساس با مالکیت خصوصی مخالف بودند علامه اختصاص را امری طبیعی و معتبر می داند.

آیت الله امینی تاکید کرد: در نگاه علامه مالکیت در ابتدا عمومی و اجتماعی است و همه مردم مالک جامعه هستند و در مرتبه بعد مالکیت خصوصی معنا پیدا می کند و بر همین جهت مالکیت خصوصی باید براساس مالکیت عمومی تنظیم شود.

وی با بیان این که علامه قانون مداری را از دیگر لازمه های پیشرفت می داند، اظهار داشت: قانون بشری خود یک مرتبه از کمال است و مرحله واسط بین نقص و کمال بشری است و تثبیت این قوانین عنصر پایداری و پیشرفت است.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری ادامه داد: از نظر علامه حکومت باید جامعه را به گونه ای تربیت کند که قوانین جزایی در نفوس آن ها رسوخ پیدا کند و بحث مجازات و پاداش های قانونی ملکه وجودی انسان ها شود تا براساس آن پیشرفت جامعه امکان پذیر باشد.

آیت الله امینی تصریح کرد: علامه معتقد است عصیان و گریز و فرار از قانون حتی از جانب مسئولان مملکتی، مدنیت را به تاخیر می اندازد و نوعی ارتجاع محسوب می شود.

وی در ادامه آزادی را از نظر علامه مورد تاکید قرار داد و عنوان کرد: از دید علامه طباطبایی آزادی مطلق برای انسان محال است و در اجتماع ماندن خود محدودیت ایجاد می کند حتی در خارج از اجتماع نیز محدودیت هایی در انسان وجود دارد.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری با بیان این که انسان بالاجبار و ناخواسته مختار و صاحب اراده است، افزود: انسانی که وارد صحنه اجتماع نشده دارای آزادی طبیعی است اما در محض ورود به اجتماع آزادی قانونی دارد که مجبور است به قانون تن دهد.

آیت الله امینی تاکید کرد: آزادی معنوی از نظر علامه بزرگ ترین امتیاز جامعه دینی است و این برتری جامعه دینی بر جامعه مدنی است که آزادی از بندگی غیر خدا که باعث رها شدن از انواع اسارت ها و استثمار می شود آزادی معنوی نام دارد.

وی دین را یکی دیگر از شاخصه های پیشرفت از نظر علامه طباطبایی دانست و گفت: انسان در پی روش مناسب برای زندگی اجتماعی هستند که دین بهترین روش برای زندگی اجتماعی است.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری خداگرایی، داشتن غایت کمالی، آغاز از تکلیف فردی به سمت تکلیف اجتماعی، تعاون در مزایای حیات اجتماعی، حقوق و تکالیف متقابل مردم و حکومت، حاکمیت عقل بر احساسات و ضابطه مند بودن عقیده و اخلاق را از مزایای جامعه مدنی ازمنظر علامه طباطبایی برشمرد.

آیت الله امینی ساختار حکومتی مناسب اگر تمرکز قدرت در یک فرد رخ دهد این موجب می شود قدرت مردم تضعیف شود و آن نیرویی که باید تعدیل کند قدرت حاکم را از بین خواهد رفت بنابر این ساختار سلطنتی و ساختاری که براساس آن رای اکثریت حاکم شود از نظر علامه قابل پذیرش نیست از نظر علامه دموکراسی واقعی مطلوب است اما در هیچ جامعه ای با دموکراسی واقعی سر و کار نداریم.

وی تاکید کرد: از نظر علامه دموکراسی های موجود دست به یک نوع آزادسازی عقیدتی و اخلاقی زده اند و این نوع ساختار برای پیشرفت مناسب نیست و ساختار حکومتی مورد نظر علامه نوعی مردم سالاری دینی است.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری گفت: رهبر آگاه و همراه با اجتماع از نظر علامه نیز یکی از مهم ترین شاخص های پیشرفت و عدالت است.

وی گفت: از نظر علامه طباطبایی کلیه امتیازات خاص باید از جامعه الغا و عدالت حقوقی در جامعه محقق شود و شهروندان از رفتار برابر حقوقی برخوردار باشند.

وی افزود: امور باید براساس مشورت صورت بگیرد و مصالح اسلام و مسلمین مدنظر باشد که این موارد از مقتضیات عدالت سیاسی است.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری تاکید کرد: از دیدگاه علامه طباطبایی قوانین باید طوری تنظیم شود که بر پایه حق و منطبق بر روح شریعت و اخلاق باشد.

آیت الله امینی با اشاره به نظر علامه درباره عدالت اقتصادی خاطرنشان کرد: از نظر ایشان مالکیت یک امر فطری است که بخشی از عایدات باید به اجتماع اختصاص پیدا کند و در اخذ عایدات مانند دریافت مالیات حال فرد بیشتر رعایت شود.

وی ابراز داشت: علامه معتقد بود جز با اصلاح وضعیت مادی و معنوی رفع شکاف طبقاتی و تثبیت اعتدال ممکن نیست و این دو باید هماهنگ با هم اصلاح شود.

عضو هیئت علمی خبرگان رهبری با تاکید بر نظر علامه در مبارزه با فساد اقتصادی خاطرنشان کرد: فعالیت اقتصادی برای جامعه یک ارزش اقتصادی است و افراد مجاز نیستند ثروت را برای ثروت و اهداف پست جمع آوری می کنند که این امر منشا بسیاری از انحرافات است.

به گزارش شبستان، آیت الله امینی تاکید کرد: علامه اعتقاد داشت مجاری فساد اقتصادی باید مهار شود که از جمله آن ها نااهل بودن متصدیان امور مادی جامعه است.

وی خاطرنشان کرد: از نظر علامه طباطبایی راکد نگه داشتن سرمایه و کسب ثروت از طرق نامشروع از مجاری فسا اقتصادی است. /د103