محیط زیست بستر عریضی برای ایجاد گفتمان های مشترک میان بشریت است

به گزارش خبرگزاری رسا، حجت الاسلام احمد مبلغی، رییس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در دیدار اعضای کارگاه برگزاری نشست علمی اسلام ، محیط زیست و توسعه پایدار» خاطرنشان کرد: پرداختن به مقوله محیط زیست و توسعه پایدار به معنای پرداختن به ده‌ها مقوله اساسی، مهم و تعیین کننده است.

وی اظهار داشت: اهتمام داشتن به موضوع محیط زیست و عملیاتی کردن دیدگاه های کلان دین اسلام در مورد این موضوع، خاستگاهی برای اتفاق افتادن خیلی از امور در سطح کلان جامعه و حتی در فضاهای بین المللی می باشد.

رییس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به اینکه در موضوع محیط زیست انسان در جایگاه مرکزی نشسته است، گفت: پرداختن به محیط زیست از دیدگاه اسلام نوعی پرداختن به انسان است خواه از آن جهت که ما محیط زیست را برای انسان تامین کنیم و یا اینکه این انسان است که می توان محیط زیست را سالم نگه دارد.

وی اظهار داشت: اسلام به مقوله محیط زیست ادبیات معطوف و پررنگی دارد و همه ما متولی و مسوول حفظ آن هستیم. ما می توانیم در زمینه محیط زیست با جهان امروز یک گفتمان مشترک دست پیدا کنیم و این که ما بتوانیم با جهان امروز به یک دیدگاه شفاف و نقطه مشترکی برسیم بسیار مهم است.

رییس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی یادآور شد: انسان هایی که دارای عقیده های مشترک هستند باید در زمینه محیط زیست و توسعه پایدار برای همه بشریت گام اساسی بردارند.  وقتی اسلام به اهل کتاب می گوید که در یک کلمه مساوی و برابر گرد هم آیند نشان می دهد که برجسته کردن مشترکات در آموزه های دینی ما اهمیت بالایی دارد.

وی اظهار داشت: شاید در دیدگاه برخی از افراد متعصب، مرور کردن برخی مشترکات با اهل ادیان دیگر مهم نباشد ولی از دیدگاه قرآن کریم صاحب دین اسلام که پیامبر اسلام (ص) است موظف هستیم که نقاط مشترک انسان ها را بزرگ و برجسته نماییم. امروز نقطه مشترک همه انسان ها و کشورهای جهان با هر نگاه و اعتقادی محیط زیست است.

حجت الاسلام مبلغی تاکید کرد: وقتی از خاستگاه دینی به سمت محیط زیست می رویم، می گویم دین ما برای زیستن انسان برنامه دارد و منظور از انسان تنها انسان مسلمان و یا اهل کتاب ودین نیست، بلکه قرآن کریم در مقوله محیط زیست بر همه انسان ها تمرکز می کند. نگاه اسلام در زمینه محیط زیست و توسعه مربوط به تمام انسان ها می باشد،وقتی به جهان بگوییم که دین ما برای همه مقوله ها برنامه دارد، بسیار مهم است شاید هیچ چیزی به اندازه محیط زیست بین انسان ها مشترک نباشد.

وی یادآورشد:ما نمی توانیم مدعی شویم که تنها باید محیط زیست مسلمانان را تامین کنیم ؛این برخلاف منطق قرآن است چرا که همه انسان ها سرنوشت مشترکی نسبت به محیط زیست دارند. محیط زیست مربوط به کره خاکی است و تنها به کشور ایران یا کشور خاص دیگر تعلق ندارد باید در همه جا محیط زیست حفظ شود.

معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم  بر این باور است که اگر محیط زیست در جایی اختلال پیدا کند به همه انسان ها آسیب وارد می شود، بنابراین حفظ محیط زیست و جلوگیری از تخریب آن امر همگانی می باشد.محیط زیست قابلیت و ظرفیت و بستر مناسبی برای همگرایی و همکاری و گفتمان های مشترک و هم احساسی و گره خوردن انسان ها به هم را دارد. حتی کسانی که با هم دشمن هستند در موضوع محیط زیست سرنوشت مشترکی پیدا می کنند.

وی ادامه داد: در بحث حوزه و دانشگاه، هیچ مقوله ای به اندازه محیط زیست جای گرایش، همخوانی و وحدت علمی و کنار هم نشستن را ندارد.
وی گفت: اگر قرار است نظریه جدیدی در مورد محیط زیست ارایه شود باید حوزه و دانشگاه هر دو دخالت نمایند و دانشگاه با دانش خود و دین مداران حوزوی نیز با آگاهی و آشنایی خود با مباحث دینی، اطلاعات لازم را در این زمینه کسب و عملیاتی نمایند.

حجت الاسلام مبلغی تصریح کرد: خیلی از آموزه های دینی در محیط زیست با نگاه های بشریت امروزی گره خورده است ، ما موضوعی مانند جلوگیری از اسراف را داریم که روزی به آن به عنوان امری تحمیلی،کم اهمیت و بی حاشیه نگاه می شد ،ولی اکنون آن را عین زندگی می دانند. جلوگیری از اسراف از نگاه کلان عامل حفظ محیط زیست است ، هر اندازه روی محیط زیست به عنوان یک امر کلان سرمایه گذاری شود همه افراد جامعه سود می برند.

وی گفت: مسائل زیادی در حوزه محیط زیست قابل ارزیابی، طراحی، استفاده و بهره گیری است و مسوولان محیط زیست باید وارد میدان شده و یک کار اساسی را دنبال کنند و اگر دیرتر به این موضوع پرداخته شود ما متضرر خواهیم شد. در زمینه نظریه پردازی نیز باید به نظریه ای دست پیدا کنیم و اگر بتوانیم نظریه ای را بر اساس قرآن و اسلام عرضه کنیم نسبت به توسعه پایدار، قدرت تحلیل و تجزیه عناصر و مولفه های دیدگاه اسلام را پیدا کنیم و خود نیز ارایه کننده آن باشیم بدر دنیا سیار خریدار دارد.

استاد حوزه علمیه قم گفت: نظریه پردازی در این زمینه موضع ما را در منطقه و نظام بین الملل مستحکم تر خواهد کرد ، اگر موضع دینی ما عرصه بین الملل با یک نگاه شفاف وقابل دفاع ارایه شود، تاثیرگذار خواهد بود.اظهار داشت: باید بدانیم که توسعه پایدار بر اساس مدل های غربی به خاطر حذف معنویت کاستی هایی دارد و ما بر اساس آموزه های دینی باید این اهداف را دنبال کنیم.

وی با اشاره به نقش معنویت در رعایت حفظ محیط زیست و توسعه پایدار گفت: نیم با حذف معنویت هیچ تضمینی برای محیط زیست پیدا نمی شود. متاسفانه آنچه امروز وجود دارد در ارتباط با محیط زیست حرف های جدا از هم و جزیره ای عمل کردن است به گونه ای که در مورد آب، درختان و حیوانات چیزی متفاوت مطرح می شود، این‌ها خوب است که اسلام در همه ابعاد نظر دارد ولی نباید ادبیات ما در حد تکرار این حرف ها باقی بماند.

حجت الاسلام مبلغی خاطرنشان کرد: دیدگاه های بلند اسلام در مورد محیط زیست باید دستمایه یک نظریه در زمینه اسلام و محیط زیست باشد.نظریه اسلام در زمنیه توسعه پایدار نباید مقطعی بلکه همیشه موضوع بحث باشد، چرا که جهان تشنه این حقایق است و اگر نظریه اسلام را ارایه نکنیم دیگران حرف های غیرمرتبطی را ارایه خواهند داد.

وی اظهار داشت: ارایه نظریه احکام فقهی در مورد محیط زیست مهم است و باید تلاش کنیم استفتائاتی از مراجع عظام تقلید و مقام معظم رهبری در این زمینه داشته باشیم تا مردم بیشتر به ابعاد حفظ محیط زیست پی ببرند. همه افراد در حفظ محیط زیست و تخریب آن نقش دارند و ما ارتباط هیچ انسانی را با حفظ محیط زیست نمی توانیم حذف کنیم.

رییس دانشکده علوم و محیط دانشگاه شهید بهشتی نیز در این دیدار گفت: دین اسلام روی اصول توسعه پایدار و حفظ محیط زیست تاکیدات زیادی داشته است ولی عده ای فکر می کنند که پرداختن به مقوله محیط زیست یک کالای لوکس غربی است.

دکتر "هومان لیاقتی" اظهار داشت: نزدیکی حوزه و دانشگاه در زمینه برنامه ریزی مشترک برای جلوگیری از تخریب محیط زیست و توسعه پایدار از اهمیت بالایی برخور دار است.امروز که کشور ما دینی و اسلامی است ما هیچ بهانه ای برای حرکت به سمت توسعه پایدار و حفظ محیط زیست متناسب با شئونات خود نداریم و در این جهت باید با تمام وجود گام برداریم.

مهندس فدائی معاون آموزش و پژوهش محیط زیست کشور نیز گفت: کارگاه آموزشی اسلام وتوسعه پایدار در سال جاری در قم برگزار می شود. در شرایط کنونی محیط زیست نقش مهمی در توسعه پایدار یک کشور دارد و باید از همه از همه ابزارها برای دست یابی به این اهداف استفاده کنیم./917/د102/ص