رییس بنیاد عالی نخبگان تبلیغ خراسان:
خط مقدم ارتباط حکومت با مردم، خواص و نخبگان هستند
خبرگزاری رسا ـ رییس بنیاد عالی نخبگان تبلیغ خراسان رضوی، نخبگان را خط مقدم ارتباط حکومت با مردم دانست و گفت: نباید از هر فردی انتظار کار فرهنگی داشت؛ کار فرهنگی کردن بدون آگاهی و مهندسی فرهنگی، یک اقدام ضد فرهنگ است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در مشهد در گفت و گو با حجت الاسلام حمید خادمیان، رییس بنیاد عالی نخبگان تبلیغ خراسان خراسان رضوی و اداره رسانه و ارتباطات دفتر تبلیغات اسلامی خراسان به بازشکافی سخنان رهبر معظم انقلاب در خصوص جایگاه نخبگان در جامعه می پردازیم.
* به نظر شما راهکارهای استفاده از نخبگان برای ارتقاء دستگاه های علمی و فرهنگی کشور چیست؟
در بنیاد قطعا آنچه که مورد توجه قرار گرفته، توانمندی نخبگان برای پیشرفت در عرصه علمی در هر بخشی از جمله اقتصاد، سیاست و ... است.
در مسائل سیاسی اخیر هم بیشتر رویکرد سخنان رهبری روی نخبگان سیاسی بود؛ طبعا در عرصه های علمی نیز این نخبگان هستند که کشف های جدید و درایت های بهتری نسبت به نیازسنجی جامعه، جریان های خاص و سبک های مختلف را شناسایی و عرضه می کنند.
در این بنیاد حلقه های علمی ـ تبلیغی تشکیل شده است نه حلقه های علمی صرف، چون اگر قرار باشد حلقه علمی صرف باشد، جایگاهش در مؤسسات آموزشی و پژوهشی است و بیشتر مباحثی را که نیاز اجتماع است و باید به زبان تبلیغ بومی شده و در اختیار مردم قرار گیرد را مدنظر قرار می دهیم.
* کارکرد نخبگان در عرصه تحولات اجتماعی چگونه است؟
خط مقدم ارتباط حکومت با مردم، خواص و نخبگان هستند؛ در خطابه های امیرمؤمنان(ع) هم داریم که نخبگان می توانند مردم را به آرمان های حکومت نزدیک کنند لذا اگر ضعف داشته باشند مردم برای رسیدن به اهداف حاکمیت حتما دچار چالش می شوند.
بیشتر اهداف و آرمان های اجتماعی، سیاسی، مذهبی و معنوی توسط نخبگان است که برای مردم تبیین می شود و افزایش آگاهی، باور و ایمان مردم نسبت به آن ها توسط نخبگان صورت می گیرد.
بصیرت را نخبگان ایجاد می کنند اگر آن ها بصیرت نداشته باشند قطعا مردم هم نخواهند داشت و اگر مردم بصیرت نداشته باشند، هر چقدر حاکمیت و مسؤولان بصیرت داشته باشند، حتی اگر علی بن ابیطالب در رأس حکومت باشد کار جلو نمی رود و آن حاکمیت دچار آسیب و فروپاشی می شود.
یعنی همان مشکلی که امیرالمؤمنین(ع) با آن مواجه بود که با اینکه خودشان در اوج بصیرت قرار داشتند ولی مردم بصیرتی ندارند.
حال باید دید مردم را چه کسی می تواند آگاه کند؛ حاکمیت به تناسب کار نظارتی وسیع و گسترده و دشمنی ها و سوء تفاهماتی که چون حاکمیت در مقام قدرت قرار دارد ایجاد می شود، معمولا در کار تعلیم و تربیت پذیرشش از ناحیه مردم سخت است خصوصا مردمی که از لحاظ باورهای دینی در سطح بالایی نباشند لذا تنها نخبگان هستند که می توانند در این زمینه نقش داشته باشند پس جایگاه نخبگان در تولید و تقویت عقیده جایگاه خاصی است که باید به شدت مورد توجه و احترام قرار گیرد .
* حضور نخبگان در عرصه های فرهنگی کشور چه تأثیری را در دهه عدالت و پیشرفت خواهد داشت؟
خود فهم عدالت مهم است؛ عدالت مفهومی نیست که به راحتی درک شود، هر کسی سعی می کند به تناسب نفسانیت خود، آنچه را که به نفعش هست عدالت بداند و آنکه باید در این فضا روشنگری کند که عدالت قرار گرفتن هر چیزی در جای خودش است قطعا نخبگان هستند؛ به عنوان مثال از نگاه مردم، دولتی، دولت عدالت محور است که در آن همه مردم از لحاظ اقتصادی وضعشان خوب شده باشد در حالی که این ممکن نیست زیرا وقتی عده ای گناهانی انجام می دهند که از سوی خداوند روزیشان کم می شود، دولت در این میان نقشی ندارد.
تبیین عدالت وابسته به درک نخبگان از مفهوم عدالت است، ابتدا خود عدالت باید فهمیده شود وگرنه می شود به همین بهانه می توان در کشور اغتشاش راه انداخت، اگر نخبگان خودشان در درک عدالت ضعف داشته باشند مردم هم دچار آسیب خواهند شد .
* نخبگان در چه زمینه هایی بیشتر باید حضور داشته باشند؟
برخی گمان می کنند در حدیث سلسلة الذهب امام رضا(ع) منظور از عذاب در این حدیث شریف، عذاب جهنم نیست بلکه عذاب های دنیایی که باطن و اساس جهنم است را نیز شامل می شود یعنی ما زمانی در حصن خدا قرار می گیریم که توحیدمحور باشیم .
متاسفانه امروز از هر فرد مسؤولی، کار فرهنگی می خواهیم در حالی که کار فرهنگی کردن بدون آگاهی و مهندسی فرهنگی، خود یک اقدام ضد فرهنگ و به شدت آسیب زننده است؛ اگر نخبگان فرهنگی بتوانند فضای توحیدمحوری را با زبانی شیرین در روابط مختلف بین افراد تبیین کنند همان حصن و امنیتی که امام رضا(ع) می فرمایند در جامعه ما ایجاد می شود.
امروز از فضای توحید دور افتاده ایم اما نه به لحاظ استدلالی و کتابی بلکه در عمل؛ اگر می گوییم در عرصه فرهنگی، توحید باید محور باشد، فقط بحث اخلاقی نیست بلکه همه حوزه ها را شامل می شود.
ضعف ما این است که خدا را زندگی نمی کنیم، خدا را نمی بینیم، حلاوت با خدا بودن را نمی چشیم و وقتی نچشیدیم طبعا نمی توانیم تبلیغش کنیم یا کار فرهنگی کنیم، این یک اسیب است که خودمان درک درستی از فرهنگ یا معنویت نداریم.
لذا حوزه کار نخبگان امروز بیشتر در عرصه تقویت باورهای درست برای زیبا زندگی کردن است، در زندگی های امروزی استرس داریم چون امنیت نداریم، امنیت نداریم چون محل اتکای ما در زندگی به چیزها و کسانی است که محکم نیستند.
* با توجه به نوپا بودن این بنیاد چه برنامه هایی را برای ارتقاء و گسترش آن دارید؟
بنیاد عالی نخبگان، در انقلاب اسلامی پیشینه تاریخی دارد ولی در این پیشینه، استمرار را ندارد، کسانی بوده اند که این کار را در حد مجمع الواعظین شکل داده اند یعنی شرط نخبگی نبود در ان نبوده است اما دغدغه ما در این بنیاد این است که اعضا حتما باید نخبه و تولیدکننده باشد و بیشترین تأکیدمان نیز روی ایجاد صمیمت و دوستی بین نخبگان است.
لذا حرکت اولیه مان این است که نخبگان به بهانه یک موضوع تبلیغی دور هم جمع شده، یکدیگر را بشناسند و نقاط قوت هم را تقویت کنند تا این هم نشینی ها یک جذابیت و هم افزایی علمی داشته باشد.
در مرحله بعد تلاش می کنیم نخبگان بنیاد در مشهد یک شخصیت جمعی پیدا کند، شخصیت واحد و ادارکات مشترکی پیرامون چالش ها، آسیب ها، نقاط قوت و نیازها و سبک ها و جریان ها بین نخبگان پدید بیاید .
در مرحله سوم حلقه های علمی ـ تبلیغی تشکیل شده و در محورهای مدیریت فرهنگی، خانواده، کودک و نوجوان، جنگ نرم، حکومت اسلامی و ...تولید علم صورت می گیرد و تولید علم بدون گفت و گو و مباحثه علمی ممکن نیست.
پس از ثبات و تقویت این حلقه ها، گزیده برخی خروجی ها را در اختیار رسانه ها قرار می دهیم.
* یا توجه به سخنان رهبر معظم انقلاب، روش های کاربردی کردن آموزه های دینی در جهت اسلامی کردن علوم و ارتقاء سطح معنوی دانشگاه ها چیست؟
یکی از مشکلات ما در دانشگاه همان مشکل جامعه است یعنی کسانی را گذاشته ایم در دانشگاه کار فرهنگی و معنوی انجام دهند که در رشته خودشان متخصص هستند و بیشتر این ها وقتی می خواهند برای دانشجو کتاب بنویسند، دغدغه اخرین دستاورد علمی خود را دارند و مربی محور نیستند که ببنینند ضعف دانشجوی ما چیست، در قله های علمی و مباحث معنوی و اخلاقی به جاهایی رسیده اند اما دغدغه های خود را کتاب می کنند، این خودش یک معضل است.
از سوی دیگر برخی دانشجویان با اینکه ظاهر مذهبی ندارند ولی گرایشات مذهبی دارند چرا که گرایش مذهبی در فطرت انسان هاست ولی گاهی این نیاز در اموزش ها و مشاوره ها درست پاسخ داده نشده نمی شود.
متاسفانه نیروهای مذهبی ـ معنوی ما در فضای دانشگاهی و کار اداری فسیل شده اند و به روز نیستند به گونه ای که نه تنها خودشان به روز نیستند بلکه حتی در مقابل طرح های جدید دیگران هم مانع تراشی می کنند.
در کنار بهره گیری از نخبگان علمی ـ تبلیغی در دانشگاه ها، یکی از بهترین کارهایی که می تواند صورت گیرد، مجالس مذهبی در دانشگاه هاست البته نه از سوی دفتر بسیج و دفتر فرهنگ و ..... بلکه به صورت خودجوش.
در حال حاضر در بین همه دانشگاه های مشهد، دانشگاه فردوسی فضای بهتری دارد چون نزدیک شش هفت سال است گروهی از دانشجویان، هیئت مذهبی ثارالله طراحی کرده اند که فضای زیبایی را در دانشگاه ایجاد کرده است. این یکی از راهکارهایی است که رییس دانشگاه فردوسی و معاون فرهنگی وزارت علوم هم تأکید کرده اند این مدل کار باید ترویج پیدا کند.
مجالس ذکر و وعظ و موعظه هیئت با کلاس درس متفاوت است چون در کلاس، درس را می دهید و کاری ندارید احساس فرد کجاست ولی در هیئت، عبارات باید با احساس افراد همراهی کند و این حس وقتی با تعقل گره می خورد یک حالت عارفانه زیبایی را پدید می آورد که انسان در آن به یک تکامل معنوی می رسد لذا در تمام دانشگاه هایی که هیئاتشان فعال است جوانان متعادل معنوی بیشتری را می بینیم .
اینکه امام خمینی(ره) فرمودند محرم و صفر است که اسلام را زنده نگاهداشته، محرم و صفر در همین فضای مجالس اهل بیت(ع) است در حالی که کارکردهای این مجالس به شدت مورد غفلت قرار گرفته است./930/گ402/ص
ارسال نظرات