«طرح تحول تبلیغ» با ۱۰۵ راهکار کلان، مسیر جدید حوزه در آموزش و پژوهش تبلیغی

اشاره: بیانات رهبر معظم انقلاب درباره «تبلیغ»، بیش از آنکه یک توصیه مقطعی باشد، ترسیم یک نقشه راه برای آینده حوزه‌های علمیه است. در این نگاه، تبلیغ نه یک فعالیت جنبی، بلکه محور سامان‌یابی آموزش، پژوهش، تهذیب و کنش اجتماعی حوزه تلقی می‌شود. تعریف عمیق و هویت‌ساز ایشان از تبلیغ، وظیفه حوزه را از انتقال صرف مفاهیم به ایجاد باور پایدار و اثرگذاری تمدنی ارتقا می‌دهد.

تأکید بر مخاطب‌شناسی، رویکرد جهادی و کنش تهاجمی، نشان‌دهنده ضرورت عبور از انفعال و ورود فعال و هوشمندانه به میدان تقابل فکری و فرهنگی است. هشدار نسبت به پیامدهای غفلت از تبلیغ، بیانگر آن است که تأخیر در این عرصه، هزینه‌هایی سنگین و بعضاً جبران‌ناپذیر به دنبال خواهد داشت.

شکل‌گیری «طرح تحول تبلیغ» و تلاش برای هماهنگی نهادی، گامی مهم در پاسخ به این مطالبه راهبردی است که می‌تواند زمینه‌ساز بازتعریف نقش تاریخی حوزه در جامعه معاصر باشد.

در همین راستا خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین ملانوری، رئیس مجتمع آموزشی پژوهشی تبلیغ حوزه‌های علمیه داشته است که در ادامه تقدیم خوانندگان گرامی می شود.

رسا ـ با توجه به بیانات راهبردی رهبر معظم انقلاب درباره «تبلیغ دین»، حوزه‌های علمیه امروز با چه وظایف و الزامات جدیدی در عرصه تبلیغ مواجه هستند و چه تحولی باید در این زمینه رقم بخورد؟

بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب درباره «تبلیغ دین» در تاریخ 21/04/1402 را باید منشوری جامع و راهبردی برای بازتعریف جایگاه تبلیغ در حوزه‌های علمیه دانست، در این فرمایشات چند نکته حائز اهمیت است: اول: ایشان تبلیغ دین را چنین تعریف کردند: رساندن صادقانه، صمیمانه، مسئولانه، امانت دارانة پیام دین الهی به گوشها، اذهان و دلهای مردم به گونه ای که در قلب آنها رسوخ کرده و جای هیچ تردید و شکی باقی نگذارد و به هویت مستمع تبدیل شود. و افرادی همچون علامه مجلسی، شیخ طوسی، شهید مطهری و علامه طباطبایی را به عنوان مصداقهایی از مبلغان معرفی کردند. بنابراین باید تبلیغ را در سطح تعریف ایشان مورد توجه قرار داد.

دوم: مخاطب سخنان خود را حوزه‏ های علمیه قرار دادند. از نگاه ایشان حوزه‏های علمیه و حوزویان، مهم ترین متولیان تبلیغ دین هستند. این نگاه و رویکرد حضرت آقا وظیفۀ مسئولان و متولیان و آحاد حوزویان را سنگین‏تر می‏کند و آنان موظفند نسبت به «تبلیغ» بیش از گذشته فعالیت و برنامه‏ریزی داشته باشند. 

سوم: مقام معظم رهبری حفظه ‏الله سه وظیفۀ راهبردی را برای حوزه های علمیه بیان کردند که عبارت است از: «تربیت مبلّغ»، «تولید محتوا» و «تولید روش‏ها و شیوه‏های نوین و اثرگذار».

چهارم: معظم له تأکید کردند این سه وظیفه بایستی با سه اصل «توجه به مخاطب»، «جهادی بودن» و «تهاجمی بودن» انجام شود. یعنی در تبلیغ باید به ویژگیها و شرایط مخاطبان توجه کرد و روشها و شیوه ها و محتوا را متناسب با ایشان بکار برد. ما باید مبلغانی تربیت کنیم که بتوانند به کانونهای فکر مخالفان و معاندان حمله کنند، محتواهایی را تولید کنیم که چنین ویژگی داشته باشد و روشهای ما هم باید جنبه های تهاجمی داشته باشد. از طرف دیگر تبلیغ باید جهادی باشد؛ یعنی ببینیم دشمن در کجا قرار گرفته و ما دقیقا در مقابل او قرار بگیریم و متناسب با حمله دشمن پاسخ مناسبی به او بدهیم.

پنجم: ایشان بر ضرورت و اهمیت تبلیغ در شرایط فعلی تأکید کردند و هشدار دادند که اگر امروز حوزه های علمیه نسبت به تبلیغ دین غفلت کند، موجبات اثر گذاری تهاجم فرهنگی، رواج اندیشه های مغشوش و ناسالم، تسلط فرهنگی و تسخیر ملت فراهم می شود و در یک کلمه، دچار استحاله فرهنگی و قبح زدایی از گناهان بزرگ و هضم شدن در فرهنگ جبهة مقابل خود یعنی جهان کفر خواهیم شد که رفع آن بسیار مشکل است.

ششم: ایشان راه جبران ضعف های موجود را، تشکیل کانون های عظیم تبلیغ دین با شروع از قم دانستند. قاعدتا باید در قم ستادی شکل گیرد که همة نظامات حوزه را به غایت تبلیغ دین به معنای پیش گفته بازبینی و اصلاح کند و با ساماندهی و مدیریت و راهبری همة مراکز پژوهشی، آموزشی، تبلیغی و فرهنگی دینی وابسته و غیر وابسته، رسمی و جهادی، جبهة واحد، منسجم، کارآمد و روزآمدی را برای تشخیص نیاز، تولید محتوا، تولید روشها و ابزارهای نوین ابلاغ پیام دین و تربیت مبلغ متخصص و کارآمد برای تبلیغ دین، تشکیل دهد که هم به نیازهای جامعه و نظام پاسخ دهد و هم به مواضع فکری دشمن حمله کرده و دشمن را در موضع انفعال قرار دهد.

هفتم: مقام معظم رهبری حفظه الله به مسئله مسجد توجه ویژه ای کردند و فعال سازی مساجد را از حوزویان مطالبه کردند؛ هشتم: حضرت ایشان فرمودند تبلیغ باید در مرتبه اول در حوزه های علمیه قرار گیرد. بر اساس این فرمایشات باید فصل تازه‏ای در مواجهه حوزویان با «تبلیغ دین» گشود و نیاز است تحولی در تبلیغ حوزه ها صورت گیرد.

رسا ـ بیانات مهم رهبر معظم انقلاب می طلبد که در حوزه های علمیه برنامه ریزی مناسبی صورت گیرد تا مبنای تحول در عرصه تبلیغ شود. در این باره چه اقداماتی صورت گرفته است؟

بلافاصله بعد از فرمایشات حضرت آقا، مدیر محترم حوزه ‏های علمیه آیة الله اعرافی دامت برکاته، نسبت به پی گیری آن، دستورات ویژه ای صادر کردند و اقدامات ارزنده ای صورت گرفت که برخی از آنها را در اینجا بیان می کنیم. به صورت طبیعی اولین اقدامی که حوزه باید انجام دهد تغییر نگاه به مسئله تبلیغ و امتداد آن در بخشهای مختلف آموزشی، پژوهشی، تهذیبی و حتی امور طلاب و حمایت و پشتیبانی از طلاب و فضلای حوزه است و لازم است طرحی نو و تحولی طراحی و اجرا شود. برای طراحی طرح جدید لازم بود نظرات همه کارشناسان و افراد تأثیرگذار دریافت شود. به همین منظور با دستور مدیر محترم حوزه اقدامات زیر صورت گرفت:

1. برگزاری جلسات متعدد شورای معاونین حوزه جهت تحلیل فرمایشات رهبر معظم انقلاب؛ 2. راه اندازی کمیته پی گیری منویات حضرت آقا با حضور برخی مدیران و کارشناسان حوزوی و برگزاری جلسات فراوان در حدود 8 ماه برای تحلیل و طراحی یک  برنامه جامع؛ 3. برگزاری جلسات معاونت های ستادی حوزه با اساتید، نخبگان، پژوهشگران و طلاب به منظور اخذ نظرات آنان برای برنامه ریزی جهت تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری. به عنوان نمونه معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه 11 جلسه مفصل با گروه های مختلف نخبگی برگزار کرد که عناوین مخاطبان این جلسات عبارت است از: هنرمندان و اساتید هنر؛ مبلغان برگزیده طرح امین؛ ائمه جماعات مساجد قم؛ کارمندان و مدیران میانی مدیریت حوزه؛ اساتید فعال در حوزه فرق، ادیان و جریانهای انحرافی؛ مدیران گروه های تبلیغی؛ مبلغان فعال در تبلیغ های تخصصی و آسیبهای اجتماعی؛ مبلغان و اساتید فعال در عرصه بازیهای رایانه ای و ... . در این جلسات بیش از 600 استاد، مبلغ برتر، هنر مند، پژوهش گر و مدیر شرکت کردند و حدود 500 نکته و طرح و ایده از بیانات آنها استخراج شد.

معاونت های آموزش و پژوهش و ... نیز همین نوع جلسات را برگزار کردند و نظرات افراد را بدست آوردند.

4. راه اندازی پویش ایده های تبلیغی برای دریافت ایده های طلاب جهت اجرای فرمایشات مقام معظم رهبری توسط مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه و با همکاری معاونت تبلیغ و امور فرهنگی؛ 5. انجام یک پژوهش کتابخانه ای برای تحلیل فرمایشات مقام معظم رهبری با توجه به سخنان قبلی ایشان در باره تبلیغ توسط پژوهشکده  مطالعات راهبردی حوزه که منتهی به یک جزوه تحلیلی شد و مبنای طراحی های بعدی قرار گرفت؛ 8. تهیه پیوست های پیشنهادی تبلیغی برای هر یک بخشهای آموزشی، پژوهشی، تهذیبی و تربیتی، بین المللی، رسانه و فضای مجازی، مطالعات و پاسخگویی به شبهات و ... توسط معاونتها و مراکز حوزوی مربوط؛ 9. برگزاری جلسات صمیمی مدیر محترم حوزه های علمیه با اساتید مراکز تخصصی و آموزشهای مهارتی و کاربردی، پژوهشگران آزاد حوزه های علمیه، هنرمندان و فعالان عرصه تبلیغ مجازی، مبلغان برتر، اعضاء انجمن های علمی حوزه و ... برای دریافت نظرات ایشان.

همه ایده ها و نظرات مطرح شده مورد بررسی و جمع بندی قرار گرفت و در نهایت «طرح تحول تبلیغ حوزه های علمیه» طراحی گردید. این کار در جایگاه خود یک کار بسیار ارزنده است و می تواند مبنای تحولات بعدی در حوزه تبلیغ باشد. طرح مذکور در جلسات متعدد شورای معاونین مدیریت حوزه بررسی و تصویب شد. این طرح به دبیرخانه شورای عالی حوزه نیز ارجاع شده و سیاستهای  اصلی آن مورد بررسی قرار گرفته است. 

پس از این، برای اجرای طرح لازم بود نگاشت نهادی و تقسیم وظایف بین مجموعه های مختلف حوزوی با زمان بندی اجرا و در نظر گرفتن لوازم و مقتضیات کار صورت بگیرد که این کار نیز انجام شده و پس از بررسی در شورای معاونین حوزه تصویب شده است.

رسا ـ با توجه به اهمیت هماهنگی نهادهای حوزوی در تبلیغ، آیا کاری برای این هماهنگی صورت گرفته است؟

در کنار فعالیت هایی که در مدیریت حوزه های علمیه برای طراحی و پی گیری اجرای فرمایشات رهبر معظم انقلاب مد ظله العالی صورت گرفت، این موضوع در دو جلسه شورای نهادهای عالی حوزوی نیز مطرح شد و درخواست شد که نهادهای مذکور نیز طرح های خود را برای جمع بندی نهایی ارائه کنند. طرح های مجموعه ها در جلسات دبیران شورای نهادهای حوزوی بررسی شد و مقرر گردید سه طرح از میان همه طرح ها برای کوتاه مدت در اولویت هماهنگی قرار گیرد. یعنی هر کدام از نهادها برنامه های خود را اجرا کنند، ولی در سه طرح با هم مشارکت کنند. 

- طراحی و اجرای طرح هماهنگی و تعامل شبکه ای مبلغان کشور با محوریت معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه های علمیه و همکاری همه نهادهای عالی حوزوی؛ اجرای نمایشگاه تبلیغ با محوریت سازمان تبلیغات اسلامی و همکاری همه نهادها؛ اجرای طرح تجربه نگاری تبلیغ با محوریت دفتر تبلیغات اسلامی و همکاری بقیه نهادهای حوزوی؛ برنامه عملیاتی این سه طرح تهیه شده و با همکاری نهادها در حال پی گیری و اجرا می باشد. 

رسا ـ اگر ممکن است مقداری در باره طرح تحول تبلیغ توضیح دهید؟

در طرح تحول تبلیغ حوزه های علمیه، راهکارهای کلی در پنج عرصه بیان شده است. این عرصه ها عبارتند از: آموزش، پژوهش، تهذیب، تبلیغ (به معنای خاص) و بین الملل. در هر یک از این عرصه ها راهکارها با تفکیک کوتاه مدت و بلند مدت بیان شده است. بر اساس این طرح باید در حوزه های علمیه تحولی صورت گیرد که نتیجه آن، در اولویت اول قرار گرفتن تبلیغ باشد. یعنی اقدامات آموزشی، پژوهشی، تهذیبی و ... حوزه در جهت تربیت مبلغان عالم، مهذّب و  مسلط بر روشهای مناسب برای تبلیغ دین در ارتباط با مخاطبان گوناگون، همچنین تولید روشها و محتوا های مناسب برای تبلیغ در جوامع مختلف و برای فضاهای متفاوت قرار گیرد.

در مجموع در این طرح 105 راهکار کلان و مهم دیده شده که اغلب آنها برای اجرا نیاز به طرح های جامع و عملیاتی دارد.

رسا- همانطور که فرمودید، بخشی از راهکارهای طرح در باره آموزش طلاب در حوزه است. اگر ممکن است بعضی از راهکارهای مرتبط با آموزش را بیان کنید؟

به عنوان نمونه می توان به «راه اندازی دروس خارج حوزوی در عرصه های جدید تبلیغی» و «طراحی نظام آموزش ضمن خدمت حضوری و مجازی برای اساتید، پژوهشگران و دانش آموختگان حوزوی شاغل در نهادهای نظام در راستای تبلیغ دین» برای کوتاه مدت و «بازبینی و اصلاح نظام آموزش عمومی و تخصصی حوزه به غایت تربیت نیرو برای تبلیغ دین» در عرصه های جذب و پذیرش؛ مواد و متون درسی و مهارتی؛ گزینش، ارزیابی، رتبه بندی و ارتقای اساتید؛ ارزشیابی، تشویق و ارتقای طلاب؛ پایان نامه نویسی و اعطای مدارک حوزوی و...  اشاره کرد. تأمین زیرساختهای لازم برای توسعه اجرای رشته گرایش های تخصصی مورد نیاز برای تربیت نیرو به غایت تبلیغ دین نیز از جمله این راهکارهاست.

رسا- برای اینکه در حوزه پژوهش بتوانیم یاریگر تبلیغ باشیم، چه راهکارهایی پیشنهاد شده است؟

تدوین پیوست های تبلیغی برای کلیه فعالیت های پژوهشی؛ ارتقای انجمن علمی تبلیغ و ارتباطات با تشکیل حلقات نقادی علمی برای مسأله یابی، شناسایی فرصت ها و ارائه الگو در موضوع تبلیغ؛ برگزاری نشست ها و کرسی های علمی با موضوعات مرتبط با محتوا و روش های تبلیغ در قالب های نو و قابل استفاده؛ تبلیغ تخصصیِ دانشی در عرصه های علوم انسانی - اسلامی از طریق برگزاری نشست های علمی توسط صاحب نظران حوزوی در دانشگاه ها و مراکز علمی و پژوهشی؛ برگزاری کارگاه های روشی مسأله یابی و علوم و فنون مناظره و پاسخگویی به شبهات جهت ارتقای مهارت و توانمندی فضلای حوزه برای نقش آفرینی در میادین تبلیغی؛ ایجاد قطب های علمی با رویکرد مسأله محور و با نگاهی به مسائل روز جامعه برای تولید اسناد پشتیبان و پشتیبانی از مبلغان فعال در عرصه پاسخگویی به شبهات؛ ترجمه چکیده آثار فاخر حوزوی به زبان های پرمخاطب؛ آموزش مهارت های پژوهشی به عموم مبلغان و استعدادهای برتر تبلیغی؛ هدایت و راهبری گروه های علمی جهادی به سمت تولید محتوای پژوهشی تبلیغ محور و اختصاص کمک هزینه های علمی ویژه به مبلغان پژوهشگر، نخبه و برتر در کوتاه مدت می تواند موجب تقویت تبلیغ باشد.

برای بلند مدت نیز تحول نظام پژوهش حوزه به غایت تبلیغ دین در عرصه های تخصصی مانند: ایجاد سامانه نیازسنجی پژوهشی پویا، روزآمد و آینده نگر؛ انجام پژوهش های مورد نیاز جامعه و نظام؛ ابلاغ دستاوردهای پژوهشی به مخاطبین آن در مراکز علمی و دانشگاه ها و نهادهای نظام؛ ایجاد پایگاه علم سنجی علوم انسانی – اسلامی با مرجعیت حوزه های علمیه مورد توجه است.

همچنین بازبینی و اصلاح نظام پژوهشی حوزه به غایت حمایت از تبلیغ مبلغان در عرصه های تولید محتوای عالمانه تبلیغ؛ تولید روش های تبلیغ بویژه روش های تبلیغ تهاجمی؛ ایجاد زیرساخت های پژوهشی مناسب برای تبلیغ مانند: تأسیس پژوهشگاه جامع تبلیغ، تأسیس پژوهشگاه جامع فرهنگ و راه اندازی مجلات تخصصی تبلیغ؛ انجام مطالعات راهبردی در جهت تقویت تبلیغ دین؛ ایجاد نهضت ترجمه آثار علمی و دینی قابل پی گیری و اجرا است.

رسا - آیا برای تقویت بعد تهذیبی و تربیتی طلاب و مبلغان راهکارهایی پیش بینی شده است؟

یکی از ارکان بسیار مهم در تبلیغ، پیام رسان و مبلّغ است و هرچه او از تهذیب و تربیت کامل تری برخوردار باشد، تبلیغ وی نیز مؤثرتر خواهد بود. در طرح تحول تبلیغ راهکارهای مناسبی برای ارتقاء تبلیغ در این زمینه پیش بینی شده است.  طراحی و اجرای طرح آسیب شناسیِ استقبال و مسئولیت پذیری طلاب در قبال ابلاغ و اقامه دین در جامعه؛ اجرای فراگیر طرح های معرفت افزایی نسبت به تصویر یکپارچه و منتظم و تمدن گرا از دین و معارف اسلامی از قبیل: طرح ولایت، نظام جامع اندیشه اسلامی، سیر مطالعاتی شهید مطهری رحمه الله، سیر مطالعاتی آثار علامه مصباح یزدی رحمه الله و ...؛ ایجاد نهضت انس و تدبّر در آیات و روایات در حوزه های علمیه و فرهنگ سازی برای هویت بخشی به طلبه می تواند در کوتاه مدت منشأ آثار و برکاتی در حوزه باشد.

برای بلند مدت، «بازبینی و تحول نظام تهذیب حوزه به منظور تربیت طلبه طراز تکلیف مدار و مأموریت محور برای ابلاغ پیام دین و اقامه آن در عرصه انسان سازی، جامعه پردازی، نظام سازی و تمدن سازی اسلامی» و نیز «طراحی و اجرای طرح رسالت اجتماعی طلاب» مورد توجه است.

رسا- به صورت طبیعی در طرح تحول تبلیغ حوزه باید راهکارهای فراوانی برای تحول در خود تبلیغ به معنای خاص صورت گیرد. برای رسیدن به این مقصود چه پیش بینی هایی شده است؟

راهکارهای پیش بینی شده در بخش تبلیغ به معنای خاص، در دو بخش ارائه شده است. راهکارهای کوتاه مدت و راهکارهای بلند مدت. در بخش کوتاه مدت بعضی از راه های ها موجب تکمیل طرح های گذشته است و با تکمیل طرح ها می توان مسئله را حل کرد و بعضی تأسیسی هستند و کار جدیدی صورت می گیرد.

مثلا طرح تبلیغ مکتوب؛ تولید فیلم سینمایی؛ طرح تأسیس کانون های مبلغان؛ ایجاد شبکه انتشار گسترده، روزآمد و جریان ساز محصولات فاخر تبلیغی؛ طرح اطلس تبلیغ؛ طرح تربیت و حمایت از مبلّغان فعال در عرصۀ بازی های رایانه ای؛ طرح تربیت خطیب؛ ایجاد سایت ویکی ویژه تبلیغ؛ شبکه سازی ویکی های موجود؛ راه اندازی مرکز مشاوره برای مبلغان امین؛ طرح تجربه نگاری و آزموده های تبلیغ؛ طرح جشنواره مرحوم فلسفی جهت تقدیر از افراد، مؤسسات، گروه ها، سازمان ها و نهادهای موفق در عرصه تبلیغ، از جمله طرح های کوتاه مدت تأسیسی هستند که لازم است در حوزه راه اندازی و اجرا شود.

بعضی از راهکارها و طرح های تکمیلی که در کوتاه مدت قابل اجرا هستند عبارتند از: ایجاد ابرسامانه هوشمند فعالیت های تبلیغی؛ توسعه و ارتقاء شعب استانی آموزشهای کاربردی و مهارتی برای اجرای نهضت آموزش مبلغان در راستای پاسخگویی به نیازهای تبلیغی؛ توسعه جشنوارۀ «هنر آسمانی» در عرصه های شهرستانی، استانی، ملی و بین المللی؛ توسعه برنامۀ هنری «شب شعر حجره» در مدارس علمیه سراسر کشور جهت استعدادسنجی، تشویق هنرمندان فعال و جریان سازی تبلیغی با بهره گیری از شعر و ادب؛ برگزاری نمایشگاه های تخصصی در عرصه های هنری، رسانه ای، مجازی و ... برای گسترش گفتمان تبلیغ در حوزه؛  برگزاری نشست های ترویجی – تبلیغی در عرصه های هنری، رسانه ای، مجازی و ...  برای گسترش گفتمان تبلیغ در حوزه؛ توسعه پاسخگویی به شبهات دینی در قالبهای مختلف؛ تقویت و توسعه تلویزیون اینترنتی حوزه در راستای تبدیل شدن به تلویزیون مرجع و پاسخگو نسبت به نیازهای معارفی جامعه؛ فراهم نمودن زمینه های لازم برای گسترش انتشار محصولات معارفی و خبری حوزه در راستای مرجعیت یافتن تولیدات حوزوی؛ طرح گسترش و ساماندهی تبلیغ در فضای مجازی؛ تولید اپلیکیشن هوشمند مبلغ یار. در این قسمت راهکارها و برنامه های دیگری نیز وجود دارد که به منظور جلو گیری از طولانی شدن مصاحبه از ذکر آنها پرهیز می شود.

بعضی از راه کارهای بلند مدت در عرصه تبلیغ به معنای خاص عبارتند از: تأسیس زیرساخت های مناسب برای توسعه کمی و کیفی تبلیغ مانند: تأسیس مجتمع هنر حوزه های علمیه، تأسیس مرکز تبلیغ مکتوب (به منظور تهیه، تولید و انتشار کتب فرهنگی و تبلیغی در سطح گسترده)، راه اندازی مراکز تبلیغ مجازی استانی (راه اندازی 32 مرکز تبلیغ مجازی در 32 مرکز مدیریت استانی برای تولیدات فاخر رسانه ای و انجام عملیات-های تهاجمی)، راه اندازی مرکز بازی های رایانه ای حوزه های علمیه، تأسیس مرکز تولید محصولات هنری – رسانه ای، ایجاد شبکۀ ماهواره ای «تبلیغ دین»؛ بهره گیری از هوش مصنوعی در تبلیغ؛ شبکه سازی و هوشمندسازی مجموعه سامانه های تبلیغ؛ طرح جامع فعالیت های رسانه ای؛ طرح جامع تبلیغ تهاجمی علیه بنیادهای فکری، رویه ها، اشخاص، رفتارها و منابع دشمنان اعتقادی؛ طرح جامع تبلیغ مجازی؛ راه اندازی اندیشکده های تبلیغی(اندیشکده فضای مجازی، اندیشکده هنر، اندیشکده تولیدات رسانه ای و ...)؛ ایجاد و راهبری شبکه کانون های تبلیغی مدارس علمیه در سراسر کشور؛ طرح جامع تأمین منابع مالی پایدار تبلیغ حوزه؛ طرح جامع مواجهه هوشمندانه با ادیان، مذاهب، فرق و جریان های انحرافی؛ طرح جامع مواجهه هوشمندانه با آسیب های اجتماعی؛ طرح های مناسب برای کنشگری تبلیغی روحانیت در مواجهه با حوادث و رویدادهای اجتماعی مانند: طرح واکنش سریع تبلیغی در حوادث و رویدادهای اجتماعی، ایجاد و فعال سازی گروه های تبلیغی جهادی واکنش سریع با انواع تخصص ها برای مواجهه با شرایط بحرانی و ... ؛ طرح های مناسب برای همگانی کردن تبلیغ مانند: طرح هر طلبه یک مبلغ، طرح فعال سازی مدیران، اساتید، پژوهشگران، استعدادهای برتر، نخبگان و چهره های تبلیغی در تبلیغات دینی متناسب با شئونات آنها، طرح فعال سازی حلقه های میانی(مانند معلمان، اساتید دانشگاه ها، افراد تاثیرگذار فرهنگی و ...)، طرح فعال سازی همسران مبلغان در تبلیغ؛ طرح تحول مساجد کشور در راستای تحقق مسجد طراز اسلام و انقلاب اسلامی؛ طرح جامع مشاوره اسلامی شامل: راه اندازی پایگاه های مشاوره و راهنمایی در مساجد برای عموم مردم، راه اندازی مراکز مشاوره اجتماعی در مراکز استان ها برای پاسخگویی و مواجهه روشمند، سریع و اقناعی با آسیب های اجتماعی و راه اندازی میزهای تخصصی راهنمایی اعتقادی در مراکز استانها.

رسا ـ با توجه به اهمیت موضوع بین الملل بفرمایید در طرح تحول تبلیغ حوزه برای تبلیغ در عرصه بین الملل چه راهکارهایی در نظر گرفته شده است؟

برای تقویت تبلیغ در عرصه بین الملل، برنامه ها و طرح هایی مانند: طرح هجرت بین المللی؛ اعزام مبلغ مناسبتی بین المللی؛ طرح تبلیغ مجازی بین المللی؛ توسعه مدارس علمیه با گرایش زبان و مهارت های بین المللی؛ شبکه سازی نخبگان تبلیغی جهان اسلام و ایجاد انجمن های مشترک تبلیغی؛ پاسخگویی به سؤالات و شبهات مخاطبان بین المللی؛ طرح تربیت دانش آموزی در مدارس اسلامی خارج کشور؛ تولید محتوای اسلامی در عرصه بین الملل؛ اعتبار بخشی به تشکل های بین المللی حوزوی؛ تربیت راویان محور مقاومت و ... برای کوتاه مدت در نظر گرفته شده است.

برای بلندمدت نیز اجرای رشته های تبلیغ بین المللی و ایجاد مراکز تخصصی بین المللی؛ راه اندازی مرکز زبان و فرهنگ بین المللی؛ طرح تعامل و هم افزایی مبلغان و حوزه های علمی شیعی مورد توجه قرار گرفته است.

رسا ـ آیا برای اجرای این طرح در معاونت تبلیغ حوزه اقدام اجرایی و عملیاتی خاصی نیز صورت گرفته است؟

در معاونت تبلیغ حوزه 10 راهکار عملیاتی کوتاه مدت در اولویت طراحی و اجرا قرار گرفت. طرح های عملیاتی تمام این راهکارها طراحی و مراحل تصویب خواهی را طی کرده و به تصویب مراجع قانونی در حوزه رسیده است. عناوین این طرح ها عبارتند از:

- طرح تبلیغ مکتوب؛ طرح  تولید فیلم سینمایی؛ طرح شبکه سازی مبلّغان کشور؛  طرح میزهای راهنمایی اعتقادی؛ طرح اطلس تبلیغ؛ طرح فعال سازی حلقه های میانی در تبلیغ؛ طرح جامع تبلیغ مجازی؛ طرح حمایت از مبلّغان فعال در عرصۀ بازی های رایانه ای؛ طرح تربیت خطیب؛ طرح تجربه ‏نگاری تبلیغ.

عملیات اجرایی بسیاری از این طرح ها شروع شده و امیدواریم به زودی نتایج مطلوب حاصل شود. 

رسا - همانطور که اشاره کردید، رهبر معظم انقلاب مد ظله العالی راهکار اصلی جبران نقص های گذشته را ایجاد کانون های عظیم تبلیغی ابتدا در قم و سپس در استانها دانستند. آیا برای راه اندازی این کانون ها اقدامی صورت گرفته است؟

به دلیل اهمیت ایجاد کانونها و راهبری آنها و نیز به دلیل اینکه کانونها وجوه مختلفی پیدا می کند و با بخش های مختلف مدیریت حوزه و گروه ها و تشکل های حوزوی و نهادهای دیگر ارتباط پیدا می کند، قرار شد شخص مدیر محترم حوزه نظارت عالی داشته باشند و این کار تحت اشراف خود ایشان پی گیری شود. آئین نامه کانون ها تدوین و تصویب و ابلاغ شده و دبیرخانه آن در معاونت تبلیغ حوزه شکل گرفته و اقدامات مناسبی برای تشکیل کانون ها صورت گرفته است. به عنوان نمونه اجرای طرح عملیاتی «هماهنگی و تعامل شبکه ای مبلغان» موجب ایجاد کانونهای جغرافیایی تبلیغی در شهرستانها و استانها می شود و در همین مدت، کانون های شهرستانی و کارگروه های زیر مجموعه آن و نیز کمیته های استانی این طرح راه اندازی شده و گزارشهای خوبی دریافت شده است. همینطور در بخش گروه های تبلیغی و جهادی شاهد پیشرفت مناسبی هستیم. در کانون های موضوعی نیز اقداماتی صورت گرفته است.