امید، بخشش و اعتماد به فضل الهی در آموزه های قرآنی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در فارس، آیه ۲۶۸ سوره بقره می‌فرماید:« الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاءِ ۖ وَاللَّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ»

(شیطان شما را از فقر می‌ترساند و به زشتی فرمان می‌دهد، و خداوند شما را به آمرزش و فضل خویش وعده می‌دهد، و خداوند گشایشگر و داناست.)

آیه ۲۶۸ تصویری روشن از دو مسیر این متفاوت در زندگی انسان ترسیم می‌کند: مسیر ترس و تنگ‌نظری که از وسوسه‌های شیطانی سرچشمه می‌گیرد، و مسیر امید، بخشش و اعتماد به فضل الهی. سبک زندگی اسلامی در حقیقت انتخاب آگاهانه مسیر دوم است.

۱. مقابله با فرهنگ ترس از فقر

یکی از مهم‌ترین ابزارهای شیطان، ایجاد نگرانی نسبت به آینده اقتصادی است. ترسی که انسان را به بخل، احتکار، کم‌فروشی یا حتی رفتارهای نادرست سوق می‌دهد. در حالی که سبک زندگی اسلامی بر توکل، تلاش سالم و اطمینان به رزاقیت خداوند بنا شده است. مسلمان می‌آموزد که روزی تنها در دست خداست و انفاق، نه‌تنها موجب کاهش مال نمی‌شود، بلکه زمینه برکت را فراهم می‌کند.

۲. انفاق؛ شاخصه جامعه ایمانی

زمینه نزول این آیه درباره انفاق است. شیطان انسان را از کم شدن دارایی می‌ترساند، اما خداوند وعده «مغفرت» و «فضل» می‌دهد. در سبک زندگی اسلامی، بخشش و دستگیری از دیگران یک ارزش محوری است. چنین رویکردی علاوه بر تقویت همبستگی اجتماعی، روح انسان را از وابستگی افراطی به مادیات آزاد می‌کند.

۳. انتخاب میان «فحشاء» و «مغفرت»

آیه نشان می‌دهد که ترس از فقر گاه به انحرافات اخلاقی منجر می‌شود. هنگامی که انسان معیار تصمیم‌گیری خود را صرفاً منفعت مادی قرار دهد، ممکن است به رفتارهای نادرست روی آورد. اما وعده الهی، انسان را به سوی پاکدامنی، صداقت و کرامت سوق می‌دهد. بنابراین، سبک زندگی اسلامی پیوندی عمیق میان اقتصاد و اخلاق برقرار می‌کند.

۴. امید فعال، نه خوش‌بینی منفعل

وعده «فضل» الهی به معنای دست روی دست گذاشتن نیست؛ بلکه به معنای تلاش همراه با امید است. مسلمان در کنار برنامه‌ریزی و کار، دل به وعده الهی می‌سپارد. این نگاه، آرامش روانی و استقامت در سختی‌ها را به همراه دارد.

جمع‌بندی

بر اساس آیه ۲۶۸ سوره بقره، سبک زندگی اسلامی بر سه محور استوار است:

اعتماد به خداوند به جای ترس از آینده

سخاوت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی به جای بخل و خودمحوری

پایبندی اخلاقی در فعالیت‌های اقتصادی و فردی

در نهایت، این آیه به ما می‌آموزد که کیفیت زندگی، بیش از آنکه به میزان دارایی وابسته باشد، به نوع نگاه ما به وعده‌ها بستگی دارد؛ آیا اسیر وعده‌های هراس‌افکن شیطان می‌شویم یا دل به فضل و رحمت الهی می‌سپاریم.