رونق امید برای بازگشت یوسف گم گشته

آرامش در میان هیاهو

هیاهو و جنجال جزء جدایی ناپذیر حضور اجتماعی در بسیاری از عرصه هاست، اما حتی در این عرصه ها نیز کسانی پیدا می شوند که می توان آن ها را نمادی از آرامش در میان هیاهوها دانست. آیت الله محمد مومن قمی بدون شک از این دسته است. وی علی رغم داشتن مسؤولیت های سیاسی و اجتماعی متعدد از ابتدای انقلاب تا کنون شخصیتی بی حاشیه و کمتر رسانه ای دارد و از ورود به مباحث رسانه ای و جنجالی دوری می‌گزیند. آیت الله مومن از قدیمی ترین فقهای شورای نگهبان است که از سال 1362 تا کنون با حکم حضرت امام و مقام معظم رهبری در این سمت باقی مانده است. در هفته گذشته این فقیه و استاد و مدیر اسبق حوزه علمیه قم به دلیل عارضه قلبی در یکی از بیمارستان های شهر قم بستری شد و بعد از طی مراحل پزشکی و رفع کسالت به زودی مرخص می‌شود. ما هم برای این شخصیت متقی که دقت ها و سخت گیری های دینی اش در مسایل مختلف اجتماعی زبانزد است آرزوی سلامتی می کنیم.

شیرینی عید بدون اختلاف

رویت هلال اگر چه در همه ماه ها برای برپایی امور دینی از جمله حج و یا عبادات ماهیانه مهم است اما توجه عمومی به این مسئله در ابتدا و انتهای ماه مبارک رمضان افزایش می یابد. به همین جهت است که هرگونه عدم هماهنگی در اعلام ابتدا و انتهای ماه مبارک رمضان بازتاب گسترده ای در میان عموم می گیرد. خصوصا اینکه علی رغم اصل کلی عدم ورود مراجع تقلید به مصادیق و نیز فتاوای تمامی مراجع در مورد راه های رویت هلال که تقلید و مراجعه به نظر مرجع تقلید در آن قید نشده است، بسیاری از مردم به اشتباه تصور می کنند که در این مورد هم باید به نظر مرجع تقلید خود مراجعه نمایند. امسال با اینکه ماه رمضان بر خلاف تخمین قید شده در تقویم های رسمی، یک روز زودتر شروع شد، اما با این حال بین اعلام نظر حاکم اسلامی و دیگر مراجع تقلید، نه در ابتدا و نه در انتهای ماه تفاوتی مشاهده نشد و ماه رمضان امسال بدون هرگونه حرف و حدیث شروع شده و پایان یافت. امری که به شیرین تر شدن عید سعید فطر برای مردم افزوده بود و حضرت آیت الله مکارم شیرازی نیز درخطبه های نماز عید خود، این اتحاد را خنجری در چشم دشمنان اسلام و نظام دانست. مسئله رویت هلال با وجود برخی اختلافات در مبانی فقهی آن، با اطلاع رسانی صحیح و تبلیغ صحیح رسانه ها بر راه های اثبات رویت و نیز هماهنگی بیشتر بین گروه های رویت هلال دفاتر مراجع به نظر قابل تدبیر می رسد.

امید ها برای بازگشت یوسف گم گشته

در مورد معمر قذافی با همه اختلاف نظرها، بسیاری از سران و سیاسیون جهان یک نظر داشتند، او دیوانه است. به دلیل همین دیوانگی و غیر قابل پیش بینی بودن دیکتاتور لیبی بود که بسیاری از اقدامات برای پیگیری وضعیت امام موسی صدر که در هنگام سفر به لیبی توسط وی ربوده شد، به نتیجه ای نرسید. این روزها با فراری شدن سرهنگ قذافی و اتفاقات صورت گرفته در کشور لیبی، بیش از هر زمان دیگری امیدها برای روشن شدن وضعیت رهبر گم شده شیعیان لبنان و فقیه خوش صورت ایرانی، پررنگ شده است. هفته گذشته هیئتی از جنبش امل لبنان با سفر به کشورمان و دیدار با مقامات سیاسی و مذهبی بر پیگیری وضعیت امام موسی صدر تاکید کردند. مسؤول این هیئت درسخنانی ربودن امام موسی صدر را حاصل توطئه ای بین المللی خواند. در دیدارهای این هیئت در قم نیز حضرت آیت الله نوری همدانی بر ضرورت پیگیری وضعیت امام موسی صدر تاکید کرد و آیت الله کعبی معاون جامعه و نظام جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در دیدار جداگانه ای روشن شدن وضعیت این فقیه گم شده را خواسته تمامی اقشار در ایران خصوصا حوزویان دانست. به نظر می رسد با سقوط دیکتاتور لیبی انتظارها در این زمینه نباید زیاد طول بکشد و ان شاء الله به زودی شاهد خبرهایی در این زمینه خواهیم بود.

سال هایی که بر کتاب سال حوزه می گذرد

پژوهشگران و محققان حوزه علمیه این بار شاهد برگزاری سیزدهمین همایش کتاب سال حوزه هستند، کتاب سال حوزه بی شک با نگاهی جامع و عالمانه آثار نویسندگان حوزه را بررسی می کند و برترین ها را بر می گزیند؛ که امسال نیز بیش از هزار اثر به دبیرخانه کتاب سال حوزه ارسال شده است. آنچه که در این میان درخور توجه است ضرورت ارتقای وضعیت پژوهش در حوزه است که نباید صرف کثرت آثار و آمار بالای نشر را نشانه رشد پژوهش در حوزه دانست. امروزه احساس می‌شود استاندارد‌نویسی و نگاه ساختاری به مؤلفه‌‌های تحقیقات میان‌رشته‌ای هنوز رسما به عرصه‌های پژوهشی حوزه ورود پیدا نکرده است. از سویی دیگر غفلت از تربیت نویسنده و محقق سبب می شود، کتاب سال آن تنوع و دیدن چهره‌های جدید و نوقلم را در میان منتخبان خود شاهد نباشد. 

تصدی قضاوت از سوی رو‌حانیان؛ آری یا خیر؟

قضاوت از امور حساس و مهمی است که از نظر دینی حکم واجب کفایی را به یدک می‌کشد. پس از انقلاب، شورای عالی قضایی به ریاست شهید بهشتی برای سامان دادن به امور قضاوت و دستگاه‌های مربوط با آن تشکیل شد. از همان موقع یکی از گزینه‌های مورد تاکید شورای عالی قضایی استفاده از روحانیان عالم و کاردان برای منصب قضاوت بود و از همان موقع هم مخالفت‌هایی با حضور روحانیان در این منصب می‌شد تا جایی که حضرت امام خمینی(ره) خودشان وارد کار شدند و در سخنرانی‌های خود بر این مساله تاکید کردند: « امروز قضاوت احتیاج دارد به افراد، به افراد حوزه‏هاى علمیه هرجا که هست، قم، مشهد، آذربایجان، هرجا که حوزه علمیه هست، اصفهان. علما و مدرسین حوزه‏ها باید قاضى تربیت کنند و این یک واجب کفایى است براى همه. قضاوت یک واجب کفایى است که اگر کسى بتواند انجام بدهد و به زمین بماند این امر، معاقب است. اینکه «من حالا حالش را ندارم، قضاوت امر مشکلى است» این حرفها عذر نیست. (صحیفه امام، ج‏17، ص 237)»

روحانیانی که در آن دوره جذب قوه قضاییه شدند هرچند از نظر آشنایی با مبانی فقهی قوی بودند ولی با آیین دادرسی و قوانین شکلی آشنایی چندانی نداشتند، از طرفی با توجه به شکل‌گیری انقلاب اسلامی و به هم‌ریختگی دستگاه‌های حکومتی لازم بود تا به هر شکل ممکن سروسامانی به این وضعیت داده شود. بعدها وضعیت جذب قضات روحانی تغییر یافت و  سخت‌گیری‌های شدیدی در این زمینه ‌شد، دوره‌های آموزشی حقوقی پیش از خدمت برای جذب شدگان برگزار شد و نظارت‌های حین خدمت هم افزایش یافت. پس از ریاست آیت الله آملی لاریجانی بر دستگاه قضا مؤسسه آموزشی و پژوهشی قضا در قم راه اندازی شد تا طلاب و روحانیان واجد شرایط در این موسسه پذیرش شوند و پس از گذراندن دوره‌های آموزشی به خدمت قوه قضاییه درآیند.

مکتوب سازی اندیشه التقاط و انحراف، ممنوع!

بی شک بازار چاپ و نشر فرصتی برای تبلیغ اندیشه های انسانی در جهت رشد و ارتقای حیات اجتماعی است. در این باره سخن فراوان است. اما مسأله مدیریت نظام‌مند در این بخش گاهی دچار سکته معرفتی می شود؛ البته این آسیب شاید با انتشار یک کتاب و اثر غیر همسو با تعالی جامعه صورت گیرد. آیت الله مجتهد شبستری هم بارها بر پاک‌بودن کتابخانه‌‌های کشور تأکید کرده است، هفته گذشته نیز بر اقدام جدی وزارت ارشاد در جلوگیری از انتشار کتب ضاله و انحرافی تأکید کرد. کتاب هایی که شاید یک صفحه آن یک جوان جویای حقیقت را به بی‌راهه فکری و معرفتی بکشاند. البته این را هم یادآور شویم در سال‌های اخیر مجلات گوناگونی در پیشخان مطبوعات قرار می گیرد که تحت عناوین زندگی‌نامه بازیگران زن و مصاحبه با نوازندگان و هنرمندان و در قالب مطالب عوام پسند سعی در ترویج زند‌گی‌های غیر دینی+‌عکس ‌می‌کنند، که پالایش این نوع انتشار‌ها نیز ضرورتی غیر قابل انکار است./ع