جایگاه روحانیان در کرسی های مجلس نهم
هر دم از این باغ بری میرسد / طرحهایی برای آزمون و خطا در حوزه علمیه
هنوز یک سال از ناکام ماندن طرح استادمحوری نگذشته است که طرحی جدید در قالب مصوبه ساماندهی دروس سطوحعالی حوزه علمیه قم بر تارک معاونت آموزش درخشید، معاونتی که از خرداد سال گذشته تاکنون با سرپرست اداره میشود و هنوز کسی این مسؤولیت بزرگ را با توجه به سلیقههای مختلف و فراوان، بر عهده نگرفته است. هرچند به نظر میرسد این طرح تفاوت چندانی با کلیات طرح استادمحوری ندارد لکن ارائه آن در شرایطی که حدود نیمی از سال تحصیلی گذشته و الزام به اجرای آن در همین سال تحصیلی چندین مشکل اساسی در پی خواهد داشت. نخست آن که به طلابی که از ابتدای سال در دروس آزاد حوزههای علمیه شرکت کردند درباره این طرح سخنی گفته نشده و آنها بر اساس روال سالهای قبل به انتخاب استاد و حضور در درس پرداختهاند، الزام طرح جدید بر خلاف حقوق مکتسبه آنها است چرا که این طرح نمره قبولی برای دروس آزاد را 16 اعلام کرده و این بر خلاف نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی است که معتقد بود چنین طرحهایی نباید مزیتی اضافهتر از دروس آزاد داشته باشد. نکته دیگر این که برگزاری امتحان میان سال آن هم به صورت متمرکز و از سوی مرکز مدیریت دروس را با یک شوک مواجه میکند چرا که نه طلاب آمادگی این امر دارند و نه میزان پیشرفت دروس یکسان است تا محدودهای برای آزمون مشخص شود و این افزون بر هزینههای سنگین برگزاری آزمون از سوی مرکز مدیریت است. از سوی دیگر این طرح امکان برگزاری دروس در مدارس و خوابگاهها را آزاد اعلام کرده به شرط این که ارائه خدمات مدرسه منوط به شرکت در درس خاصی نباشد. به نظر میرسد این بند در مرحله عمل امکان اجرا نداشته باشد و مدیران مدارس تمایلی نداشته باشند به طلابی که دروس خود را در مدارس دیگر میخوانند ارائه خدمات کنند.
ماهوارههایی که دل و دین می برند
امروزه کارکرد رسانهها به ویژه شبکههای ماهوارهای در شکلگیری عقاید و افکار مردم قابل انکار نیست، بمبهای رسانهای افکار عمومی را شکل میدهند و ابرقدرتهای این عرصه را به اهداف خود میرسانند، کاری که شبکه تبلیغی ـ ارتباطی روحانیت در گذشته در سطح کشور در قالب سخنرانی و پند و اندرز انجام میداد امروز در قالب های جدید از فیلم، سریال، مستندهای علمی، تاریخی و پژوهشی، مسابقات جذاب، نماهنگ و ترانه، اخبار و تحلیلهای سیاسی و اجتماعی با بهرهگیری از عناصر مختلف بصری توسط رسانهها به ویژه شبکههای ماهوارهای به خورد مردم داده میشود و عجیبتر آن که کسانی را که خود دورههای مختلف را دیدهاند تحت تاثیر قرار میدهند چرا که علاوه بر بهرهگیری از مغالطات ظریف و عامهپسند از موضوعات مورد علاقه مردم استفاده میکنند. به هر حال آشنایی حوزویان با شیوههای عملکرد شبکههای مختلف ماهوارهای و محتوایی که ارائه میدهند میتواند به آنان کمک کند تا در تبلیغات دینی خود مردم را با خطر روزافزون آنها آشنا کنند تا نگاه اوقات فراغتی مردم به این دجال زمان را تغییر دهند.
رنسانس فرهنگی ظرفیت فراموش شده انقلاب اسلامی
با نگاه به حذف طاغوت، پیروزی جنگ تحمیلی و پشت سرگذاشتن فتنههای بزرگ و کوچک در کشور در مییابیم انقلاب اسلامی ایران فصل جدیدی در تحولات سیاسی و نظامی منطقه داشته، و خواهد داشت؛ اما خردمندان فرهنگی کشور آن گونه که شایسته بود نتوانسته اند این فرصت عظیم منطقه ای را با نگاه فرهنگمأبانه و جوامع گستر دریابند. همسایگان ایران اسلامی به یقین در مسیر انقلاب امام راحل، به یافتههای جدیدی در عرصه معادلات سیاسی و اقتصادی منطقه رسیدهاند که به یقین در انتظار روشنشدن لایههای زیرین این انقلاب خبرساز و دینبنیاد هم هستند. اما آنچه که بر ماست در بخش تئوری و نظریه نظام ولایت فقیه و کاربرد پیشرفته آن در عصر حاضر و این که انقلاب برای تسخیر نیامده است؛ برای روشنگری و رهایی از استبداد تجلی یافت؛ هنوز گفتوگویی فرهنگی با همسایگان شکل نگرفته که ناظر به ساحتهای انقلاب باشد. در هفته گذشته خبر حجت الاسلام والمسلمین صفایی بوشهری، نماینده ولی فقیه در استان بوشهر، مبنی بر راهاندازی مدرسه بزرگ تبلیغ در جنوب کشور، خرسندی جامعه تبلیغی کشور و دغدغهمندان حوزه صدور فرهنگ و اندیشه انقلاب را فراهم کرده است. ایشان در سخنانی گفته اند که استان بوشهر پیشانی تجلی عظمت انقلاب اسلامی ایران و مکتب اهل بیت(ع) است که دارای صدها کیلومتر مرز فرهنگی با پنج کشور عربی است و این خود نیازمند یک رنسانس و نهضت تحول تولید منابع انسانی در عرصه فرهنگی است.
احیای اندیشه فخر الشیعه نیاز نسل علمی کشور
نخستین کنگره بین المللی ابن شهرآشوب با رویکرد شناساندن زندگی و شخصیت این عالم بزرگ دینی، در استان مازندران برگزار میشود. اعضای ستاد برگزاری این کنگره علمی هفته گذشته در سفری به شهر مقدس قم با مراجع تقلید و برخی علما دیدار و گفتگو کردند. حضرت آیت الله مکارم شیرازی به القاب ابن شهر آشوب اشاره کرده: برخی از بزرگان تعابیری همچون فخر الشریعه و محی الشریعه را برای ایشان به کار بردهاند. که این سخن نشان از اقتدار علمی این عالم فقید در بین علمای شیعه و اهل سنت است. همچنین حضرت آیت الله سبحانی، ابن شهر آشوب را محدثی عالیمقام برشمرد و تأکید کرد با تمامشدن چنین بزرگداشتی نباید آثار و روش آنها هم به پایان برسد. حضرت آیت الله جوادی آملی نیز ابراز کرد که این روحانی والامقام توانست با جهاد علمی خود در دوران خود کمبودهای مباحث علمی شیخ طوسی را جبران کند و لغزش های دوران محمد غزالی را بپوشاند. آیت الله طبرسی نماینده ولی فقیه در مازندران هم از احیای آثار و تألیفات ابن شهر آشوب خبر داد.
جایگاه روحانیان در کرسی های مجلس نهم؟
اولین دوره مجلس شورای اسلامی کار خود را با حضور 164 نماینده روحانی در مجلس، آغاز کرد، اما به مرور زمان و با توجه به شرایط سیاسی کشور، همانگونه که حضور روحانیان در مناصب اجرایی افزایش یافت، در مجلس شورای اسلامی کاهش یافت تا جایی که به حضور 35 نماینده روحانی در مجلس ششم رسید.
«اگر هر دوره روحانیون مجلس نسبت به روحانیون قبلی کمتر شود، مجلس انقلابی و اسلامی نخواهد شد از این رو حضور روحانیون در مجلس لازم است» این اظهارات آیت الله مهدوی کنی رئیس مجلس خبرگان رهبری و دبیر کل مجمع روحانیت مبارز در اولین گردهمایی جبهه متحد اصولگرایان در مدرسه عالی شهید مطهری بود. امری که تاکنون کمتر مورد توجه و اظهار نظر مقامات سیاسی کشور قرار گرفته است. سوال اساسی در این زمینه این است که اهمیت حضور روحانیان واجد شرایط و آگاه، برای حضور در مجلس شورای اسلامی در چیست؟ و چرا در مجلس هفتم و هشتم که اکثریت آن اصولگرا بودند، تنها 43 روحانی حضور داشتند؟ و چرا با وجود تاکید بر مشروعه بودن نهاد قانونگذاری درآغاز تولد نظام پارلمانی در کشور، از سوی شهید واالامقام شیخ فضل الله نوری و تاکید امام راحل بر تغییر نام مجلس شورای ملی به مجلس شورای اسلامی، هنوز آنگونه که لازم به نظر می رسد، از ظرفیت کارشناسی حوزه های علمیه در نهاد قانونگذاری بهره برداری نشده است. و این نکته ای جدی است که آیا می توان روزی جلسات کمیسیون حقوق وقضایی، فرهنگی، آموزش و تحقیقات را که نیازمند کارشناسان حوزه و دانشگاه هستند را بدون حضور نمایندگان نخبه روحانی تصور کرد. هفته گذشته نام نویسی نمایندگان برای شرکت در رقابت های انتخاباتی مجلس نهم تمام شد و علی رغم گمانه زنی ها در مورد حضور برخی روحانیان مطرح، در کنار ثبت نام و حضور روحانیان شاخصی چون حجج اسلام مرتضی آقاتهرانی، عباسعلی اختری، حسن ابوترابی فرد، حمید رسایی، روح الله حسینیان، غلامرضا مصباحی مقدم، نبویان، قاسم روانبخش، سقای بیریا و حسین جلالی؛ شاهد عدم حضور و ثبت نام مجدد افرادی مانند حجت الاسلام موسی قربانی عضو شاخص کمیسیون حقوق و قضایی و نماینده مجالس پنجم، ششم، هفتم و هشتم بودیم.
به نظر می رسد مجلس شورای اسلامی با توجه به جایگاه ویژه خود در ساختار سیاسی کشور، بیش از بسیاری از مناصب اجرایی نیازمند حضور روحانیان است و باید در این زمینه تمهیدات جدی تری اندیشیده شود. البته در این میان آنچه نباید از نظر دور داشته شود این است که سابقه انتخابات در کشور ما نشان داده است که در صورت حضور جدی نامزدهای شاخص و و اهل فکر روحانی در صحنه های انتخاباتی، این نامزدها توانایی بیشتری در جلب اعتماد مردم، نسبت به دیگر کاندیداها دارند.
رزمایشی برای اثبات اقتدار دریایی
رزمایش نیروی دریایی ارتش در خلیج فارس و دریای عمان از مهمترین عناوین خبری کشور و جهان بود. رزمایشی که بار دیگر بر قدرت و صلابت نیروهای مسلح کشورمان در حراست از مرزها و تمامیت ارضی کشور مهر تایید نهاد. این رزمایش بزرگ و مقتدرانه علاوه بر انعکاس گسترده در سطح جهان، انعکاساتی نیز در حوزه های علمیه یافت. حضرت آیت الله نوری همدانی در سخنانی رزمایش نیروی دریایی را اثبات کننده اقتدار نظام اسلامی دانست. حضرت آیت الله جوادی آملی نیز به پیشرفت های روزافزون نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و خاطر نشان کرد: روزی کسی فکر نمی کرد که ناوهای ایران اسلامی به شمال اقیانوس هند و اطلس بروند، اما امروز به برکت نظام اسلامی شاهد این حضور مقتدرانه هستیم. حضرت آیت الله صافی گلپایگانی نیز در دیدار فرمانده نیروی انتظامی، پیشرفت های نیروهای مسلح کشورمان را مورد توجه قرار داده و آن را ثمره پایداری بر ارزش های اسلامی دانست و گفت: اوضاع جهان هم اوضاع خاصی است؛ باید به همه نواحی توجه داشته باشیم. این رزمایشی هم که برگزار شد اسباب خوشحالی و افتخار بود. ما قبل از انقلاب اسلامی از این مطالب نداشتیم یعنی نمیگذاشتند و باید مطابق میل خارجیها رفتار میکردیم. اینکه الان دنیا روی ما حساب میکند و مرعوب هستند، همه برای این است که میگوییم ما میخواهیم مسلمان و مستقل باشیم./گ/