شیعیان یمن تحت تأثیر اوضاع شیعیان ایران هستند
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، سید عبدالله حمود العزی از اعضای اتحادیه علمای یمن در نشست «نگاهی به وضعیت شیعیان یمن، بیمها و امیدها» که ظهر امروز به همت پژوهشکده مطالعات منطقهای در پژوهشگاه المصطفی برگزار شد، گفت: محبت امام علی(ع) فصل مشترک میان تمامی شیعیان بوده و عنوان ایمان و باب ورود به اسلام و ایمان حقیقی است.
وی در ادامه با اشاره به تاریخ تشیع در یمن، اظهار داشت: بلندای تاریخ تشیع در یمن به بلندای تاریخ اسلام است چرا که ورود اسلام به یمن از ابتدا با وجود امام علی(ع) گره خورده است اما حکومتهای جبار همیشه در پی آن بوده که فکر و اندیشه اهلبیت(ع) را در تنگنا قرار دهد.
عضو اتحادیه علمای یمن تصریح کرد: فرهنگ اجتماعی یمن ارتباط وثیقی با اهلبیت(ع) دارد همچنان که در محیط اجتماعی دیده میشود که مردم هنگام برخورد با مشکلات، با تعبیراتی همچون یا علیاه، یا فاطمتاه، یا حسناه و یا حسیناه، به اهلبیت(ع) متوسل میشوند؛ این تعبیرات دلالت بر وجود و نسوخ پدیده تشیع از زمانهای گذشته در یمن دارد.
اولین دولت شیعی رسمی در یمن
وی خاطرنشان کرد: نخستین امام زادهای که به یمن هجرت کرد معروف به امام الهادی، یحیی بن الحسین از اولاد امام حسن مجتبی در سال 245 هجری است؛ این امام زاده در ابتدا در استان سعده سکونت داشت و توانست اولین دولت شیعی رسمی را در این استان و مناطق همجوار آن تأسیس کند.
العزی ادامه داد: دولت شیعی امام الهادی از سال 245 تا سال 1356 هجری دوام پیدا کرد اما همیشه به یک شکل نبود و با توجه به شرایط سیاسی و دولتهای همجوار، گاهی اوقات گسترده و گاهی کوچیکتر میشد.
وی تصریح کرد: در تمامی این مدت، دولت بر مبنای فکر زیدی شیعی شکل گرفت و به حیات خویش ادامه داد؛ پیروان مذهب زیدی در حقیقت پیرو امام علی(ع) بوده و معتقد بر خروج بر حکومت ظالم و ستمگر هستند؛ همچنین پیروان مکتب زیدی، اعتقاد بر بطلان و تخطئه کسانی دارند که در خلافت بر امام علی(ع) پیشی گرفتند.
توحید، عدل، قیامت، امامت و امر به معروف پنج اصل مکتب زیدیه
عضو اتحادیه علمای یمن تأکید کرد: نسبت دادن مکتب زیدی به امام زید، همچون مکتبهای حنبلی و شافعی، تنها یک نسبت فقهی نیست، بلکه نسبتی است که از نظر سیاسی هم مورد توجه است.
وی با بیان اینکه مذهب زیدیه پنج اصل دارد، گفت: اصل اول این مکتب توحید بوده و توحید به معنای وحدت خداوند و دوری ایشان از تجسیم و تصویر است؛ اصل دوم عدل خداوند و اصل سوم وعد و وعید است که به مسأله قیامت و روز حشر مربوط میشود.
علامه حمود العزی ادامه داد: اصل چهارم مکتب زیدی امر به معروف و نهی از منکر و اصل پنجم امامت است؛ امامت در فرقه زیدیه به معنای اعتقاد به امامت امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و اولاد امامین حسنین(ع) است.
اهلبیت تنها به اهل کساء اطلاق میشود
وی تصریح کرد: از نگاه زیدیه، اهلبیت در آیه تطهیر تنها به اصحاب خمسه اهل کساء اطلاق میشود چرا که پیامبر تنها این پنج نفر را در زیر عبای خود قرار داد و تعبیر هولاء اهلبیتی را درباره ایشان به کار برد.
عضو اتحادیه علمای یمن ادامه داد: همچنین در نگاه زیدیه اهلبیت به فرزندان امام حسن و امام حسین(ع) هم اطلاق میشود چراکه هرکس از فرزندان ائمه(ع) چهارده شرط «علم، ورع، زهد، شجاعت، رفعت و...» را باهم دارا باشد، به وی امام الداعی اطلاق میشود.
وی بیان داشت: امامان دوازدهگانه جایگاه مقدس و خاصی دارند و به همین دلیل پیروان مکتب زیدیه مقام ایشان را از دیگران بالاتر میدانند؛ یکی از علمای زیدیه به نام ناصر المحلی در قسمت ابتدایی کتاب خود، تراجم و زندگی پنج معصوم و اصحاب کساء، در قسمت دوم آن کتاب زندگانی بقیه امامان مذهب امامیه و در قسمت سوم تراجم امامان داعی مکتب زیدیه را ذکر کرده است.
روبهرویی مکتب زیدیه با تنگناها در یمن
علامه حمود العزی خاطرنشان کرد: زیدیه پس از سال 1962 میلادی با تنگناها و عداوت روشمندی روبهرو شدند؛ اولین تنگنا در سیستم آموزشی اعمال شد و آن حذف تمامی مطالب مربوط به میراث اهلبیت(ع) از کتب آموزشی بود.
وی با اشاره به حکومت هزار و 100 ساله زیدیه در یمن، گفت: در سال 1962 علیه حکومت زیدی کودتا شد و کودتاگران افزون بر حکومت، کودتای خود را بر مکتب زیدیه هم سرایت دادند؛ تا پنجاه سال گذشته 80 درصد مردم یمن معتقد به مکتب زیدیه بودند اما پس از کودتای سال 1962 تعداد شیعیان زیدی یمن به 50 درصد کاهش یافت.
آل سعود، دشمن مکتب زیدیه
عضو اتحادیه علمای یمن خاطرنشان کرد: آل سعود 70 هزار یمنی را برای دشمنی با مذهب زیدی به کار گرفت و حتی به کمک نیروهای امنیتی تصمیم داشت تا به هر صورت ممکن، با مکتب زیدی مبارزه کرده و مانع پیشروی این مکتب شوند.
وی اظهار داشت: شیعیان یمن تحت تأثیر اوضاع شیعیان ایران هستند و تمامی مناطق شیعه نشین میتواند تأثیرگذار در وضعیت شیعیان یمن باشد.
علامه حمود العزی تصریح کرد: هنگام انقلاب ایران، در یمن نیز حرکتهایی صورت گرفت و عکسهای امام خمینی در خیابانها و مکانهای عمومی پخش شد؛ حتی برخی از علمای زیدیه بر این اعتقاد بودند که امام خمینی(ره) یکی از امامان داعی زیدی برشمرده میشود.
تأثیر شیعیان زیدی یمن از انقلاب ایران
وی با اشاره به تأثیر شیعیان زیدی یمن از انقلاب ایران، ابراز داشت: این امر سبب شد که زیدیه در یمن آسیبها و سختیهای فراوانی را تحمل کنند؛ زندان شدن بسیاری از جوانان و بسته شدن عدهای از مساجد مربوط به زیدیه قسمتی از فشارهای وارد شده به زیدیه پس از انقلاب ایران است.
عضو اتحادیه علمای یمن با اشاره جنگ ایران و عراق خاطرنشان کرد: دولت یمن قصد کمک به صدام ایران را داشت و به همین علت جوانانی که از کمک کردن به صدام و رفتن به جنگ با ایران خودداری میکردند، به زندان رفته و کشته میشدند.
وی تصریح کرد: خطوط فشار به شیعه در یمن میتواند به دو عامل خلاصه شود؛ یکی از آن دو عامل فشار دولت پس از کودتای 1962 بود که به حمایت صعودیها به فشار علیه شیعیان میپرداخت و عامل دوم ارتباط شیعیان زیدی با انقلابیان ایران و شیعیان امامی بود.
قیام شهید حسین بدرالدین الاوسی
علامه حمود العزی خاطرنشان کرد: فشارهای علیه شیعیان زیدی در نهایت منجر به حرکت شهید حسین بدرالدین الاوسی در سال 2002 میلادی شد؛ شهید الاوسی در ابتدا از سلاح استفاده نکرد و تنها تلاش کرد که با استفاده از شعار مرگ بر اسرائیل و مرگ بر آمریکا در منطقه خود بر علیه ظلم بایستد اما دولت به کمک تمامی امکانات خود حتی بمباران هوایی در مقابل وی ایستاد.
وی در پایان گفت: همانطور که فشار منجر به انفجار میشود، 50 سال فشار شدید به شیعیان زیدی یمن و در حاشیه قرار دادن آنان سبب شد که جامعه شیعی زیدی منفجر شده و حرکتی در قالب انصارالله در یمن به وجود آید./997/ب201/د