نقش و جایگاه مالیات در کشور با تأکید بر عدالت تبیین می شود

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، دکتر علی عسگری، رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور، در دومین همایش مالیات‌های اسلامی که چهارشنبه، 13 آبان‌ماه در سالن همایش‌های دانشگاه مفید برگزار شد با بیان این‌که در یک نظام اقتصادی مالیات‌ها نقش و جایگاه ویژه‌ای دارند، گفت: مالیات از منابع اصلی درآمد دولت محسوب می‌شود و دولت نیز به طبع مالیات می‌تواند برنامه‌های اقتصادی خود را در جامعه پیاده کند.

وی افزود: اگرچه در نظام اقتصادی اسلام نگاه متمایزی در زمینه مالیات‌ وجود دارد اما در نقاطی وجه اشتراک زیادی با هم دارد که می‌شود این وجه اشتراک را از همدیگر تشخیص داد.

رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور، مالیات‌ متعارف را به مالیات‌ مستقیم و غیرمستقیم طبقه‌بندی کرد و آنگاه گفت: مالیات‌ مستقیم مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی است و مالیات‌ غیر مستقیم مالیات بر کالا و خدمات است.

دکتر عسگری تصریح کرد: با توجه به جایگاه مالیات اسلامی خواهیم دید که مالیات‌های اسلامی چه در زمینه خمس و چه در مینه زکات و آنچه در شرع مقدس برای مالیات اسلامی تعریف شده است، در خیلی از موارد به پایه‌های اقتصادی مالیاتی کشور نزدیک است.

وی اضافه کرد: چه بسا پایه‌های مالیاتی که در شرع مقدس تعریف شده در مالیات‌های متعارف کشور خودمان یا هنوز بسترهای لازم آن فراهم نشده و یا اگر بسترها فراهم شده، امروز در نظام مالیاتی اجرایی نشده یا حذف شده است.

رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور با بیان این‌که نقش و جایگاه مالیات‌ها ارتباط آنها را مشخص می‌کند، افزود: باید بررسی کرد که مالیات‌ها بر اساس چه پایه‌های مالیاتی تعریف می‌شود و چه ویژگی برای این مالیات‌ها می‌توان در اقتصاد قائل شد.

دکتر عسگری در ادامه با اشاره به خمس و زکات به عنوان مالیات واجب در شرع مقدس گفت: مالیات بر درآمد، ثروت، پس‌انداز، انواع دارایی و انتقال دارایی از جمله مالیات بر خمس و مالیات بر حیوانات، محصولات کشاورزی و فلزات قیمتی از جمله مالیات بر زکات است که وقتی ریشه‌های آنها را بررسی کنیم خواهیم دید که بسیاری از این‌ها پایه‌های مالیاتی در نظام اقتصادی اسلام تعریف شده و جایگاه آنها روشن و معنی‌دار است و می‌توانند در اقتصاد ما نقش مفید و مؤثری را ایفا کنند.

وی عبادی بودن زکات و خمس را سبب پرداخت آن از سوی مؤمنان عنوان کرد و اظهار داشت: از جمله ویژگی این مالیات اختیاری بودن آن از جایگاه خود اظهاری است به طوری که خود اشخاص آن را اظهار می‌کنند، ضمن این‌که جایگاه مصرف آن نیز مشخص است.

رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور با بیان این‌که اگر بخواهیم در این نقش و جایگاه به مالیات‌ اسلامی توجه کنیم و آن با مالیات متعارف در اقتصاد کشور مقایسه کنیم با چالش مواجه می‌شویم، ادامه داد: امروز در مالیات‌های متعارف، محصولات دامی و کشاورزی از مالیات معافند در حالی که در مالیات اسلامی شرع مقدس مشخصاً برای این‌گونه کالاها و تولیدات مالیات معین کرده و به عنوان یک تکلیف شرعی و واجب مشخص شده است.

دکتر عسگری به تجربه کشورهایی مانند پاکستان، مالزی و عربستان در زمینه تنظیم قانون و تعریف مکانیزم مشخص برای مالیات و سپس واریز به حساب مشخص برای مصرف در چارچوبی مشخص اشاره کرد و گفت: یکی از نکاتی که در مالیات اسلامی باید بیشتر بر روی آن تأکید کرد، این است که مالیات‌ها را در جایگاه خود به درستی جمع‌آوری کرده و در حساب‌های مشخص تجمیع و در چارچوب‌هایی که شرع مقدس گفته مصرف کنیم.

وی خاطرنشان کرد: اگر رابطه بین مالیات‌ اسلامی و مالیات‌ متعارف در یک چارچوب و مکانیزم خاص فراهم شود، مالیات‌ اسلامی و مالیات متعارف در جایگاه خود قرار گیرد، هر یک به تنهایی و در کنار هم می‌تواند نقش خود را ایفا کند، زیرا در بسیاری از زمینه‌ها مالیات‌ اسلامی و مالیات‌ متعارف وجه تشابه دارند و پایه‌های مالیاتی این دو نزدیک به هم و شبیه به هم است.

رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور در بخش دیگری از سخنان خود به نقش عدالت‌محوری در مالیات‌ها اشاره کرد و گفت: با تأکید بر عدالت نقش و جایگاه مالیات در کشور به درستی تبیین می شود.

دکتر عسگری اضافه کرد: امروزه بخش زیادی از مالیات‌ها در قالب یارانه‌ها و پرداخت‌های انتقالی به صورت مستقیم و غیرمستقیم از بودجه عمومی دولت در اقتصاد توزیع می‌شود که اگر به جایگاه اصلی خود در اقتصاد برگردد، در توزیع آن می توان نقش مناسب‌تری که به عدالت نزدیک‌تر است، ایفا کرد./پ202