ضرورت گوش سپردن نخبگان به صدای کف میدان
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر رسول نوروزی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در نشست علمی «مردم در قلب میدان» که در سالن کوثر این پژوهشگاه برگزار شد، با تأکید بر نیاز مبرم به «بازشناسی مجدد مردم» توسط لایههای حکمرانی، نخبگانی و رسانهای، از تقلیلگرایی حاکم بر نگاه مدیران و دانشگاهیان نسبت به ظرفیتهای معنوی و میهنی جامعه انتقاد کرد.
دکتر رسول نوروزی درادامه با بیان اینکه جامعه ایران از سه لایه اصلی حکمرانی، نخبگان علمی-دانشگاهی و فضای رسانه تشکیل شده است، اظهار داشت: تا پیش از جنگ رمضان، این لایهها نسبت به شناخت واقعی و عمیق مردم دچار نوعی تقلیلگرایی بودند. اگرچه عدم شناخت مطلق نبود، اما بسیاری از مولفههای مردمی نادیده گرفته میشد که این امر در برنامهریزیها، قانونگذاریها و نوع مواجهه رسانه ملی و خصوصی با مردم، خود را نشان میداد.
جنگ رمضان؛ آینهای برای شکاف ادراکی
نوروزی با اشاره به تأثیرات جنگ اخیر بر افکار عمومی افزود: جنگ رمضان نشان داد که حتی لایههای آسیبدیده اجتماعی یا طبقات فرودست، در دو فاکتور مهم «میهنپرستی» و «دینداری» به مراتب جلوتر از لایههای حکمران و نخبه هستند.
وی با تأکید بر اینکه باید سه لایه مذکور با تواضع به سراغ مردم رفت و آنها را از نو شناخت، تصریح کرد: شما میتوانید هر نمونه آماری از مردم را انتخاب کنید؛ بخش قابلتوجهی از لایه حکمرانی، از نظر میزان میهنپرستی و دینداری، از مردم عقبتر است.
نوروزی مثال زد: اگر دو فرد عادی بخواهند به هم قرض دهند، معمولاً شرط تورم یا نوسان دلار را نمیگیرند، اما بانک به عنوان یک نهاد حکمرانی، شروط سفتوسختی وضع میکند.
وی ادامه داد: مردم به دلیل زیست در بستر واقعی زندگی، مفاهیمی مانند شجاعت، دینداری و میهنپرستی را به صورت صریح و بدون تناقض درک میکنند.
پایان کلیگوییهای رسانهای و دانشگاهی
نوروزی با انتقاد از رویکرد یکسویه رسانهها و دانشگاهیان، گفت: بیش از ۷۰ درصد تولیدات رسانهای و گفتمانهای دانشگاهی و حکمرانی، مردم را همانگونه که نخبگان دوست دارند یا انتظار دارند، به تصویر میکشند، نه آنگونه که هستند. این رویکرد کلیشهای دیگر مخاطب را راضی نمیکند.
وی افزود: ما با انسانی مواجه هستیم که «انسان ایرانی فاخر» است؛ انسانی که دارای کرامت، عزتنفس، شجاعت عجیب و غریب و صراحت در رفتار است. این انسان که از یک جامعه متمدن برآمده، مفاهیمی را خلق کرده که نخبگان هنوز به درستی درک نکردهاند.
گفتگوی همدلانه و پرهیز از تشویقهای سطحی
این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به اینکه مردم به سقفی از عزتنفس و بینیازی رسیدهاند، خاطرنشان کرد: کسی که نصف شب در میادین ایستاده است، نیازی ندارد که تلویزیون از او تشکر کند یا حقوقش را افزایش دهد؛ او این کار را برای ایمان و میهن انجام میدهد.
نوروزی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: پس از جنگ، مواجهه با مردم نباید از جنس «تشویقهای سطحی» یا «تکریمهای تشریفاتی» باشد. سه لایه حکمرانی، دانشگاه و رسانه باید با تواضع به میان مردم بروند، مفاهیمی که مردم آنها را معنادار کردهاند را بازشناسی کنند و از کلیگویی پرهیز نمایند. تنها در این صورت است که پژوهشهای دانشگاهی، محتوای رسانهای و قوانین حکمرانی، بازتعریف شده و با ادراک مشترک و واقعی جامعه همسو خواهند شد.