درآمدی بر زیباشناسی اسلامی منتشر شد

به گزارش خبرگزاری رسا، کتاب «درآمدی بر زیباشناسی اسلامی» نوشته اولیور لیمن به ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی در سال 1393 از سوی نشر ماهی منتشر شده است.

بسیاری از نویسندگانی که درباره هنر اسلامی می‌نویسند، بحثشان را از خود اسلام آغاز می‌کنند و به نظر می‌آید روش درست هم همین باشد.

این نویسندگان معتقدند با بررسی جداگانه ذات اسلام بهتر می‌توان آن ذات را در هنر اسلامی بازشناخت و آن را همچون ملاک و معیار آنچه هنر اسلامی نامیده می‌شود در نظر گرفت.

چنین رویکردی معقول به نظر می‌رسد، زیرا وقتی از اسلام سخن می‌گوییم، از دینی حرف می‌زنیم که از سایر ادیان متمایز است. به همین نحو، وقتی از هنر اسلامی سخن می‌گوییم از هنری حرف می‌زنیم که از سایر هنرها متمایز است. اگر بتوانیم این وجوه تمایز را معین کنیم، آنگاه دقیقا درخواهیم یافت هنر اسلامی چیست.

غالبا در فلسفه به مبحث زیباشناسی توجه چندانی نمی‌شود و در دین هم وضع به همین منوال است. آنچه در دین و فلسفه بیش‌ترین توجه را به خود جلب می‌کند اصول عمدۀ منطقی، افکار و عقاید، استدلالات و احتجاجات کلاسیک، و چارچوب‌های اساسی افکار مختلف بعدی است.

مسائل و مباحث مربوط به زیبایی و لطافت، تصاویر مقبول و مشروع از منظر دین و طریقۀ ارزشیابی زیباشناختی آنچه می‌بینیم جملگی در قیاس با آن‌ها جزئی و کم اهمیت جلوه می‌کند. افزون بر این، زیباشناسی همان گونه که از خود لفظ بر می‌آید مستقیماً با احساس و بدن در ارتباط است، در حالی که بیشتر چنین می‌پنداریم که فلسفه و دین با ابعاد معنوی زندگی ما سر و کار دارند و با جنبه های مادی آن ربط اندکی دارند.

هدف این کتاب است که نشان دهد زیباشناسی از آنچه گمان می‌کنیم بسیار مهم‌تر است. بخش اعظم مطالبی که دربار زیباشناسی اسلامی نوشته شده مبتنی است بر فرضیات ساده‌انگارانه و نادرستی در این باب که چگونه می‌توان دین را با زیباشناسی وفق داد.

کتاب‌های درخشان بسیاری درباره هنر اسلامی وجود دارد و تخصص و تبحری که در نگارش آن‌ها به کار رفته نیز بسیار نظرگیر است.

اما در این کتاب‌ها مباحث زیباشناسی عمق چندانی ندارند یا حتی اصلا بدان­ها پرداخته نشده است و مؤلف در این اثر زمان زیادی را برای سر و سامان دادن به مطالب موجود و طرح ریزی بنیانی استوار برای زیباشناسی هنر اسلامی صرف کرده است.

یازده اشتباه متداول دربارۀ هنر اسلامی، خداوند خالق، خوشنویسی و نمادپردازی، دین، سبک و هنر، ادبیات، موسیقی، خانه و باغ، اعجاز قرآن، فلسفه و شیوه های نگریستن، تفسیر هنر، تفسیر اسلام، تفسیر فلسفه عناوین فصل‌های این کتاب است.

درآمدی بر زیباشناسی اسلامی با شمارگان 1500 نسخه، در 298 صفحه، به بهای شانزده هزار تومان در سال 1393 از سوی نشر ماهی منتشر شده است. /998/د102/س