ویژگیهای یاران امام حسین/مهمترین دستورات قرآن در میدان جنگ
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، استاد سیدیدالله یزدانپناه در مراسم عزاداری ماه محرم با ادامه سلسله مباحث «دستورات قرآن کریم در جنگ با دشمن»، تأکید کرد: همه آموزههای قرآنی درباره جهاد، مقاومت و مواجهه با دشمن، بر پایه یک بنیان توحیدی استوار شده و مؤمن اگر حقیقت فرمانروایی مطلق خداوند را درک کند، حتی در سختترین شرایط نیز دچار ترس، سستی و احساس شکست نخواهد شد.
وی با اشاره به اینکه دستورات قرآن در باب جنگ، صرفاً مجموعهای از توصیههای نظامی نیست، گفت: قرآن کریم پیش از هر دستور عملی، نوع نگاه انسان به عالم هستی را اصلاح میکند؛ زیرا همه دستورات الهی بر محور توحید و شناخت صحیح خداوند سامان یافته است.
استاد یزدانپناه افزود: آنچه در قرآن درباره جنگ بیان شده، دارای یک مرکز ثقل اساسی است و آن، حقیقت توحید است. خداوند متعال در هر عرصهای با اسمی از اسمای حسنی خود تجلی میکند؛ در عرصه رحمت با اسمایی ویژه، در تربیت اولیای الهی با اسمایی دیگر و در میدان جنگ نیز با جلوههای خاصی از اسمای الهی حضور دارد.
وی ادامه داد: مهمترین اسمی که مقدمه فهم مسائل جنگ و مقاومت به شمار میرود، «اسم ملک» است؛ یعنی خداوند به عنوان فرمانروای مطلق هستی که آسمانها و زمین تحت تدبیر او قرار دارند و هیچ قدرتی خارج از قلمرو حاکمیت او نیست.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به آیه ۲۳ سوره حشر گفت: خداوند در این آیه با صفاتی مانند «الملک»، «القدوس»، «السلام»، «المؤمن»، «المهیمن»، «العزیز»، «الجبار» و «المتکبر»، ابعاد مختلف فرمانروایی خود را تبیین میکند و همه این صفات در حقیقت شرح و بسط اسم «ملک» هستند.
وی افزود: هر کس این شعب اسم ملک را بهدرستی دنبال کند، بسیاری از آیات و حتی ساختار برخی سورههای قرآن برای او معنا پیدا میکند؛ زیرا بخش قابل توجهی از معارف قرآنی بر محور تبیین فرمانروایی خداوند شکل گرفته است.
استاد یزدانپناه با اشاره به برخی سورههای قرآن گفت: سوره جمعه، سوره حدید، سوره حشر، سوره بقره و سوره آل عمران، هر یک به گونهای جلوههای مختلف اسم «ملک» را بیان میکنند و نشان میدهند که چگونه فرمانروایی خداوند در عرصههای مختلف زندگی انسان جاری است. اگر کسی بتواند این حقیقت را درک کند، بسیاری از مسائل قرآنی برای او روشن میشود و متوجه خواهد شد که همه عالم بر اساس تدبیر الهی اداره میشود.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر آثار تربیتی اسمای الهی گفت: تکرار اسمای الهی در قرآن تصادفی نیست، بلکه هر یک از آنها در جان انسان اثر میگذارد. حتی اگر انسان همه معانی آنها را هم بهخوبی نداند، باز هم آثار تربیتی خود را بر روح انسان میگذارند.
وی با بیان اینکه برخی از عالمان ربانی توصیه میکردند برای رفع مشکلات و رسیدن به برخی نیازهای معنوی، مجموعهای از اسمای مرتبط با آن موضوع را تکرار کنید، افزود: زیرا اسمای الهی غذای اصلی روح انسان هستند و میتوانند انسان را متحول کنند.
استاد یزدانپناه در ادامه با اشاره به مفهوم توحیدی «سبحانالله» گفت: معنای این ذکر آن است که خداوند در فرمانروایی خود شریک ندارد و مؤمن نباید هیچ قدرت دیگری را در عرض خداوند قرار دهد. گاهی انسان در شرایط سخت و تحت فشار قرار میگیرد، اما پرسش اصلی این است که آیا همچنان خدا را فرمانروای حقیقی عالم میداند یا خیر. اگر قدرتهای دیگر را مستقل از خداوند تصور کند، گرفتار نوعی شرک پنهان شده است.
این استاد حوزه علمیه با نقل خاطرهای از مرحوم آیتالله الهی قمشهای گفت: در دوران رژیم پهلوی از ایشان خواسته شد شعری در مدح شاه بگوید، اما ایشان با اشاره به فرمانروایی مطلق خداوند، از مدح پادشاه زمینی خودداری کرد و گفت تا وقتی پادشاه حقیقی عالم خداوند است، مدح پادشاه دیگری معنا ندارد. قرآن کریم نیز تأکید میکند که خداوند هیچ شریکی در فرمانروایی ندارد و مؤمن نباید در دل خود برای او شریک قائل شود.
وی سپس به یکی از مهمترین دستورات قرآن در میدان جنگ اشاره کرد و گفت: خداوند در آیه ۱۳۹ سوره آلعمران میفرماید: «وَلا تَهِنُوا وَلا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ»؛ یعنی سستی نکنید، اندوهگین نشوید و شما برترید اگر مؤمن باشید. این آیه در شرایطی نازل شده که مسلمانان در جنگ احد آسیب دیده و شکست ظاهری را تجربه کرده بودند، اما خداوند به جای آنکه بر شکست تمرکز کند، آنان را به حفظ روحیه دعوت میکند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: خداوند به مؤمنان میگوید حتی اگر شکست خوردهاید، نباید احساس حقارت کنید؛ زیرا به منبعی متصل هستید که هرگز شکست نمیخورد. مؤمن اگر به خدا متصل باشد، حتی در شرایط سخت نیز احساس عزت میکند؛ چرا که به فرمانروای مطلق عالم متکی است.
وی با بیان مثالی گفت: گاهی کودکی در کوچه مورد ضرب و شتم قرار میگیرد، اما وقتی پدر خود را میبیند، احساس آرامش پیدا میکند. مؤمن نیز باید چنین حالتی داشته باشد؛ زیرا به قدرتی متصل است که شکستناپذیر است. منطق دینی این نیست که با نخستین شکست میدان را ترک کنیم، بلکه مؤمن باید وظیفه خود را انجام دهد و نتیجه را به خداوند بسپارد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به حوادث سالهای اخیر افزود: ملت ایران بارها نشان داده است که با وجود فشارها، تحریمها و تهدیدها، از آرمانهای خود عقبنشینی نمیکند و این روحیه، نتیجه اتصال به همین منطق توحیدی است. دشمنان در مقاطع مختلف تلاش کردند با ترور فرماندهان، ایجاد رعب و ضربه زدن به زیرساختها، ملت ایران را دچار ترس کنند، اما مردم نشان دادند که همچنان استوار ایستادهاند.
وی در ادامه بیان داشت: اگر ملتی برای خدا قیام کند، خداوند نیز راههای یاری خود را به روی آن ملت باز میکند؛ حتی از راههایی که قابل پیشبینی نیست. گاهی در میدان نبرد، حوادثی رخ میدهد که نشان میدهد خداوند چگونه عالم را برای یاری بندگان خود مدیریت میکند و همین مسئله، باور به نصرت الهی را تقویت میکند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: منطق قرآن این است که مؤمن پس از تشخیص وظیفه، هرگز نباید متوقف شود. اگر ده بار زمین خورد، باید برای بار یازدهم نیز برخیزد؛ زیرا معیار موفقیت، انجام وظیفه است، نه صرفاً رسیدن به نتیجه ظاهری. اگر این منطق وجود نداشت، حادثه عاشورا نیز قابل فهم نبود. چگونه ممکن است ۷۲ نفر در برابر هزاران نفر بایستند، مگر آنکه به چنین حقیقتی رسیده باشند؟
استاد یزدانپناه با اشاره به ویژگیهای یاران امام حسین(ع) گفت: در روز عاشورا هیچ نشانی از ترس، ضعف، خودکمبینی و عقبنشینی در یاران سیدالشهدا(ع) دیده نمیشود؛ زیرا حقیقت فرمانروایی خداوند در جان آنان نشسته بود. هرچه زمان به ظهر عاشورا نزدیکتر میشد، چهره امام حسین (ع) برافروختهتر و آمادگی ایشان برای مقابله با دشمن بیشتر میشد و این همان ثمره ایمان حقیقی است.